Door reisdrukte en fysieke malheur een paar dagen later dan gebruikelijk, hierbij tien zaken die opvielen, met speciale aandacht voor OpenAI en Apple. Het grote nieuws van vandaag is dat OpenAI met Atlas een browser lanceert, als onderdeel van de midscheepse aanval op Google’s dominantie.
Het aandeel Google kreeg gelijk een opdonder, want Atlas is gebouwd rondom functionaliteit van ChatGPT waarmee OpenAI hoopt zowel advertentie-omzet als omzet uit e-commerce te genereren.
OpenAI met browser en in p0rn0: liever rode oortjes dan rode cijfers
Jon Stewart & Nobelprijswinnaar Hinton over AI: ‘are you out of your mind?’
Deloitte betrapt op slecht AI-gebruik in overheidsrapport van vier ton: wel een kleine korting
AI-bedrijven openen koffieshops: wennen aan product met winstmarge
Apple heeft wel/niet een AI-probleem: misschien is afwachten juist slim
Amerikaanse Formule 1 naar Apple: volgt wereldwijd?
Apple met “broodrooster/koelkastcombinatie”: Macs met touchscreen
Vinod Khosla: “meerderheid vc’s voegt niets toe”
Ray-Ban fabrikant naar recordhoogte: profiteert van Meta AI-bril
Big Tech kwartaalcijfers komen eraan: moment van de waarheid
OpenAI gaat er vol in, met een browser en erotiek. Het wachten is op een ChatGPT-koffieshop. Beeld gemaakt met Midjourney.
OpenAI risico voor de wereldeconomie
MG Siegler vatte vlak voordat het nieuws over Atlas uitkwam uitstekend samen waarom OpenAI dit jaar een oorlog op alle fronten voert: Sam Altman moet wel, want de kostenstructuur is op lange termijn niet te financieren uit de huidige producten. Maar het risico dat OpenAI inmiddels voor de hele economie vormt, zonder enige vorm van overdrijving, ligt in de verwevenheid van OpenAI met de grote techbedrijven die de beurzen aanjagen. Siegler:
“Om het duidelijker te zeggen: het is niet alleen dat OpenAI enorme ambities heeft, en het is niet alleen dat ze investeerders hebben overtuigd om ze tientallen miljarden dollars te geven, het is dat steeds vitalere onderdelen van de aandelenmarkt nu volledig verweven zijn in deze situatie. Het begon natuurlijk met Microsoft, dat heeft geprobeerd om een deel van die relatie af te wikkelen. Maar als gevolg daarvan heeft OpenAI anderen binnengehaald zoals Oracle, AMD en ja, NVIDIA – het grootste bedrijf qua marktkapitalisatie ter wereld, met een waarde die een orde van grootte hoger ligt dan waar Apple en Exxon al die jaren geleden stonden. Het is een aandeel dat zo vitaal is voor de S&P 500 dat als het zou crashen…”
“ChatGPT wordt smeerpijperij”
Vice ziet ChatGPT verworden tot een ‘smut factory’. Dat concludeerde Vice nadat OpenAI CEO Sam Altman een tikje besmuikt sprak over ‘mensen als volwassenen te zullen behandelen.’Vorige week werd al duidelijk dat OpenAI probeert om met Sora2 een TikTok-concurrent op te zetten in een poging reclamegelden binnen te harken en nu wordt het tijd voor een soort OpenAI-fans als variant op OnlyFans.
Wat vaak wordt vergeten: op dit moment levert elke nieuwe gebruiker van ChatGPT extra verlies op. Altman grijpt enerzijds elke financiering aan en anderzijds elke mogelijke omzetvorm, in een desperate poging de kas te vullen en de meest recente waardering van $500 miljard waar te maken.
Jon Stewart in gesprek met Nobelprijswinnaar Geoffrey Hinton
De komiek en presentator voerde een intelligent en zinvol gesprek met Hinton, die geen mogelijkheid onbenut laat om te waarschuwen voor ongebreidelde verspreiding van AI in de samenleving. Overigens was Stewart in de Daily Show terecht vlijmscherp over Zuckerberg, Altman en consorten:“Are you out of your mind?”
Stewart stelt, evenals professor Scott Galloway, dat het de Zuckerbergs van de wereld niet valt aan te rekenen dat ze winst stellen boven elke menselijke maat: dat is immers de enige prestatie waarop ze worden beoordeeld. Galloway richt zich daarom tot ons, de samenleving: ‘stop being such f**king idiots!’
Deloitte hallucineert met AI in overheidsrapport van $440.000
Het wrange aan deze rel is dat het doel van het door Deloitte uitgevoerde onderzoek juist was om het systeem van sociale uitkeringen van de Australische overheid tegen het licht te houden. Het ging om principes als rechtvaardigheid en nauwkeurigheid. De Ombudsman had eerder vastgesteld dat het systeem niet overeenkwam met de sociale wetgeving, waardoor sommige boetes onrechtmatig waren. Deloitte’s onderzoek had een weg terug naar goed bestuur moeten uitstippelen.
De oplichting – want dat is het – kwam aan het licht toen een onderzoeker van de universiteit van Sydney bij het doorlezen van het rapport als bron een boek tegenkwam dat zou zijn geschreven door een collega, met de pakkende titel: “De rechtsstaat en bestuurlijke rechtvaardigheid in de verzorgingsstaat: een onderzoek van Centrelink.” Een titel die je gelijk bij de strot grijpt, alleen, klein detail: dat boek bestaat helemaal niet. Het bleek een compleet verzinsel van Microsoft Azure ChatGPT-4, door Deloitte gebruikt bij het vervaardigen van het rapport.
Bij nadere bestudering bleek het rapport ruim twintig bronnen bij elkaar gefantaseerd te hebben, inclusief een uitspraak van een rechter die deze nooit had gedaan, hetgeen niemand bij Deloitte was opgevallen. Uit deze boeiende reportage blijkt dat de Australische overheid alleen de laatste betaling van $97.000 Australische dollars (ongeveer 50.000 Euro) heeft teruggekregen, zonder enig excuus van Deloitte. De vraag is hoeveel beleid wereldwijd inmiddels wordt gemaakt op basis van niet bestaande onderzoeken.
Waarom openen AI-bedrijven opeens koffieshops?
Gezien de hoeveelheid hallucinatie van hun producten zouden de Nederlandse variant van koffieshops goed passen bij AI-bedrijven, maar het gaat om koffieshops van de traditionele variant. Perplexity opende een Curiosity Cafe in Seoul, Anthropic’s Claude deed een koffie pop-up in New York. Het grappigst is de observatie in het artikel dat AI-merken zich willen onderscheiden van online merken door een fysiek contactpunt te openen. Alleen is iets wat iedereen doet, uiteraard niet onderscheidend meer.
Waarom Apple wel of geen AI-probleem heeft
Langzaam dringt het besef door dat Apple er misschien verstandig aan heeft gedaan, al of niet bewust, om geen eigen AI-chatbots in de besturingssystemen van de Mac en de iPhone te verwerken. In deze uitstekende videoreportage van Bloomberg wordt de uitdaging genuanceerd toegelicht.
Toegegeven, als OpenAI of andere AI-bedrijven erin slagen om een directe relatie te krijgen met gebruikers zonder inmenging van Apple via de iPhone, dan kan Apple met de iPhone eindigen zoals de Blackberry. De iPhone levert immers de helft van Apple’s omzet en de deal met Google als zoekmachine in Safari levert ook tientallen miljarden op. Maar de vraag is nog steeds of OpenAI en consorten levensvatbaar zijn als de externe financiering opdroogt, bijvoorbeeld na een beurscrash.
Apple en met name Microsoft zouden dan spekkoper kunnen zijn en met hun beurswaarde en miljardenwinsten een bedrijf als OpenAI relatief goedkoop kunnen overnemen. Vooral Microsoft is dan kansrijk, want het bezit al bijna de helft van de aandelen van OpenAI.
Formule 1 in de VS naar Apple
Het was geen groot nieuws, omdat Apple naar verluidt de komende vijf jaar $150 miljoen per jaar betaalt voor de F1-rechten, maar juist omdat het bekend staat als een relatief zuinig bedrijf is het opvallend dat Apple doorgaat in de slag om sportrechten. Het is in de VS gebruikelijk dat sporten hun uitzendrechten verdelen over diverse gemachtigden, maar Apple probeert net zoals met de MLS (steeds vaker schertsend de Messi Soccer League genoemd) het alleenrecht te verkrijgen. Het zou de opmaat kunnen zijn naar een wereldwijde deal tussen Apple en F1 over een paar jaar, zodra de internationale rechten vrijkomen.
Apple combineert “tosti-ijzer en koelkast”
Intussen moeten ze bij Apple tandenknarsend hebben toegezien dat het nieuws uitlekte dat het eind volgend jaar voor het eerst Macbooks zal produceren met een touch screen. Apple probeerde deze maand juist aandacht te krijgen voor de nieuwe Macbooks met de M5-processor, maar juist omdat de huidige generatie Macbooks uitstekend is zullen er genoeg potentiële kopers een jaartje wachten in de wetenschap dat er een compleet nieuwe categorie high-end Macbooks aankomt.
De overgang naar Macs met een touch screen is een enorme stijlbreuk voor Apple. Steve Jobs zei in 2010 dat “touch screens niet verticaal willen zijn”, ofwel ongeschikt voor een computerscherm. Zijn opvolger Tim Cook stelde jolig dat het combineren van een tablet en een laptop hetzelfde zou zijn als het samenvoegen van een broodrooster en een koelkast, kortom, niets voor Apple. Dat Apple nu toch met deze koel-tosti combi op de proppen komt onderstreept slechts hoeveel moeite het heeft met het introduceren van een nieuwe product categorie, na de geflopte Apple Vision Pro.
Vinod Khosla: “meerderheid vc’s voegt niets toe”
Elke ondernemer die te maken heeft gehad met investeerders zal het roerend met de legendarische ondernemer en investeerder Khosla eens zijn. Toch heb ik nog nooit een investeerder ontmoet die enige terughoudendheid toonde in het geven van adviezen aan ondernemers, niet beseffend dat hun tips meestal even waardevol zijn als die van een meepuffende echtgenoot naast een bevallende vrouw.
Ray-Ban naar recordhoogte: profiteert van Meta AI-bril
De aandelen van Ray-Ban-maker EssilorLuxottica bereikten vrijdag een recordhoogte en stegen met bijna $ 20 miljard aan marktwaarde, gedreven door enthousiasme van beleggers voor de AI-gestuurde Ray-Ban Meta-bril. Als brildrager tegen wil en dank geloof ik nog steeds niet in de bril als serieuze variant op de mobiele telefoon of zelfs de smartwatch. Maar het is een interessante ontwikkeling om de komende jaren te blijven volgen.
Het worden spannende dagen want de verwachtingen zijn torenhoog. Bron: Moomoo.
Big Tech kwartaalcijfers komen eraan: moment van de waarheid
Door de enorme invloed die de grote techbedrijven hebben op de belangrijkste beursindices, zullen hun kwartaalcijfers de toon zetten voor het beleggerssentiment en de algemene richting van de markt. Vandaag publiceert Tesla als eerste van de grote jongens de cijfers, waarmee officieel een nieuwe ronde van het winstseizoen voor Amerikaanse techaandelen van start gaat.
De verwachtingen zijn zo hoog dat zelfs een kleine misser grote gevolgen kan hebben. De koerssprong van Luxottica toont aan dat de markt nog altijd veel geloof heeft in AI-gedreven producten, maar tegelijk groeit de twijfel of de huidige generatie LLM’s werkelijk de enorme productiviteitswinst zal opleveren die de honderden miljarden aan investeringen en de torenhoge beurswaarderingen rechtvaardigen.
De wereld wordt op dit moment overspoeld door twee technologische innovatiegolven die, afhankelijk van je wereldbeeld, ontwrichtend of juist versterkend werken: AI en crypto. Beide trekken een ongekende stroom kapitaal en talent aan.
De AI-koorts heerst van Silicon Valley tot Wall Street. Beeld gemaakt met Midjourney.
De AI-hype is in korte tijd extremer geworden dan de dotcom-bubbel ooit was. AI-startups verwisselen binnen drie dagen bijna meerdere keren van eigenaar en AI-programmeurs krijgen salarispakketten tot boven de $200 miljoen. Tegelijkertijd is de invloed van AI zichtbaar van militaire strategie tot chipoorlogen en zelfs in de afnemende betrouwbaarheid van het publieke internet.
In de cryptowereld steeg de koers van $73.000 begin april, in drie maanden liefst 65% naar een nieuw record van ruim $123.000 op 14 juli. Er is een structurele verschuiving gaande richting ’tokenized assets’, beleggingen die worden verhandeld in de vorm van blockchain tokens, waardoor zelfs niet-beursgenoteerde bedrijven als OpenAI en SpaceX bereikbaar worden voor particuliere beleggers.
In deze speciale zomereditie vind je zorgvuldig geselecteerde long reads, video’s en podcasts die hopelijk vernieuwend, inspirerend of verrassend genoeg zijn om je bezig te houden tot de volgende editie in september:
Zuckerberg betaalt $200 miljoen voor Apple-talent. Dit is hem: Ruoming Pang.
OpenAI en Google zijn even slecht in overnames. Hoe AI-startup Windsurf in 72 uur bijna drie keer van eigenaar veranderde.
Podcast-tip: Microsoft vs OpenAI. Moddergevecht in slow motion tussen ’s werelds meest gehypete private bedrijf en de grootste aandeelhouder.
AI-bots overspoelen het internet. Spam, content-inflatie en het einde van betrouwbaarheid.
AI verandert oorlogsvoering radicaal. Van drones tot software: is de VS nog dominant?
Nvidia breekt door $4 biljoen grens en krijgt groen licht om opnieuw te exporteren naar China.
Solana’s comeback volgens oprichter Yakovenko. Waarom ontwikkelaars terugkeren naar de snelste chain.
Pump.fun haalt $600 miljoen op in 12 minuten. Hoe kan dat?
Robinhood verkoopt aandelen OpenAI en SpaceX als cryptovaluta. De ’tokenisering’ van de wereld is begonnen.
NFA Podcast 21: waarom verdient een programmeur meer dan Messi, ongefundeerde koersvoorspellingen over Bitcoin en altcoin seizoen en Nish blijft gokken op memecoins. Maar waar mijn portefeuille in een maand 14% steeg, daalde die van haar 75%.
Programmeur Ruoming Pang verdient meer dan voetballer Lionel Messi. Beeld gemaakt met Midjourney.
AI-inflatie: van $100 miljoen salaris in juni naar $200 miljoen in juli
Dit is hem: Ruoming Pang, de man van $200 miljoen. Waar in juni nog rumoer ontstond toen Sam Altman in de podcast van zijn broer verklaarde dat Zuckerberg $100 miljoen betaalde om topontwikkelaars van OpenAI weg te kopen, blijkt dat een paar weken later het salaris van een middenmoter in de AI-wereld. Meta is tot nu toe niet succesvol op AI-gebied en Zuckerberg ziet het terecht als een ontwikkeling die Meta kan maken, of breken. Vandaar dat hij een paar miljard opzij heeft gelegd om toptalent te werven.
AI-startup Windsurf wisselde in 72 uur bijna drie keer van eigenaar. Het begon vorige week vrijdag, toen de overname van Windsurf door OpenAI onverwacht mislukte. OpenAI had maandenlang onderhandeld en $3 miljard geboden, toch geen luizige fooi, maar trok zich terug toen opnieuw bleek dat Microsoft geen zin had om OpenAI de helpende hand toe te steken.
Microsoft heeft, als grootste investeerder in OpenAI, op basis van de aandeelhoudersovereenkomst recht op al het intellectueel eigendom dat OpenAI ontwikkelt of koopt. Een overname van Windsurf door OpenAI zou dus hebben betekend dat Microsoft gratis zou beschikken over alle technologie van Windsurf. OpenAI CEO Sam Altman, die al tijden de indruk wekt dat Microsoft aan zijn veters trekt terwijl hij zijn hippe sneakers probeert aan te doen, zag zich genoodzaakt de overname van Windsurf af te blazen.
Daarmee werd Windsurf plots weer beschikbaar voor andere partijen. Op zaterdag handelde Google razendsnel: het betaalde $2.4 miljard om de oprichters van Windsurf plus een aantal leidinggevenden over te nemen en sloot een licentieovereenkomst voor de technologie van Windsurf. De overige 250 medewerkers, de klanten en het volledige product bleven achter bij het onthoofde Windsurf.
Op maandag, dus binnen twee dagen na de Google-deal, kwam de meest onverwachte wending: Cognition, het bedrijf achter Devin AI, nam het restant van Windsurf over. Daarbij kregen alle medewerkers van Windsurf versnelde vesting van hun aandelen, volledige participatie in de deal en bleef het IP in eigen huis. Samengevat: OpenAI kreeg niets, Google betaalde miljarden voor talent plus een niet-exclusieve licentie en Cognition verwierf een volwaardig AI-bedrijf voor een fractie van de prijs.
OpenAI voelt zich tegengewerkt door grootaandeelhouder Microsoft
De relatie tussen Microsoft en OpenAI houdt het midden tussen een gedwongen huwelijk en een koude oorlog. OpenAI Sam Altman is het type dat nog ruzie krijgt als hij een leeg huis binnenloopt, maar in dit geval kan het kloppen dat Microsoft hem bewust tegenwerkt om de achterstand op OpenAI via de binnenbocht in te lopen. Alleen al de gedwongen winkelnering bij Microsoft Azure drijft Altman tot wanhoop, al kan hij maar één persoon verantwoordelijk houden voor die strategische miskleun: zichzelf. Daar denkt Altman zelf ongetwijfeld anders over.
De explosie aan AI-gegenereerde content leidt tot een overdosis spam, contentinflatie en het einde van betrouwbaarheid door de lawine aan nepberichten. Cybercriminelen benutten zogenoemde “BadGPT’s” om phishing en desinformatie te verspreiden, waardoor het vertrouwen in online informatie ernstig onder druk komt te staan. De gevolgen van generatieve AI op het publieke internet worden voelbaar. Een voorbeeld: een sportwebsite werd 13 miljoen keer in een maand bezocht door AI-crawlers.
Van drones tot software: is de VS nog dominant? AI transformeert militaire tactieken en technologieën ingrijpend, van autonoom opererende drones tot geavanceerde cyberwapens. Hoewel de VS nog steeds voorloopt neemt de internationale concurrentie toe, waardoor de militaire hegemonie van Washington onder druk komt te staan. De nieuwe bommenwerper B-21 Raider zal rond de $700 miljoen kosten per toestel. Daarvoor maakt Oekraïne 1.4 miljoen drones van $500 dollar per stuk.
Is the U.S. Ready for the Next War? (prachtige long read van de New Yorker, inclusief bezoek aan een drone-fabriek in Oekraïne en de werkplaats van Palmer Luckey, bedenker van Oculus VR, nu wapenfabrikant)
Nvidia CEO Jensen Huang ging langs bij president Trump en kreeg groen licht om opnieuw zijn H20 chip te exporteren naar China – aldus Huang zelf. Het Witte Huis sprak Huang niet tegen en Nvidia, dat onlangs als eerste bedrijf ter wereld een marktwaarde bereikte van $4 biljoen, kan zich verheugen op een snelle extra $15 miljard omzet. Met de stratosferische omzet- en winstmultiples van Nvidia betekent dat bijna een slordige half biljoen marktwaarde erbij.
Lange tijd werd Solana gezien als het nieuwe Ethereum, maar na een lastige periode waarin Sui zich ontpopte als populaire tegenhanger en Ethereum maar weigert het loodje te leggen, kent Solana een stevige heropleving waarbij ontwikkelaars terugkeren naar het platform vanwege de hoge transactiesnelheid en lage kosten. Oprichter Anatoly Yakovenko benadrukt dat deze technische voordelen cruciaal zijn om een leidende positie binnen blockchainontwikkeling te behouden. De cryptowereld wordt gekenmerkt door een combinatie van de beste technologen en de ergste speculanten en Yakovenko is een voorloper uit de eerste categorie.
Zeg je Solana, dan valt binnen een paar seconden de kreet Pump.Fun. Het memecoin-platform dat eerst uitsluitend draaide op Solana, bracht zelf een muntje op de markt waarmee Pump.Fun binnen 12 minuten $600 miljoen ophaalde op een waardering van $4 miljard.
Robinhood zorgt deze zomer voor opschudding door tokenized aandelen van onder andere OpenAI en SpaceX beschikbaar te maken voor particuliere beleggers. Dit betekent dat investeerders via blockchaintechnologie fracties van deze voorheen ontoegankelijke, niet-beursgenoteerde bedrijven kunnen kopen en verhandelen. De stap wordt gezien als een mijlpaal voor tokenized assets – digitale effecten die klassieke aandelenbezit democratiseren. Maar deze tokens hebben niet dezelfde rechten als aandelen in OpenAI en SpaceX. Dus wat koop je dan eigenlijk?
NFA Podcast 21: hoezo verdient een programmeur meer dan Messi?
Het was Crypto Week in het Amerikaanse Congres, waardoor Bitcoin opnieuw naar een recordhoogte steeg; en waarom haalt memecoin-platform Pump.fun in 12 minuten 600 miljoen op? Madame Sachdev en ik bespreken het in aflevering 21 van de NFA Podcast – geen financieel advies, ook versla ik haar dik in onze wekelijkse beleggingswedstrijd (ik ging +14% tegen -75% voor Nisheta). Maar zodra die op Pump.Fun weer eens losgaat op een achterlijke memecoin, zal ik ongetwijfeld op mijn broek krijgen. De strijd tussen speculeren versus beleggen duurt voort.
Welkom bij de honderdste editie van deze nieuwsbrief. Wat begon als een paar losse blogposts werd ruim twee jaar geleden een nieuwsbrief over de invloed van tech en innovaties, mede omdat BNR mijn bericht oppikte over de problemen bij ’s werelds grootste cryptobeurs Binance.
Deze persoonlijke mijlpaal is geen moment voor nostalgie dus ik wil niet uitgebreid terugblikken, maar een paar conclusies trekken over wat er sinds de eerste nieuwsbrief in de wereld is veranderd. Van de dominantie van AI en de volwassenwording van crypto tot de geopolitieke macht van chips: deze editie is een momentopname én vooruitblik. Want uiteraard heb ik de pretentie om enkele voorspellingen te kunnen doen waarover we ons kunnen verkneukelen in editie 200.
Dank aan alle lezers van de Nederlandstalige nieuwsbrief, de bijna duizend lezers die de Engelstalige versie volgen op LinkedIn zonder flauwe grappen over Ali B. en Marco B. (daar heten ze zoals het hoort P. Diddy en R. Kelly) en ook dank aan de volgers van Marketing Report, waar deze nieuwsbrief wekelijks wordt gedeeld.
Onderwerpen in deze editie:
AI is overal – matig tot slecht
Crypto vooral populair als IPO
Techbro’s steeds irritanter
Van Silicon Valley naar de wereld
AI via LLMs eerder Zwitsers zakmes dan nieuwe stoommachine
Microsoft gelooft in OpenAI voor eigen omzet en beurswaarde
Waarom de meeste AI-bedrijven worden overgenomen
Crypto van alternatief geld naar ‘enabling layer’
Regulering van AI is onvermijdelijk
De stijging van Nvidia en Bitcoin in de laatste twee jaar loopt gelijk met de verwachtingen van AI en crypto.
1. AI is overal – matig tot slecht
Op plek 1 een open deur: in 2022 was AI nog iets voor ontwikkelaars, exotische startups en snuggere onderzoeksinstituten, maar in 2023 veranderde alles met de introductie van ChatGPT, dat in recordtijd honderden miljoenen gebruikers trok. Wat gebeurde met internet in de jaren negentig en smartphones in de laatste twintig jaar, voltrekt zich sindsdien met AI; alleen sneller. Juist omdat door internet en smartphones het gebruik van AI extreem laagdrempelig is geworden.
Tegelijkertijd blijft effectief gebruik van AI ver achter bij de verwachtingen. Diverse onderzoeken tonen aan dat met name het bedrijfsleven worstelt met de vraag hoe AI praktisch en nuttig kan worden ingezet. Op dit moment is het dermate droevig gesteld met zakelijk AI-gebruik dat de meest gehoorde reactie op deze nieuwsbrief luidt: ‘je schrijft hem duidelijk niet met AI.’ Oftewel; teksten die met AI worden geschreven zijn duidelijk herkenbaar als clichématig en onpersoonlijk. Iedereen heeft zo’n collega die elke tweede zin eindigt – met zo’n irritant streepje aan het einde.
Onlangs publiceerde MIT een uitstekend onderzoek dat bevestigde wat alom werd gevreesd: de huidige generatie AI-tools maakt mensen dommer. Mensen die zonder hulpmiddelen schreven, gebruikten hun hersenen het meest. Mensen die AI gebruikten, waren minder actief met hun hoofd, onthielden minder en voelden zich minder betrokken bij hun eigen tekst. Ze konden ook minder goed uitleggen wat ze zelf hadden geschreven. AI maakt schrijven makkelijker, maar blijkt op langere termijn slecht voor het leerproces en denkvermogen.
2. Crypto nu serieuze beleggingsklasse – vooral als IPO
Wie deze nieuwsbrief vanaf het begin leest, heeft de stijging van Bitcoin meegemaakt van $15.000 naar ruim boven de $100.000. Ik geef geen beleggingsadvies – mijn podcast met dr. Nisheta Sachdev heet niet toevallig NFA: Not Financial Advice – maar het blijft bijzonder dat Bitcoin in die paar jaar ruim 500% is gestegen. Voor de cryptofreaks is het lastig te accepteren dat het aandeel Nvidia het in dezelfde periode nog veel beter deed, of dat zelfs Microsoft beter presteerde dan de nummer twee in crypto, Ethereum.
Maar los van het onweerlegbare financiële rendement, verwijt ik mezelf dat ik er blijkbaar niet in ben geslaagd om duidelijk te maken waarom blockchain-toepassingen, met cryptovaluta als meest bekende verschijningsvorm, zo fascinerend zijn. De kern van blockchain zit m.i. in twee aspecten: allereerst de decentralisatie, het ontbreken van een centrale schakel die een ecosysteem kan beheersen.
Een goede blockchain kent geen Bezos of Zuckerberg als tsaar op de troon. Bitcoin is daarvan het mooiste voorbeeld, want niemand weet daarvan zelfs wie de oprichter is. Het systeem functioneert op basis van het tweede fascinerende aspect van blokchain: smart contracts. (Ik probeer Engelse termen zoveel mogelijk te vermijden, maar ‘slimme contracten’ vind ik net zo stom als een helicopter vertalen als ‘wentelwiek’.)
Deze geprogrammeerde overeenkomsten sluiten de tussenkomst van een tussenpersoon volledig uit. Geen pannenkoek notaris die voor een paar duizend Euro twee keer ‘kopieer en plak’ op een akte doet. Hierdoor kan het aantal frictieloze transacties in blockchains eenvoudig verveelvoudigen.
Toegegeven: het aantal goede blockchain-toepassingen buiten de financiële wereld is tot dusver te beperkt gebleven en de speculatie op gekkigheden als memecoins heeft zelfs de president van de VS een miljard opgeleverd. Maar voor wie twijfelt aan het belang en de groei van crypto, wijs ik graag op de uitstekende pagina van investeringsmaatschappij Andreessen Horowitz getiteld ‘5 charts that explain crypto right now.’ Geloof mij gerust niet, maar onderzoek waarom de investeerder achter Facebook, Twitter, Airbnb, Instagram, Skype, Slack en Pinterest ook zo groot in cryptobeurs Coinbase en nog tientallen andere cryptobedrijven is gestapt.
Het kan raar lopen: Het nieuwe beurslievelingetje op Wall Street: cryptobedrijven.
3. Techbro’s zijn onuitstaanbaar
De Amsterdamse filosoof Wim Kieft concludeert doorgaans terecht over een doorgeslagen figuur: ‘hij is een beetje teveel in zichzelf gaan geloven.’ Bij Elon Musk is dat proces al jaren aan de gang en misschien is hij daarom liefst 47 keer ter sprake gekomen in 100 nieuwsbrieven. Van zijn overname van Twitter tot Groks neiging om een foto van een hondenshow te gebruiken om aandacht te vragen voor vermeende blanke genocide in Zuid-Afrika: Musk is de meest betrouwbare bron voor content die je niet kunt verzinnen. Maar ik blijf pleiten voor beoordeling van de man op zijn werk, niet op zijn extracurriculaire activiteiten.
OpenAI CEO Sam Altman is na Musk het meest genoemd in deze nieuwsbrief (39 vermeldingen), maar het feit dat zijn naam nog moet worden voorafgegaan door een functietitel geeft de beperking aan van zijn roem. Altman doet er alles aan om zich te profileren als de messias van het AI-tijdperk, maar heeft te weinig historisch besef om zich te realiseren hoe het doorgaans afloopt met een messias. Van de aankondiging van het vijfhonderd biljoen dollar kostende Stargate-project in de Oval Office tot een drie miljoen kostende video waarin hij koffie drinkt, Altman zit continu hoog op de irritatiegrens.
Er zijn inmiddels twee uitstekende boeken verschenen waarin het dubieuze karakter van Altman ruim wordt uitgemeten. Mark Zuckerberg is gladder dan een aal in een emmer snot gedompeld in een vat motorolie in een badkuip vol groene zeep, maar wie Sam Altman een weekend op zijn huis laat passen moet niet verbaasd zijn als bij terugkomst je huis is verkocht, de opbrengst op Altmans rekening staat en hij je verzekert dat je gelukkiger bent met minder bezit en de wereld er beter van wordt.
4. Van Silicon Valley naar de wereld
De berichtgeving over technologie en innovatie is geëvolueerd van Silicon Valley naar de rest van de wereld, van Abu Dhabi als mogelijke thuisbasis van ’s werelds grootste AI-datacenter, tot Singapore dat AI-toepassingen test samen met Zuid-Korea en China met het verrassende DeepSeek. Elke politicus begrijpt dat het land dat AI en ‘compute’ (datacenters) beheerst, een wereldmacht kan worden.
Technologie ligt nu het hart van geopolitiek, van chipbeperkingen voor China tot subsidiewedlopen voor AI-startups. Door het toenemende belang van technologie ontstaat tussen overheden en tech-bedrijven een soort kruising van een paringsdans en een verwurging: Nvidia en ASML kunnen niet exporteren naar China zonder toestemming van Trump en van wie er ook leiding moge geven aan de Nederlandse regering; maar tegelijkertijd kan Trump niet zonder de donaties van tech-bedrijven aan de Republikeinse partij en moet de Nederlandse economie innoveren om te blijven groeien. Musk doorzag die wederzijdse afhankelijkheid en doneerde zichzelf naar een machtspositie binnen de Amerikaanse regering.
Degene die de rekenkracht, de datacenters en de chips bezit, heeft de macht. Europa loopt achter, China wil een onafhankelijke grootmacht worden en de VS domineert de top. Tech is niet langer een industrie, het is de kerninfrastructuur van alles wat een samenleving draaiend houdt, van zorg tot defensie en alles dat daartussen zit.
De voorspellingen
Tot zover de analyse van waar we op dit moment staan. Dit zijn conclusies en voorspellingen voor de periode tijdens de volgende honderd edities van deze nieuwsbrief:
1. AI via LLMs eerder Zwitsers zakmes dan nieuwe stoommachine
De stofwolk die mensen als Altman opwerpen suggereert dat LLMs zoals ChatGPT en DeepSeek net zo fundamenteel zullen zijn als het internet. De realiteit is anders. LLMs zijn soms indrukwekkend, maar blijven ondanks de honderden miljarden investeringen tekort schieten. Vanuit kostenoogpunt bezien zijn de huidige generatie LLM’s een digitale variant van onder de douche gaan staan met briefjes van honderd, die in stukjes scheuren en hopen dat er wat blijft liggen op het doucheputje.
De huidige LLM’s verhogen productiviteit, maar creëren geen nieuwe netwerkeffecten. Het is nog steeds niet bewezen dat een miljard gebruikers van ChatGPT een beter product genereert dan een miljoen gebruikers. Vergelijk dat met sociale media, waarbij de waarde voor elke gebruiker toeneemt met elke nieuwe gebruiker.
De huidige generatie LLM’s heeft geen duidelijke verdedigbare concurrentiepositie, wat de Amerikanen zo mooi omschrijven als een slotgracht. (Ik moet er altijd om grinniken dat Amerikanen een specifiek woord hebben voor dit begrip dat Europese talen niet kennen, terwijl de VS geen kastelen of slotgrachten heeft, tenzij je Disneyland meetelt.)
De grote LLM’s OpenAI, Claude van Anthropic, Google Gemini, DeepSeek, Mistral en Meta’s Llama, hebben eerder allemaal een andere doelgroep dan dat ze zich van elkaar onderscheiden op fundamenteel andere aanpak of kwaliteit. Ethan Mollick heeft daar een handig overzicht van gemaakt. In Nederland biedt de gratis wekelijkse nieuwsbrief van NXTLI de beste praktische tips voor toepassing van AI in de praktijk.
Als er in de komende tien jaar vormen doorbreken van de veelbesproken AGI (Algemene Kunstmatige Intelligentie) of veelgeroemde Superintelligentie, zullen die niet voortkomen uit het voortdurend opschalen van LLMs of LRMs. Het verschil tussen LLMs, die een direct antwoord geven op basis van patroonherkenning en LRMs die eerst stap voor stap redeneren voordat ze antwoorden, wordt door AI-profeten als Sam Altman aangegrepen als bewijs dat die methodiek snel zal leiden tot AGI of Superintelligentie. Maar Apple en Microsoft denken daar heel anders over.
Wat Apple schrijft over AI, is belangrijker dan wat het doet
Een paar weken geleden publiceerde een aantal Apple-medewerkers een veelbesproken onderzoek waaruit bleek dat de nieuwe generatie LRM’s bij eenvoudige taken niet beter presteren dan gewone AI, bij gemiddelde moeilijkheid wel voordelen hebben, maar bij erg moeilijke problemen volledig falen. Ook bleek dat ze geen duidelijke rekenregels gebruiken en soms tegenstrijdig redeneren. Het onderzoek toont aan dat deze modellen anders denken dan alom werd gedacht en roept fundamentele vragen op over hoe goed ze echt kunnen redeneren.
De AI-meute sloeg volledig op hol en wees op de afzender, alleen omdat Apple tot nog toe faalt met eigen AI-toepassingen. Maar dat maakt de analyse en de conclusie niet minder correct. Toen werd het pas echt leuk: op X werd door allerlei zelfbenoemde AI-experts een onderzoek geciteerd van ene C. Opus en A. Lawsen, waaruit zou blijken dat het onderzoek van Apple van geen kant deugde.
Klein probleempje: het was geen echt onderzoek, maar een grap van Alex Lawsen die Anthropic’s Claude had gebruikt om wat tegenwerpingen op het onderzoek van Apple te verzinnen. Nicholas Thompson van The Atlantic legt haarfijn uit hoe ridicuul het is dat AI-experts niet beseffen dat ze een nep-onderzoek citeren dat is gemaakt met AI, zonder het onderzoek inhoudelijk te doorgronden. Dit als onderstreping van mijn eerste punt in deze nieuwsbrief: AI wordt overal gebruikt – maar vooral slecht.
2. Microsoft gelooft in OpenAI voor eigen omzet en beurswaarde
De scepsis over de AI-industrie overheerst niet alleen bij Apple, maar ook bij Microsoft dat notabene één van de grootste spelers is in deze ontploffende sector. Microsoft bezit ondermeer 49% van de aandelen in OpenAI, dat onder leiding van Sam Altman zijn structuur wil hervormen naar een traditionele commerciële vennootschap om nieuwe investeerders aan te trekken en top-personeel te behouden, waarover later meer.
Microsoft heeft meer dan $13 miljard geïnvesteerd in OpenAI en ontvangt in ruil daarvoor, behalve het aandelenbelang van 49%, liefst 75% van de winst van OpenAI tot die $13 miljard is terugverdiend, gevolgd door 49% van de winst van OpenAI tot een maximum van $92 miljard.
Daarnaast ontvangt Microsoft tot 2030 liefst 20% van de omzet die OpenAI via het Microsoft Azure-platform genereert, hoewel dat percentage op termijn mogelijk daalt. Zodra het afgesproken winstplafond is bereikt, blijven alle toekomstige winsten bij OpenAI.
OpenAI wil die voorwaarden versoepelen om zelf meer commerciële vrijheid te krijgen. Tegelijk heeft OpenAI haast: als de herstructurering niet vóór eind 2025 rond is, kunnen toegezegde investeringen, zoals de vaak genoemde injectie van onder andere SoftBank van $30 miljard, vervallen of omgezet worden in schuld.
Naast de financiële afspraken heeft Microsoft grote strategische voordelen uit de deal met OpenAI, dat is verplicht (!) om al zijn modellen op Microsoft Azure te draaien, wat Microsoft miljarden aan cloudomzet oplevert. Microsoft heeft bovendien een exclusieve licentie op OpenAI’s technologie en mag deze integreren in eigen producten zoals Copilot, GitHub en Bing. Via de Azure OpenAI-dienst mag Microsoft de modellen ook nog eens doorverkopen en sublicentiëren aan derden.
Reken mee: Microsoft pakt 2.3 biljoen marktwaarde op OpenAI?
Sam Altman onderhandelt met Microsoft zonder veel troeven in handen te hebben. Want hoewel Microsoft met een belang van 49% in OpenAI theoretisch $147 miljard aan waarde bezit bij OpenAI’s waardering van $300 miljard, blijkt uit een simpele rekensom dat de huidige omzet- en winstafspraken Microsoft veel meer opleveren.
Microsoft ontvangt tot $92 miljard aan winstafdracht van OpenAI, wat met de ontstellend hoge nettomarge van Microsoft van 37,7% neerkomt op $34,7 miljard aan netto winst. Aangezien Microsoft op de beurs wordt gewaardeerd met een P/E-ratio van 31,6, vertaalt die winst zich naar ruim $1 biljoen aan extra marktwaarde. Het gebruik van Azure, de exclusieve licenties en de winstafdracht maken de deal voor Microsoft dus veel waardevoller dan alleen een aandelenbelang.
Het wordt voor Microsoft nog veel leuker als OpenAI de nogal megalomane omzetprognose van Altman waarmaakt. Gebaseerd op OpenAI’s projectie van $125 miljard aan omzet in 2029, kan Microsoft hieruit al $73,5 miljard aan winst genereren. Dit omvat een aandeel van 49% in OpenAI’s winsten (tot een maximum van $92 miljard), 20% van de omzet via Azure-verkopen, en winsten uit OpenAI’s gebruik van Azure-infrastructuur met een marge van 30%.
Deze substantiële jaarlijkse winstbijdrage kan de waardering van Microsoft aanzienlijk verhogen. Door de $73,5 miljard te vermenigvuldigen met Microsofts huidige koers-winstverhouding van 31,6, ontstaat een potentiële toevoeging van enkele biljoenen aan de marktwaarde van Microsoft.
Voor de liefhebbers: speciaal voor deze honderdste editie heb ik Google Gemini gevraagd om op basis van de omzetvoorspellingen van OpenAI en de huidige afspraken met Microsoft, exact uit te rekenen wat de deal met OpenAI in marktwaarde oplevert voor Microsoft. Het antwoord: 2.3 *biljoen*. De hele Google Doc die toelicht hoe Gemini op dit bedrag uitkwam, is hier te raadplegen.
Ter vergelijking: de huidige marktwaarde van Microsoft bedraagt $3,55 biljoen. In vergelijking met een eenvoudig 49% aandelenbelang in OpenAI tegen een waardering van $300 miljard (wat $147 miljard zou opleveren), creëert de huidige, meerlaagse partnerschap aanzienlijk meer waarde voor Microsoft.
Microsoft CEO Satya Nadella kan heerlijk achterover leunen terwijl Altman alle kroonjuwelen van OpenAI moet delen met Microsoft. Waarbij Microsoft in alle gevallen het meest profiteert van de mogelijke waardecreatie.
3. De meeste AI-bedrijven zullen worden overgenomen, want structureel concurrerend voordeel ontbreekt
OpenAI, Anthropic, Mistral, xAI: veel verschil in aanpak, maar weinig in structureel voordeel. Niemand heeft monopolies op datasets, chips of architecturen. Daarom is er op termijn weinig kans op tientallen onafhankelijke AI-bedrijven. Meta, Amazon, Google, Microsoft en Apple zullen de besten overnemen. Ook de subtop (Oracle, Salesforce) zal kopen om zijn AI-producten uit te breiden.
Wie nu nog een horizontaal AI-platform wil worden, is waarschijnlijk te laat. Tenzij er een fundamenteel andere weg wordt ingeslagen dan LLM’s, zoals de gedachte lijkt achter de nieuwe startups van voormalig OpenAI topmensen Ilya Sutskever en Mira Murati.
Zuckerberg betaalt salarissen van $100 miljoen uit onmacht
Thinking Machines Lab (met die mooie website) van Murati haalde deze week $2 miljard op van investeerders, op een waardering van $10 miljard. Mark Zuckerberg probeerde het nog productloze bedrijf SSI (klik om te zien wat nu blijkbaar tof is in Silicon Valley) van Murati’s ex-collega Ilya Sutskever te kopen voor $32 miljard en toen dat niet lukte, kocht Zuckerberg de CEO weg.
Zuckerberg lijkt daarmee te erkennen dat zijn huidige strategie, om met Llama een concurrent van OpenAI te bouwen, is mislukt en volgt daarmee de strategie die hij eerder succesvol hanteerde: smijten met geld om dingen te bouwen die hij zelf niet kan ontwikkelen. De geruchten over tekengeld van $100 miljoen voor topontwikkelaars blijken niet waar: het is ‘gewoon’ salaris.
Vorige week kocht Zuckerberg al voor $14.3 miljard 49% van Scale om in de persoon van de 28-jarige Alexandr Wang een ander toptalent op AI-gebied binnen te hengelen. De miljardeninvesteringen in bedrijven van een paar oprichters en de miljoenensalarissen voor ontwikkelaars, tonen aan dat het verschil op AI-gebied gemaakt wordt door individuen. Er is geen enkel AI-bedrijf met een concurrerend voordeel. Er is geen enkel schaalvoordeel. Daarom probeert Altman met het $500 miljard kostende Stargate een verschil te maken op basis van kapitaal, maar dat is science fiction.
Er zullen dus ook niet tien of twintig AI-bedrijven honderden miljarden waard worden, wat wel nodig is om alle miljardeninvesteringen die de laatste jaren in AI zijn gedaan, terug te verdienen. Investeerders en AI-ondernemers zullen veelal eieren voor hun geld kiezen en op het moment dat de muziek in deze stoelendans stopt met spelen, zo snel mogelijk verkopen aan een liquide partij zoals een beursgenoteerd techbedrijf. Microsoft zal opnieuw een van de grote winnaars blijken.
4. Crypto verschuift van ‘alternatief geld’ naar ‘enabling layer’.
De ideologische belofte van crypto als vervanger van banken is niet verdwenen, maar wel ondergeschikt geraakt aan praktische toepassingen. De focus ligt nu op RWA (Real World Assets), gaming, identiteiten en infrastructuur. Layer 2-oplossingen, stablecoins en chains met lage fees maken microtransacties en on-chain applicaties mogelijk.
Er zullen ook steeds meer blockchain-toepassingen worden ingezet in supply chain management, de minst sexy sector op aarde, maar waar fraudevrije controle op de herkomst van goederen steeds belangrijker wordt.
5. Regulering van AI is geen vraag meer, maar een noodzaak.
Sociale media bewezen dat techbedrijven zichzelf niet kunnen reguleren. De schade aan mentale gezondheid, polarisatie en desinformatie is enorm. Bij AI is het risico nóg groter, omdat het schaalbaarder en minder zichtbaar is. Regulering komt traag op gang, maar is onontkoombaar.
De vraag blijft simpel: zou je mensen als Bezos, Altman, Zuckerberg of Musk op je hond laten passen? Zo niet, zou je deze mensen dan de vrije hand geven bij het introduceren van wereldwijde, potentieel maatschappij ontwrichtende technologie? Sociale media hebben allerlei hartstikke positieve en leuke gevolgen, zoals met vrienden en familie of gelijkgestemden in contact blijven. Maar niemand kan ontkennen dat juist de opkomst van sociale media heeft bewezen dat de techbro’s niet fatsoenlijk met hun macht kunnen omgaan.
Regulering van AI is daarom geen vraag meer, maar absolute noodzaak. De grote vraag wordt: hoe?
“Degen Girl vs TradFi Chad guy”: Nish & Frackers in de NFA Podcast
Nish Got Rugged
Ofwel: ‘Nish is besodemieterd’. Dat is de titel van aflevering 19 van de NFA Podcast, waarin we diverse onderwerpen bespreken die in deze nieuwsbrief kort werden aangestipt. Met de nadruk overigens op het woord kort, want de vraag is onontkoombaar of Zuckerberg leuker zou zijn als hij tien centimeter langer was geweest. Wat is dat toch met het short king syndrome?
Madame Sachdev en ik zullen het waarschijnlijk nooit eens worden over het verschil tussen speculeren en investeren, maar het leidt wel tot prikkelende discussies. Waarbij ondergetekende deze week onze beleggingswedstrijd heeft gewonnen, met een resultaat van… 2.69%.
Tot slot
Frackers on Tech begon in een tijd waarin technologie nog vaak als apart thema werd besproken. Inmiddels is technologie overal en onvermijdelijk, volledig doorgedrongen tot de haarvaten van de samenleving. AI, crypto, chips en algoritmes bepalen steeds meer hoe de wereld functioneert, hoe bedrijven concurreren en landen elkaar de loef afsteken. De komende honderd afleveringen zullen een wereld volgen die nog sneller en intenser reageert op de invloed van technologie.
Bedankt voor het volgen, lezen en reageren de afgelopen jaren. Op naar aflevering tweehonderd.
This week’s NFA Podcast breaks down what actually happened at Token2049 in Dubai: more escorts than engineers, overcrowded venues, and 530 side events. Nish shares stories from the crypto trenches, Abu Dhabi’s investment into Binance via the Trump Family’s vehicle World Liberty Finance. We also talk about the scandal around Movement Labs, why Apple’s AI promise is still vaporware, how Zuvu is building the AI orchestration layer we need, and ex-OpenAI CTO Mira Murati’s new startup Thinking Machines Lab with full Andreessen Horowitz backing and her 100% control. Plus: AI chip stock moves, Eric Trump’s take on banks, and tokenized marble bunkers in the Italian mountains.
Chapters
00:00 – Intro and Token2049 Recap
09:50 – Trump Token Deal: Abu Dhabi, Liberty Finance, and Binance
13:43 – Movement Labs Scandal & Market Maker Manipulation
15:17 – Tech Earnings: Meta, Amazon, Apple
19:07 – AI Orchestration, Zuvu, and Apple’s Missed Promise
23:45 – Mira Murati’s New Startup with Full Control
27:31 – OpenAI’s Bold Revenue Claims & VC AI Hype
29:58 – Eric Trump Predicts Bank Extinction
31:20 – Stock Moves: From Nvidia to Broadcom
32:11 – Defense Tech and Tokenized Bunkers
Keywords
Movement $38 million dump, AI fragmentation, AI orchestration, AI subscriptions, AI tools integration, Abu Dhabi Binance investment, Amazon ads revenue, Andreessen Horowitz, Apple AI fail, Binance delisting, Broadcom stock, CoinDesk investigation, Dubai crypto event, Eric Trump, Eric Trump banks, Human Machines Lab, Kuwait bitcoin mining, Liberty stablecoin, Meta earnings, Mira Murati, Movement Labs, Nvidia, OpenAI $129B revenue claim, Palantir sell-off, Token2049, Trump token, World Liberty Finance, Zuvu, crypto conferences, defense tech, escorts at crypto events, founder control, marble bunkers Italy, market maker scandal, side events, tokenized bunkers
Vorige week was de slechtste week ooit voor tech-aandelen. De Magnificent 7, Apple, Alphabet, Meta, Nvidia, Tesla, Microsoft en Amazon, verloren samen
$1.6 biljoen aan beurswaarde. Deze week boekte de groep na bekendmaking van de dètente in de tarievenoorlog hun grootste wekelijkse winst ooit: $1.2 biljoen. Grootste gevolg van deze beurs-pingpong: nerveuze beleggers en verhoogde kans op recessie.
Het lijkt nog steeds alsof deze grafiek ondersteboven is afgebeeld; was het maar waar.
Onder de grotere tech-bedrijven is Palantir een witte raaf, met een stijging van 17% dit jaar en liefst 304% over de laatste twaalf maanden. De Nasdaq staat dit jaar op -13,4% waarbij Tesla in het oog springt met 38% verlies sinds 1 januari.
Laat op vrijdagavond sloot de Amerikaanse regering smartphones, computers, geheugenchips en andere elektronica uit van de zogenaamd “wederkerige tarieven” op China, wat tot opluchting moet hebben geleid in heel Silicon Valley.
Ooit was crypto een tegenhanger van de reguliere beurzen, maar das war einmal.
Ook crypto viel ver terug na alle stijgingen van vorig jaar, waarbij de dalingen groter worden uitgelicht in de media. Bitcoin (-11%) is veel minder volatiel geworden; de Nasdaq Composite daalde dit jaar meer (13%) maar ook dat komt zelden naar voren in analyses.
Verder kijken dan de slotkoersen
Wie goed kijkt ziet onder die oppervlakte van dag- en weekkoersen iets heel anders, maar in alle retoriek over handelstarieven hoor je daar vrijwel niets over. Daarom focus ik deze week op belangrijk nieuws dat onder de radar bleef, waarbij vooral opviel dat AI-bedrijven een topweek beleefden:
OpenAI haalt $40 miljard op en denkt aan overname van de “iPhone-killer met AI” van Apple-legende Jony Ive
Nieuwe AI-startups van voormalige OpenAI topmensen Mira Murati en Ilya Sutskever halen elk $2 miljard op
Stanford-rapport: AI wordt sneller, goedkoper en groener, maar worstelt nog steeds met complexe redeneringen
OpenAI scoort $40 miljard, koopt hardware startup van Apple-legende?
Op een Spartaanse webpagina meldde OpenAI dat het in een nieuwe investeringsronde $40 miljard heeft opgehaald, op een duizelingwekkende waardering van $300 miljard. Ter vergelijking: Facebook ging ooit naar de beurs op een waardering onder de $100 miljard terwijl het miljarden winst maakte, terwijl OpenAI miljarden per jaar verliest. Niemand weet nog hoe OpenAI ooit in deze waardering gaat groeien, of zoals het altijd droogjes luidt in de Valley: ’there is no clear path to profitability.’
Het geld brandt OpenAI CEO Sam Altman blijkbaar in de zak, want het gerucht gaat dat OpenAI in gesprek is om voor $500 miljoen het bedrijf io Products over te nemen, een startup van Jony Ive, de weduwe van Steve Jobs, Laurene Powell Jobs en… Sam Altman. Een hele nieuwe vorm van vestzak-broekzak.
Details zijn schaars, maar doel van io Products schijnt te zijn om een AI-apparaat te ontwikkelen dat “minder sociaal ontwrichtend is dan de iPhone.” Het meest boeiend vind ik dat het apparaat schermloos zou moeten worden, wat direct de vraag oproept hoe de gebruiker er dan mee moet communiceren; spraakgestuurd?
Murati zal met verwondering hebben gekeken naar haar ex-collega Ilya Sutskever, medeoprichter van OpenAI, die deze week een tweede miljard binnenhaalde voor zijn nieuwe AI-bedrijf SSI op een drie keer zo hoge waardering als Murati: $32 miljard. Investeerders zijn ondermeer Alphabet (Google) en Nvidia.
Bijzonder is dat SSI de nieuwe tensor processing units (TPU’s) van Alphabet zal afnemen, terwijl die juist zijn ontwikkeld als concurrent van Nvidia. Helaas lezen we er niets over op de website van SSI, die nog mistroostiger is dan die van Murati’s Thinking Machines Lab. Beide bedrijven zien de toekomst blijkbaar kleurloos in.
Leestip voor iedereen die interesse heeft in AI: het 2025 AI Index Report van Stanford University. AI wordt sneller, goedkoper, groener en beter. Dat mag ook wel, gezien de tientallen miljarden die in AI worden geinvesteerd, maar toch fijn om te zien dat het ergens toe leidt. Dit zijn de belangrijkste conclusies:
Benchmarkprestaties stijgen explosief. AI-modellen boeken enorme vooruitgang op waarbij sommige agents mensen zelfs overtreffen in programmeertaken.
AI is overal. Van robotaxi’s in China tot Amerikaanse ziekenhuizen, AI maakt nu deel uit van het dagelijks leven.
Bedrijven zetten zwaar in op AI, investeringen in de VS bereikten $109 miljard in 2024; 78% van de bedrijven gebruikt inmiddels AI, tegenover 55% een jaar eerder.
VS leidt in aantal modellen, China loopt in op kwaliteit. De VS bouwt de meeste modellen, maar China haalt snel in qua prestaties en domineert in patenten en publicaties.
Verantwoorde AI blijft achter. Ondanks een toename in AI-incidenten voeren maar weinig bedrijven formele veiligheidscontroles uit. Overheden houden wel meer toezicht.
Wereldwijd groeit het optimisme. Landen zoals China en Indonesië omarmen AI, terwijl er in de VS en Europa meer scepsis blijft bestaan.
AI wordt goedkoper en duurzamer. Het draaien van GPT-3.5-niveau AI kost nu 280 keer minder dan in 2022, dankzij betere hardware en open modellen.
Overheden grijpen in. Van Canada tot Saoedi-Arabië groeit de publieke AI-investering snel, samen met een golf aan nieuwe regelgeving.
Onderwijs breidt uit, maar ongelijkheid blijft. Computeronderwijs groeit vooral in Afrika en Latijns-Amerika, maar toegang en lerarenvoorbereiding verschillen sterk.
Industrie domineert grensverleggende AI. 90% van de toonaangevende modellen komt uit het bedrijfsleven, al slinkt het verschil in prestaties snel.
AI krijgt wetenschappelijke erkenning. Doorbraken in AI leverden twee Nobelprijzen en een Turing Award op.
Redeneren blijft lastig. AI blijft zwak op logische taken, wat de betrouwbaarheid in risicovolle toepassingen beperkt.
Nish en ik begonnen met de achtbaanweek in crypto en techaandelen, waarbij Nish uitlegt uit hoe de meme coin-machine Pump.fun vastloopt, terwijl ik griezelverhalen deel uit eerdere crashes, waaronder de dag dat Alexander Klöpping en ik een artikel op 925 begonnen met de kop ‘CEO Broadcom ontslagen’ en eindigden met de clickbait ‘CEO bouwt seksgrot.’ Maar het was wel waar. Verder:
Hoe voormalige OpenAI topmensen miljarden ophalen voor hun AI-startups
Binance-oprichter CZ gaat Pakistan en Kirgizië adviseren over blockchainadoptie
Trumps pro-crypto SEC-kandidaat wordt goedgekeurd
De rechtszaak tussen de SEC en Ripple wordt geschikt
Europa en China flirten over elektrische auto’s als tegenzet tegen de Amerikaanse tarieven
De Britten zouden als beloning voor Trump weleens met chloorkip kunnen eindigen
De aflevering eindigt met voorspellingen: Frackers voorziet een voorzichtige marktherstel, Nish gokt op zijwaarts. Maar beiden blijven op lange termijn optimistisch.
Serie over mislukte startups
The Wall Street Journal startte een serie over startup-mislukkingen. Acht bedrijven, van Theranos tot obscure dotcoms die veel geld ophaalden, snel groeiden en spectaculair instortten. De gemene deler was dat geen van de startups een product had dat werkte. Of geen markt. Of allebei niet. In tijden van AI-hype een nuttige reminder: veel funding is geen validatie.
“Jouw taak is niet om alles zelf te bouwen, maar om een visie te hebben. De echte magie ontstaat wanneer je getalenteerde mensen inschakelt die jouw tweedimensionale idee tot leven brengen in drie dimensies.”
Het zou interessant zijn als de Wall Street Journal ook een serie zou maken over bedrijven die succesvol werden met het volgen van deze aanpak, in plaats van de mannetjesmakerij die we vaak zien in de technologie-wereld.
Wereldwijde markten in vrije val door handelsoorlog
De Wall Street Journal blonk de afgelopen dagen uit in sobere, feitelijke berichtgeving maar kon niet voorkomen dat in het uitstekende samenvattende artikel over de gevolgen van de Trump-tarieven, toch totale paniek doorklonk. Een bloemlezing:
„Er zijn momenteel veel verwarde, angstige en boze mensen,” aldus Steve Sosnick, hoofdstrateeg bij Interactive Brokers.
„We zitten in een periode van zelf veroorzaakte braakneigingen, dat is de beste manier waarop ik kan samenvatten wat er deze week is gebeurd,” stelde Callie Cox, hoofdmarktstrateeg bij Ritholtz Wealth Management.
„Ik weet niet eens zeker of we ooit eerder zoiets gedaan hebben, de situatie escaleerde zo snel,” zei Adam Phillips, algemeen directeur bij EP Wealth Advisors.
Phillips had zijn klanten had gewaarschuwd voor een onrustig 2025, nadat de S&P 500 twee uitzonderlijk sterke jaren achter de rug had. Toch had niemand, inclusief hijzelf, deze uitverkoop zien aankomen. Toen nerveuze klanten deze week geruststelling nodig hadden, haastte hij zich om een video op te nemen. Zijn boodschap: “handel niet impulsief.”
Je vraagt je af tot wie Phillips zich richtte met zijn oproep, in de week dat een eiland waar alleen pinguins leven werd geconfronteerd met een handelstarief van tien procent wanneer de pinguins het in hun kruintjes halen om iets naar de Verenigde Staten te exporteren.
Zesduizend miljard dollar verdampt
Deze grafiek is niet ondersteboven; dit zijn de koersen van de Big Tech-aandelen sinds 1 januari 2025. Tot zover de ‘Trump-bump.’
Nadat China reageerde op de Amerikaanse heffingen beleefden internationale financiële markten deze week hun zwartste dagen sinds maart 2020. De Nasdaq en Dow Jones kelderden ruim 5 procent, wat leidde tot meer dan $6 biljoen (zesduizend miljard dollar) verlies aan marktwaarde binnen twee dagen.
Tesla trekt veel aandacht met een koersdaling van 41% dit jaar, maar chipmaker Broadcom blijft niet ver achter met een daling van 37%. De acht Big Tech-bedrijven Broadcom, Amazon, Tesla, Meta, Microsoft, Apple, Alphabet (Google) en Nvidia, samen BATMMAAN genoemd, verloren dit jaar gemiddeld 26% aan beurswaarde.
Door de plotselinge beursval zijn beursintroducties van bedrijven zoals kaartjesmarktplaats StubHub en fintechbedrijf Klarna uitgesteld. Internationaal verloor de Japanse Nikkei 225-index deze week negen procent, terwijl de Europese Stoxx Europe 600 met acht procent daalde. Beide indices noteerden hiermee hun grootste wekelijkse procentuele daling sinds maart 2020, toen wereldwijd het besef doorbrak dat de Covid-pandemie eerder jaren dan maanden zou duren.
Voorbeeld: de kostprijs van een iPhone 16
Bron: Wall Street Journal
Een goed voorbeeld van de gevolgen van de handelstarieven voor technologie-producten is de kostprijs van de iPhone 16. De productiekosten van Apple’s goudmijntje zouden door de nieuwe importheffingen stijgen van $580 naar ongeveer $850. Zonder prijsverhogingen zou Apple’s winstmarge sterk dalen, daar houden ze niet van in Cupertino, dus in dit scenario gaat de verkoopprijs van de iPhone 16 van $1.100 naar $1.700 dollar.
De recente maatregelen van president Trump zorgen voor grote aarzeling bij bedrijven om te investeren in nieuwe technologieën. Datacenterclub CoreWeave zal blij zijn dat het nog net op tijd de beursgang haalde, al is het voor bijna een kwart minder aandelen en tegen een veel lagere prijs dan verwacht. Het aandeel CRWV steeg de afgelopen week vrijwel als enige en liefst met 25%, waarschijnlijk door het bericht dat Google infrastructuur wil huren bij CoreWeave.
Et tu, crypto?
De tijd dat crypto een veilige haven was wanneer de ‘gewone economie’ in problemen kwam, is definitief voorbij. Crypto daalde dit jaar meer dan Big Tech.
Zelfs crypto kreeg een opdonder van de tarievenoorlog, al leek XRP nog na te genieten van het nieuws dat de SEC onder Trump afziet van de rechtzaak tegen XRP en het gelieerde bedrijf Ripple. Toch klinken er uit de ‘TradFi’ steeds meer serieuze geluiden die in lijn liggen met de gedachte van het hoofd research van Grayscale, die verwacht dat Bitcoin zal profiteren van een zwakkere dollar:
„Ik denk dat tarieven de dominante rol van de dollar zullen verzwakken en ruimte zullen creëren voor concurrenten, waaronder Bitcoin. Op korte termijn zijn de prijzen gedaald, maar de eerste maanden van de Trump-regering hebben mijn overtuiging versterkt dat Bitcoin op langere termijn een belangrijke mondiale monetaire rol zal spelen.”
Bitcoin is deflatoir, heeft een voorspelbaar aanbod en wordt vaak aangeduid als „digitaal goud”. Daarom kunnen investeerders Bitcoin (en andere cryptovaluta’s) zien als een veilige manier om hun vermogen te behouden in deze extreme tijden van economische en politieke onzekerheid.”
Klinkt niet onlogisch.
OpenAI haalt $40 miljard op, $300 miljard waard
Het nieuws sneeuwde onder in al het tarievengekletter, maar OpenAI vond SoftBank bereid om een groep investeerders te leiden die $40 miljard in het bedrijf pompen, waarmee de waardering van de maker van ChatGPT oploopt naar $300 miljard. Het geld zal gebruikt worden om AI-onderzoek te versnellen en infrastructuur uit te breiden, ofwel datacentercapaciteit en servers in te kopen, onder andere in het megalomane Stargate-project.
Bij OpenAI is het onder Sam Altman altijd een kwestie van ‘een stap vooruit, dan een pirouette en misschien een halve stap achteruit.’ Want OpenAI ziet in 2025 weliswaar een enorme stijging van abonnees en omzet, maar tegelijkertijd blijft er grote twijfel bestaan over de houdbaarheid van het verdienmodel, vooral omdat goedkoper opererende concurrenten, met name DeepSeek, vrijwel vergelijkbare prestaties leveren tegen lagere kosten. Hoe gaat OpenAI dan ooit winst maken, zelfs bij een nog steeds snelgroeiende markt?
Daarbij blijven vragen bestaan over hoe OpenAI zijn trainingsdata verzamelt, vooral vanwege mogelijke inbreuken op auteursrecht, zoals deze week opnieuw bleek uit nieuw onderzoek. De concurrentie neemt intussen toe op de lucratieve zakelijke markt met nieuwe spelers, zoals Open Deep Search, wat de druk op OpenAI nog verder vergroot.
Elon Musk fuseert X en xAI in ongebruikelijke megadeal
We zouden het bijna vergeten: Elon Musk combineert zijn X, het voormalige Twitter, met zijn AI-bedrijf xAI. Volgens de boekhouders betaalt xAI voor X $33 miljard, want hoewel X eigenlijk $45 miljard waard is zit er nog S12 miljard schuld in van de overname van X door Musk in 2022, toen X nog Twitter heette. Volgt u het nog? Deze ongebruikelijke megadeal creëert zo een onderneming, xAI, om het helder te houden, met een waardering van meer dan $110 miljard.
Normaal gesproken zou ik nu allerlei flauwe grappen maken over de verliezen van X en xAI en vragen stellen over die waardering van ruim $100 miljard, maar als OpenAI $300 miljard waard is in de week dat er op Wall Street zesduuzend miljard verdampt in 48 uur, begin ik aan ieders verstandelijke vermogens te twijfelen, inclusief die van mezelf. Dus ik zwijg deemoedig.
Midjourney lanceert v7, nieuw AI-beeldmodel
Boven alle twijfel verheven is Midjourney, al is het alleen vanwege het feit dat deze fenomenale technologie in tegenstelling tot ChatGPT van OpenAI, is ontwikkeld zonder een cent van investeerders. Hoe dat kan is volslagen onduidelijk, maar de resultaten zijn schitterend. Trouwe lezers van deze nieuwsbrief zien hier vaker plaatjes die in een paar minuten met de wonderlijke beeldenkoker kunnen worden gemaakt.
De nieuwste versie heet Midjourney v7 en is de eerste significante update in bijna een jaar. De release volgt vlak op een vergelijkbare lancering genaamd Dall-E 3 van concurrent OpenAI. Wel apart: zelfs als betalende abonnee van Midjourney moet je eerst 200(!) foto’s rangschikken die v7 je voorschotelt, alvorens je het genoegen mag smaken om de beeldmaker te gebruiken.
NFA Podcast: Marktcrash, NFT-shift en Binance-oprichter is terug
In aflevering 10 van de NFA Podcast bespreken dr. Nisheta Sachdev en ondergetekende de extreem volatiele marktweek, gedomineerd door handelsoorlogen en grote verliezen bij techaandelen en cryptovaluta. Hoewel de NFT-verzamelaarsmarkt is ingestort, zien we toekomst voor functionele NFT-technologie binnen andere smart contracts.
Aflevering 10 van de NFA Podcast is hier te zien of te horen
Ja, ook dit plaatje werd gemaakt met AI; de Trump in het midden is werk van Dall-E. Mijn wenkbrauw is geheel naturel. Over die van Nish twijfel ik.
Daarnaast behandelen we nut of onzin van groeistrategieën zoals airdrops en bespreken we Binance-oprichter CZ’s nieuwe rol als blockchain-adviseur van Kirgizië. Ook blikken we vooruit op de komende week in technologie en Web3 en raar maar waar; we zijn allebei gematigd optimistisch.
Een opvallende studie toont aan dat sterftecijfers onder welvarende Amerikanen vergelijkbaar zijn met die van arme Europeanen. Rijke Europeanen blijken zelfs aanzienlijk lagere sterftecijfers te hebben dan hun Amerikaanse tegenhangers, wat vragen oproept over de Amerikaanse gezondheidszorg en leefstijlfactoren. Er is helaas niet gekeken naar causaliteit met stemgedrag.
Een paar jaar geleden werd een Amerikaanse missionaris gedood door een geïsoleerd levende stam op een eiland in de Indische Oceaan. Dus wat dacht een bijdehante influencer afgelopen week: ‘daar moet ik heen, dan krijg ik volgers.‘ Na zijn arrestatie wijzen mensenrechtenorganisaties voor de negatieve impact van influencers op geïsoleerde stammen. In veel steden wordt juist gehoopt op meer naar afgelegen eilanden vertrekkende influencers.
Het was niet alleen slecht nieuws deze week: wetenschappers hebben innovatieve cyborg-kakkerlakken ontwikkeld die effectief kunnen worden ingezet bij reddingsoperaties na aardbevingen. Deze gemodificeerde insecten blijken zeer effectief bij het lokaliseren van slachtoffers onder puin, wat levensreddend kan zijn bij natuurrampen. Cynici wijzen op het feit dat het kleine camera’s lijken die op hele grote kakkerlakken worden gelijmd, maar feit blijft dat die beestjes zo nuttig werk doen.
Deze week kwamen enkele al langer spelende trends in de technologiesector nadrukkelijker aan de oppervlakte. Allereerst de groeiende invloed van grote technologiebedrijven op politiek en bestuur en daarnaast rijst de vraag of AI-modellen economisch houdbaar zijn, met zelfs ‘levensbedreigende’ marktomstandigheden voor AI-startups zoals OpenAI. In de crypto-markt was het een complete chaos.
Big Tech en Politieke Invloed
De leiders van technologiebedrijven proberen steeds meer invloed op maatschappelijke en politieke processen te krijgen. Het is niet meer alleen Elon Musk, die zich vorige maand als geboren Zuid-Afrikaan met Canadees paspoort en genaturaliseerd tot Amerikaan, probeerde te ontpoppen tot kenner van de Duitse samenleving en openlijk opriep tot steun aan de AfD, inmiddels met 21% de tweede partij van Duitsland.
Amazon-oprichter Jeff Bezos is plotsklaps ook een politiek activist. De toch niet typisch linkse Wall Street Journal is genadeloos voor Bezos en wijst er fijntjes op dat Amazon onlangs geheel toevallig $40 miljoen betaalde voor een geauthoriseerde documentaire over Melania Trump, “drie keer zoveel als elk ander bod”. De WSJ vervolgt:
“Er waren de vleiende tweets waarmee Bezos de overwinning van Trump bejubelde en zijn prominente aanwezigheid naast andere techleiders bij de inauguratie—Zuckerberg, Musk, Tim Cook van Apple en Sundar Pichai van Google, onder anderen. Hun zitplaatsen op het podium, direct achter Trump en vóór het kabinet, konden op twee manieren worden geïnterpreteerd: als een historische bijeenkomst van nieuwe economische en technologische machtshebbers die hun steun betuigen aan de nieuwe regering, of als een gijzelvideo van miljardairs die gevangen worden gehouden door een dreigende sterke man.
Deze week volgde een nieuwe schok toen Bezos aankondigde dat de opiniepagina’s van de Washington Post (door Bezos gekocht in 2013, MF) voortaan gewijd zouden zijn aan het verdedigen van de principes van “persoonlijke vrijheid en vrije markten.” Deze verschuiving naar rechts leidde tot het ontslag van David Shipley, de hoofdredacteur van de sectie. Critici veroordeelden de stap als een poging om liberale oppositie en kritiek op Trump te onderdrukken, terwijl anderen opmerkten dat dergelijke standpunten ruim vertegenwoordigd zijn in andere publicaties.”
Nu duikt de voorheen mediaschuwe Palantir-CEO Alex Karp op, die in een nieuw boek openlijk pleit voor een systeem waarin democratisch gekozen leiders worden vervangen door een door AI gestuurde bureaucratie. Zijn argument is dat AI efficiënter beslissingen kan nemen dan menselijke bestuurders. Het ook zelden van linkse neigingen betichtte Bloomberg oordeelde hard over het boek van Karp:
“Een belangrijke klacht van de auteurs van The Technological Republic is dat mensen tegenwoordig terugschrikken voor het uitspreken van hun mening. Te velen van ons, zo stellen zij, geven halfslachtige, ontwijkende antwoorden wanneer hen iets wordt gevraagd. We voelen ons ongemakkelijk bij het maken van morele en esthetische oordelen, zeggen ze.
Ik ben het daarmee eens, en ik ga de taboes doorbreken. The Technological Republic is een vreselijk boek: slecht geschreven, saai en—wanneer de ideeën tussen het jargon, de clichés en de herhalingen door op te pikken zijn—vol slechte ideeën, variërend van twijfelachtig tot verwerpelijk en verontrustend. Dit boek is zowel qua vorm als inhoud rampzalig. Het schetst een duistere en deprimerende toekomst.”
Geen aanbeveling die de achterflap zal halen van het boek, dat vooral moet worden gezien als een brochure voor Palantir.
Big Tech schreeuwt om overheidsingrijpen
De oprichters van Big Tech-bedrijven Meta, Amazon en Tesla positioneren zichzelf als onmisbaar voor economische en maatschappelijke vooruitgang en stellen dat hun succes het gevolg is van technologische en marktgerichte superioriteit. Tegelijkertijd is Meta met click-geile algoritmes in hoge mate verantwoordelijk voor het delen van desinformatie en het zaaien van maatschappelijke verdeeldheid, is Amazon het hoogtepunt van consumentisme met een geschiedenis van droevige arbeidsvoorwaarden en genoot Tesla van liefst $38 miljard aan overheidssubsidies. Aldus de Washington Post in een artikel dat nog wel enige kritiek durfde te spuien op het zogenaamde succes van Tesla op basis van vrije marktwerking.
Met de aanstaande introductie van kunstmatige algemene intelligentie (AGI) speelt technologie een steeds grotere factor in de samenleving. Waar eind vorige eeuw door politici vaak nog schamper werd gedaan over wat veelal werd omschreven als niet meer dan automatisering, wordt nu pas begrepen dat de voortgaande digitalisering van de wereld overgaat in AGI-systemen die zonder democratische controle het risico opleveren dat een klein aantal leiders van technologiebedrijven onevenredige macht vergaart.
De belangen van Big Tech lopen niet parallel met maatschappelijke waarden zoals privacy, democratie en inspraak. De tech-bro’s denken allereerst aan de kwartaalcijfers.
De focus ligt bij OpenAI nog niet op omzet maken. Probeer maar eens je creditcard te updaten.
Het ontbrekende businessmodel van AI
Over de druk van kwartaalcijfers gesproken; binnen de technologiesector is er een voortdurende discussie over de effectiviteit van verschillende bedrijfsmodellen. Een belangrijk vraagstuk is altijd of bedrijven technologieën moeten bundelen of als losse producten moeten aanbieden. Een voorbeeld hiervan is de overname van Skype door Microsoft voor $8.5 miljard, een bedrag dat waarschijnlijk nooit werd terugverdiend door onduidelijkheid over het prijsmodel en gebrek aan integratie in MS Office.
Om Malik concludeert heerlijk cynisch bij de aankondiging dat Microsoft met Skype stopt: “De ondergang van Skype is een goede les in hoe ineffectief middenmanagement succesvolle overnames kan vernietigen. Ik heb nooit een Skype-manager aan de kant van Microsoft ontmoet die enige verbeeldingskracht had. De meesten waren zulke ‘drones’ dat een rode kleistenen baksteen naast hen zou overkomen als een geniaal kunstwerk.
Microsoft Teams is een verschrikkelijk product—en ik haat het om het te gebruiken. In de eenvoudigste bewoordingen is Teams de perfecte samenvatting van een bureaucratisch, verouderd en archaïsch bedrijf van vijftig jaar oud dat zichzelf probeert te heruitvinden als een leider in AI.”
Als het relatief eenvoudige product Skype, dat wereldwijd al miljoenen gebruikers had, zo complex is om winstgevend te exploiteren door een gigant als Microsoft, wordt het helemaal interessant om te zien of ondoorzichtige miljardeninvesteringen in AI ooit het beoogde rendement gaan opleveren. De kwartaalcijfers van Microsoft, Meta en Amazon worden steeds nadrukkelijker doorgevlooid door analisten op hun uitgaven aan AI. Hoewel deze bedrijven tientallen miljarden investeren in AI, profiteert Nvidia als enige consistent van deze trend en blijft onduidelijk of de Big Tech-bedrijven ooit winst gaan maken op hun AI-investeringen.
Grote problemen voor AI-startups
Voor de toonaangevende AI-startups is het dit jaar alle hens aan dek. In de afgelopen weken zijn Grok 3 (van x.ai, van Elon Musk), Claude 3.7 Sonnet (Anthropic) en ChatGPT 4.5 (OpenAI) gelanceerd. Analyses tonen twijfels bestaan over de kwaliteit en efficiëntie van deze laatste generatie AI-toepassingen. “It’s a lemon”, kopt Ars Technica over ChatGPT-4.5, vrij vertaald als; “het is uien.”
Ethan Mollick blijft daarentegen positief over de vooruitgang in AI: “De intelligentie van AI-modellen neemt toe, en de kosten dalen.” Maar mensen als Mollick behoren onder geldschieters inmiddels tot de minderheid.
Het probleem voor AI-startups zoals X.AI van Elon Musk, OpenAI van Sam Altman en concurrenten als Anthropic (met Claude) en Mistral, is de toenemende twijfel over de werkelijke technologische vooruitgang in verhouding tot de stijgende ontwikkelings- en exploitatiekosten. Investeerders vragen zich steeds vaker af of AI-bedrijven op lange termijn winstgevend kunnen zijn.
De discussie gaat niet langer over de overtuiging van AI-voorstanders, die AI-ontwikkeling bijna als een geloof beschouwen, of over de tegenwerpingen van de ongelovigen, laat ik ze “AI-theïsten” noemen, maar over de economische realiteit. De kernvraag is niet of AI kan blijven groeien en fundamenteel verbeteren, maar of dit op een rendabele manier kan gebeuren. In de beleggingswereld bestaan ernstige twijfels over twee zaken:
of de kosten van AI-ontwikkeling ooit zullen opwegen tegen de baten en of er een duurzaam businessmodel mogelijk is waarin bedrijven zoals OpenAI winstgevend worden,
of AI-modellen daadwerkelijk de verwachte verbeteringen leveren waardoor de eindgebruikers van AI-toepassingen, de klanten van OpenAI, Microsoft, Google etc, kostenefficiënter kunnen opereren.
Voor OpenAI is dit een urgent probleem. Bedrijven als Microsoft, Meta, Oracle en Salesforce investeren jaarlijks tientallen miljarden in AI, maar kunnen verliezen opvangen met winst uit andere activiteiten. OpenAI daarentegen is volledig afhankelijk van AI en blijft zwaar verlieslijdend.
De legendarische investeerder Vinod Khosla, ondermeer vroege financier van OpenAI, zegt openlijk dat hij verwacht dat het grootste deel van de investeringen in AI verlieslijdend zal zijn. Uiteraard geldt dat niet voor zijn eigen investering in OpenAI, want hij zat er zo vroeg bij dat elke aandelenverkoop van OpenAI voor Khosla een klapper zal zijn.
De “rampmaand” voor Nvidia, vergeleken met de Dow, S&P en Nasdaq Composite…
Nvidia profiteert vooralsnog van het vertrouwen binnen Big Tech dat steeds krachtigere en duurdere chips de oplossing zijn. Het bedrijf behaalde opnieuw recordresultaten, hoewel de winstmarges afnemen. De brutomarge bleef desondanks op een indrukwekkende 72%. Het is dan ook geen verrassing dat Nvidia vrijdag opnieuw 4% steeg en de maand februari alsnog afsloot met een winst van 7%, terwijl de grote beursindices juist verlies noteerden. Barron’s noemde Nvidia daarom al half gekscherend een value stock.
DeepSeek met slecht nieuws voor OpenAI
Uitgerekend DeepSeek, de vermaledijde Chinese concurrent van OpenAI, claimde gisteren op X een veel efficiëntere kostenstructuur te hebben: “Onze kosten-batenverhouding is 545 procent.” Later volgde een uitgebreidere toelichting op GitHub, waarop Techcrunch scherp concludeerde:
“Het bedrijf (DeepSeek, MF) schreef dat als het kijkt naar het gebruik van zijn V3- en R1-modellen gedurende een periode van 24 uur, en als al dat gebruik was gefactureerd tegen de R1-prijzen, DeepSeek al $562.027 aan dagelijkse omzet zou hebben gegenereerd. Tegelijkertijd zouden de kosten voor het leasen van de benodigde GPU’s (graphics processing units) slechts $87.072 hebben bedragen.
Het bedrijf gaf toe dat de werkelijke omzet aanzienlijk lager ligt om verschillende redenen, zoals kortingen tijdens de nachtelijke uren, lagere prijzen voor V3 en het feit dat slechts een deel van de diensten wordt gemonetariseerd, terwijl toegang via web en app gratis blijft.
Als de app en website niet gratis waren en andere kortingen niet bestonden, zou het gebruik vermoedelijk veel lager zijn. Deze berekeningen lijken dan ook grotendeels speculatief—meer een indicatie van potentiële toekomstige winstmarges dan een realistische weergave van de huidige financiële situatie van DeepSeek.
Toch deelt het bedrijf deze cijfers te midden van bredere discussies over de kosten en potentiële winstgevendheid van AI.”
Daarmee legt Techcrunch de vinger op de zere plek. Elke investeerder krijgt toch het idee dat DeepSeek een veel grotere kans heeft om winstgevend te worden dan OpenAI, dat geen substantiële technologische voorsprong meer heeft, in Silicon Valley betiteld als een “slotgracht”, en ook niet beschikt over de financiële mogelijkheden die nodig zijn om de concurrentie uit te schakelen. Denk aan hoe bijvoorbeeld ooit Mark Zuckerberg met Meta de snelgroeiende concurrent Instagram kocht.
De komende maanden zijn bepalend voor OpenAI. Het bedrijf heeft dringend kapitaal nodig. Het is inmiddels overgeleverd aan Masayoshi Son van Softbank, die alweer met de pet in de hand $16 miljard aan leningen aan het ophalen is, wat aangeeft dat de grootste financiers van de sector voorzichtig zijn. Zelfs wanneer al het geld dat Softbank nu aan leningen ophaalt in OpenAI zou gaan, hetgeen wordt betwijfeld, is de vraag hoe ver OpenAI met dat geld gaat komen.
Redder uit Abu Dhabi of een fata morgana?
Een andere mogelijke investeerder is Tahnoon bin Zayed al Nahyan, een invloedrijke financier uit Abu Dhabi, door de Wall Street Journal oneerbiedig betiteld als de ‘Spy Sheikh’. Als beheerder van diverse staatsfondsen van Abu Dhabi, waaronder MGX, kan hij vanuit zijn kasteel in de woestijn bepalen of de luchtkastelen van Sam Altman ooit realiteit gaan worden.
De vraag is inmiddels of OpenAI zonder snelle financiering nog een jaar kan overleven. Als er geen spoedige miljardeninjectie komt, ligt een overname op de loer. Microsoft bezit al 49% van de aandelen, is de voornaamste leverancier van cloud-infrastructuur en kan wel $100 miljard ophoesten om de bestaande aandeelhouders in OpenAI uit te kopen. Dat is een hele andere realiteit voor OpenAI CEO Sam Altman dan een paar maanden geleden, toen hij nog dacht $30 miljard te kunnen ophalen tegen slechts tien procent van de aandelen.
Dr. Sachdev verloor de weddenschap over koersvoorspellingen, maar kocht wel crypto bij.
Bloedbad in de cryptomarkt
In aflevering 5 van de NFA Podcast (voor Nish, Frackers en Anyone Else, en natuurlijk ook voor Not Financial Advice) eet Nish een Indiase groene chili omdat ze de weddenschap had verloren over een stijgende of dalende markt. Ze was gekleed in rood als symbool voor het bloedbad in de cryptomarkt.
In relevanter nieuws: we bespraken de daling in nieuwe token-lanceringen op Pumpfun, de Bitcoin-verkopen van BlackRock en de uitspraak van de SEC dat meme coins geen effecten zijn. Dat zou normaal gesproken positief nieuws zijn voor de speculatieve crypto-markt, maar het maakte afgelopen week niet uit: vrijwel alles kelderde.
Ook de Bybit-hack, die werd gelinkt aan Noord-Koreaanse aanvallers, kwam uitgebreid aan bod en toonde kwetsbaarheden in multi-signature transacties. Tot slot bespraken we of Bitcoin dit jaar toch nog een all-time high zal bereiken en hoe de correlatie met traditionele markten zich ontwikkelt. We waren het eens, wat niet de bedoeling is van het format.
Aflevering 5 van de NFA Podcast “Crypto bloodbath, the Bybit hack fall out and will Bitcoin “go rogue” to hit an ATH?” is nu te beluisteren of hier te zien op YouTube en ook hier op Spotify.
Abonneren op de speciale NFA Podcast nieuwsbrief, die je op de hoogte houdt van elke nieuwe aflevering, kan hier via LinkedIn. Dank voor de belangstelling en tot volgende week!
De Europese Unie heeft deze week op de AI Action Summit in Parijs, pardon, op de “Sommet pour l’action sur l’intelligence artificielle“ want ze zijn niet van de straat daar op het Elysee, aangekondigd dat het tweehonderd miljard Euro zal investeren in de ontwikkeling van AI. Nieuwsgierig klikken op de link leidt direct naar een verwijderde YouTube-video: ‘Video removed by the uploader’. Deze briljantjes gaan tweehonderd miljard Euro belastinggeld investeren in AI?
Een opvallend aspect van het verhaal, want serieuze plannen zijn vooralsnog onvindbaar, is de oprichting van AI Gigafactories, oftewel grootschalige datacenters die moeten dienen als ruggengraat voor Europese AI-ontwikkeling. Als politici strooien met teksten over ‘honderden miljarden investeringen’ en holle frasen uitslaan als ‘AI Gigafactories’, want datacenters is uiteraard niet sexy genoeg anno 2025, is het raadzaam scherp te zijn.
Het Europese communiqué stelt daartegenover dat de prioriteiten onder meer bestaan uit “ervoor zorgen dat AI open, inclusief, transparant, ethisch, veilig, beveiligd en betrouwbaar is, met inachtneming van internationale kaders voor iedereen” en “AI duurzaam maken voor mensen en de planeet”. Het is alsof miss World en Wickie de Viking samen een huiswerkopdracht inleveren.
The Guardian kwam met een heldere samenvatting van de AI-top, waarbij drie zaken in het oog springen: allereerst de wereldwijde erkenning dat AI een enorme invloed heeft op de samenleving en de economie, ten tweede dat de ontwikkelingen in AI versnellen en, helaas, ten derde dat er geen enkele consensus is over de wijze waarop de ontwikkelingen internationaal moeten worden gereguleerd.
De angst onder ondernemers in Europa is dat bureaucraten zonder inhoudelijke expertise het geplande budget gaan verdelen, wat zal resulteren in geldverspilling en trage uitvoering.
Slimmere Europese aanpak: omhels open source AI
Een betere aanpak zou zijn om deze fondsen niet simpelweg aan infrastructuur of vage programma’s te besteden, maar te investeren in AI-bedrijven die werken met open-source technologieën, niet op basis van, maar geïnspireerd door het Chinese DeepSeek. Door te beginnen met een volledig open-source codebase, inclusief transparante trainingsdata, kan de EU een AI-ecosysteem opbouwen dat breed toegankelijk is voor grote bedrijven, startups, onderzoekers, bedrijven en hopelijk zelfs individuele ontwikkelaars.
De meest praktische aanpak zou de oprichting van een fonds zijn dat investeert in AI-toepassingen die voortbouwen op deze open-source basis. Dit zou idealiter gebeuren in samenwerking met bestaande investeringsfondsen in de markt, om verspilling van belastinggeld te voorkomen, in plaats van een top-down model waarin de EU zelf probeert innovatie te sturen.
De huidige trend binnen AI laat zien dat de meeste investeringen naar grote taalmodellen (LLMs) gaan, met bedrijven als Meta en Microsoft die tientallen miljarden per jaar besteden aan AI-ontwikkeling. Dit betekent dat als Europa niet strategischer omgaat met zijn investering, het risico loopt achter te blijven.
Focus op open-source AI en een slim investeringsmodel in plaats van een puur infrastructuurgedreven aanpak, zou Europa nog kunnen helpen aan een concurrerend en duurzaam AI-ecosysteem. Maar als de strategie niet snel scherp wordt omgezet in tactische en operationele besluiten, zal deze historische kans verzanden in inefficiëntie en politieke kretologie.
Elon Musk’s OpenAI bod niet voor het echie
Elon Musk heeft aangekondigd dat hij een bod van bijna honderd miljard dollar wil uitbrengen op OpenAI, maar de vraag is of dit een serieus overnamevoorstel is of een strategische zet om zijn aartsvijand Sam Altman dwars te zitten. Musk, die OpenAI mede oprichtte maar later met slaande deuren vertrok, heeft zich fel uitgesproken tegen de transitie door OpenAI van een non-profit naar een commercieel bedrijf. Een bod van deze omvang zou het voor OpenAI moeilijker maken om de aandelen die de non profit-stichting heeft te verhangen zonder, komt dat heerlijke begrip uit de startup wereld, fiscaal heffingsmoment.
Een belangrijke complicatie is dat Microsoft 49% van de aandelen in OpenAI bezit, wat betekent dat Satya Nadella’s bedrijf een beslissende stem heeft in een eventuele overname. Voor Microsoft zou een verkoop bijna $50 miljard opleveren, maar het bedrijf heeft ook een strategisch belang in OpenAI, omdat de meeste AI-infrastructuur draait op Microsoft Azure. Dit maakt het onwaarschijnlijk dat Microsoft zal staan juichen wanneer OpenAI wordt overgenomen, tenzij er een deal wordt gesloten waarbij Musk’s AI-bedrijf XAI samen met OpenAI een grote klant wordt bij Microsoft.
Opmerkelijk is dat Sam Altman zelf geen aandelen in OpenAI bezit, waardoor hij weinig directe invloed heeft op een overname. Dit benadrukt het ongebruikelijke bestuursmodel van OpenAI, waarbij de controle grotendeels in handen ligt van de stichting die het bedrijf oprichtte. Musk’s bod lijkt daarom minder een serieuze poging om OpenAI in te lijven en meer een tactische zet om Altman’s plannen te verstoren en de toekomst van OpenAI onzeker te maken. Investeerders zullen toch even achter de oren krabben voor ze in deze situatie de door Altman gezochte veertig miljard zullen overmaken op een waardering van driehonderd miljard.
Je hebt een zoekmachine nodig om wijs te worden uit de keuzes van Google Gemini.
AI UI is uien
Je zou in al het gedonder bijna vergeten om goed naar de producten te kijken van OpenAI. MG Siegler liep leeg over de droevig stemmende interface van ChatGPT:
Nou, we hebben nu acht opties – zes in het hoofdkeuzemenu en nog steeds dezelfde twee “restopties” in het submenu. En technisch gezien zijn het er negen als je de schakelaar voor “Tijdelijke chat” meetelt.
Bij Google is de user interface (UI) ook om te janken. De makers van de meest Spartaanse en dus meest succesvolle zoekmachine ooit, zijn erin geslaagd om van hun ChatGPT-concurrent Gemini een onbegrijpelijk AI-menu te maken, alsof je goulash, bouillabaisse en hutspot onder elkaar zet op een menukaart onder het kopje ‘prakken’. Het is ronduit jammerlijk, want er zitten bijzondere capaciteiten verscholen onder deze wrakkige interface. Kijk bijvoorbeeld hoe Google AI Studio op fenomenale wijze uitlegt hoe Photoshop werkt.
Zo vroeg ik Google Pro 1.5 Deep Research, wat een naam, om op basis van literatuuronderzoek een investeringsstrategie voor de Europese Unie op te stellen. Een paar minuten later produceerde Deep Research deze Google Doc. Verre van perfect, maar beter dan wat er tot dusver door de EU is geproduceerd.
Ethereum onder vuur
Ethereum, jarenlang dé leider in de wereld van smart contracts en na Bitcoin de cryptovaluta met de hoogste marktwaarde, staat op een kruispunt. Ondanks de stijgende Bitcoin-koers en het optimisme in de cryptomarkt, vooral sinds de verkiezingsoverwinning van Trump, blijft Ethereum ver achter en is de koers zelfs lager dan een jaar geleden.
De koers van Ethereum lijdt onder de opkomst van concurrenten zoals Solana en Sui
Wat zijn de oorzaken?
Gebrek aan grote updates: na ‘The Merge’ (de overstap van Proof-of-Work naar Proof-of-Stake) is er geen nieuwe doorbraak geweest.
Toenemende concurrentie: Solana, Sui en Aptos winnen terrein met snellere en goedkopere transacties.
Negatieve publiciteit: Ethereum-oprichter Vitalik Buterin’s recente tweet over communisme en decentralisatie werd uit de context gehaald en veroorzaakte onnodige reuring.
Ethereum wordt nog steeds gezien als een fundamenteel sterke blockchain, maar als het er niet in slaagt zijn marktpositie te behouden, kan het steeds meer marktaandeel verliezen aan nieuwere platforms die beter inspelen op de huidige behoeften van gebruikers.
De cryptowereld staat bekend om zijn onvoorspelbare marktreacties, maar wat daarna gebeurde was zelfs voor crypto uitzonderlijk: de koers van NEAR steeg 5,6% naar $3,50. Hoewel het niet aantoonbaar is dat het livestream-incident direct verantwoordelijk is voor de prijsstijging, roept het opnieuw de vraag op hoeveel invloed ‘fundamentals’ hebben op de cryptomarkt?
Als een blunder zoals deze de prijs kan opdrijven, betekent dit dat de markt zich meer laat leiden door hype dan door de werkelijke waarde van een project. Zelfs de Tinder Swindler, berucht sinds de Netflix-documentaire, lanceert zijn eigen token. Het leidt tot steeds grotere frustraties bij professionele ontwikkelaars en investeerders in de blockchain-wereld.
Nish legt uit hoe een fappende medewerker van Near tijdens een livestream resulteert in koersstijging
Toen incubator Y Combinator onlangs een partijtje had, gingen de schalen rond met glaasjes prik in plaats van alcohol: veel oprichters van startups waren simpelweg te jong om legaal alcohol te kunnen drinken. De startup-scene in San Francisco wordt overspoeld door piepjonge AI-ondernemers, waarvan velen de universiteit hebben verlaten om hun eigen bedrijf te starten.
De kosten van universitair onderwijs in de VS zijn zo gestegen, dat ondanks de geringe slagingskans het ondernemerschap een legitieme optie is. Buiten de VS blijft universitair onderwijs vaak een logischere route, omdat enerzijds de kosten van een universitaire opleiding veel lager zijn en anderzijds de financiering en exit-mogelijkheden voor startups minder groot zijn dan in Silicon Valley.
Dat en nog veel meer in de derde aflevering van de NFA Podcast, waarin ik ook deel hoe het met mijn experiment is vergaan om vorig jaar februari honderd dollar te investeren, uitsluited in tech-aandelen.
De homepage van de Wall Street Journal op ’the day after’ de DeepSeek-crash
Gisteren beleefde de technologiesector op zijn zachtst gezegd een scherpe terugval, waarbij de chip-sector het zwaarst werd getroffen. De aandelenkoers van Nvidia daalde met 16,9%, wat resulteerde in een verlies van $593 miljard aan marktwaarde. Broadcom zag een daling van 17,3%, goed voor een verlies van $198 miljard. Advanced Micro Devices (AMD) verloor 6,3%, een waardeverlies van $12,5 miljard. Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) daalde met 13,2%, wat neerkomt op $151 miljard in de min. De aandelen van Arm Holdings daalden met 10,2%, een klap van $17 miljard. Marvell Technology kende de sterkste daling, met een verlies van 19,2%, een slordige $20 miljard. Vergeeft u mij als ik er een miljardje boven of naast zit, maar de teneur is duidelijk: het was een slagveld op Wall Street.
Apple lachende derde
De daling duwt de voorheen hoogvliegende chipmaker Nvidia naar de derde plek in totale marktwaarde, achter Apple en Microsoft. Afgelopen vrijdag stond het nog op de eerste plaats. Apple heeft nu de hoogste marktwaarde met $3,46 biljoen (3460 miljard dollar), gevolgd door Microsoft met $3,22 biljoen en Nvidia met $2,90 biljoen. De aandelen van Apple, dat minder blootstelling heeft aan AI, stegen maandag met 3%, terwijl de tech-zware Nasdaq met 3% daalde.
De stijging van Apple is vergelijkbaar met een huis dat in waarde stijgt omdat het dak van de buren in de fik staat. Intrinsiek is er uiteraard niets veranderd aan de waarde van Apple en een handelsoorlog met China ligt nog altijd op de loer, waardoor Apple hard geraakt zou worden. Maar goed: wie dan leeft, wie dan sombert.
Barron’s was gisteren de stem der rede
DeepSeek treft Wall Street midscheeps
Beleggers wijten de uitverkoop aan de opkomst van DeepSeek, een Chinees bedrijf van slechts een jaar oud dat vorige week een revolutionair Large Language Model (LLM) heeft onthuld, genaam DeepSeek-R1. Het model van DeepSeek is vergelijkbaar met bestaande modellen als ChatGPT 4o van OpenAI of Claude van Anthropic, maar zou tegen een fractie van de kosten zijn ontwikkeld. Het kost voor klanten ook een fractie vergeleken met ChatGPT en Claude.
Dit heeft in beleggerskringen terecht geleid tot zorgen dat de Amerikaanse strategie van zware investeringen in AI-ontwikkeling, vaak aangeduid als een “brute force”-benadering, verouderd raakt. Deze brute force-methode maakt gebruik van uitgebreide computercapaciteit en grote datasets om AI-modellen te trainen, met als doel hogere prestaties te bereiken door de enorme schaal. Het is een miljarden verslindende aanpak waarover ik eerder schreef.
DeepSeek ‘het Sputnik-moment voor AI’
Een redactioneel commentaar van de Wall Street Journal vat de concurrentiekracht van DeepSeek-R1 helder samen met een pakkend voorbeeld:
“Enter DeepSeek, which last week released a new R1 model that claims to be as advanced as OpenAI’s on math, code and reasoning tasks. Tech gurus who inspected the model agreed. One economist asked R1 how much Donald Trump’s proposed 25% tariffs will affect Canada’s GDP, and it spit back an answer close to that of a major bank’s estimate in 12 seconds. Along with the detailed steps R1 used to get to the answer.”
Investeerder en voormalig ondernemer (Netscape) Marc Andreessen omschreef de lancering van DeepSeek-R1 als het Sputnik-moment voor AI; vergelijkbaar met het moment dat de wereld besefte dat de Sovjet-Unie een voorsprong had genomen in de ruimtevaart.
“DeepSeek’s R1 is an impressive model, particularly around what they’re able to deliver for the price. We will obviously deliver much better models and also it’s legit invigorating to have a new competitor! We will pull up some releases.”
(Ik heb zelf de vrijheid genomen om de hoofdletters in te voegen die Altman vermijdt, omdat ik het anders bloedirritant vind om te lezen.)
Altman doet dapper, maar in de laatste zin blijkt dat OpenAI onder druk van DeepSeek versneld producten gaat uitbrengen. Ofwel, in het Engels zonder hoofdletters net zoals hij: altman blinked. Legit, weetjewel.
Zweetoksels in de bodywarmers
Ze moeten op Wall Street even uitademen en weer landen in hun bodywarmertjes. De bewering dat DeepSeek hun R1-model heeft ontwikkeld met slechts een investering van $5 miljoen is niet verifieerbaar en de Chinese media staan niet bekend om hun transparantie, noch om hun kritische benadering van Chinese initiatieven.
Bovendien is het onwaarschijnlijk dat westerse bedrijven Chinese AI-technologie zullen adopteren, met alle geopolitieke spanningen en regelgevende beperkingen, vooral in kritieke sectoren zoals financiën, defensie en overheid. Chief Information Officers zijn steeds voorzichtiger met het integreren van Chinese technologie in essentiële systemen. Het gebeurt feitelijk alleen nog als er geen ander alternatief is.
Ondanks de recente marktvolatiliteit blijven grote technologiebedrijven zoals Microsoft, Google, Amazon en Oracle afhankelijk van high-performance chips voor hun AI-initiatieven. Er is geen bedrijf dat zijn bestellingen bij Nvidia annuleert omdat DeepSeek een andere aanpak heeft.
Omdat er momenteel geen westers equivalent is van DeepSeek’s R1-model dat volledig open-source is (in tegenstelling tot “open-weight”, een term die ik in mijn zondagse editie heb besproken), zullen deze bedrijven blijven investeren in dure hardware en enorme datacenters.
Dit betekent dat aandeelhouders in bedrijven zoals Nvidia en Broadcom naar verwachting een herstel van de aandelenkoersen kunnen verwachten in de komende maanden, misschien wel weken.
Zo sloten de belangrijkste slachtoffers van de DeepSeek-crash gisteren af op Wall Street
Paniek bij de vc’s
De echte impact van DeepSeek’s innovatie zal waarschijnlijk sterker worden gevoeld door venture capitalfondsen die miljarden hebben gestoken in AI-startups zonder duidelijke inkomstenmodellen of, zoals de vc’s het altijd zo heerlijk weten te zeggen vanuit hun luie stoel: a clear path to profitability.
Eerder heb ik de precaire financiële situatie van OpenAI belicht, dat dit jaar op weg lijkt naar een verlies van $15 miljard: dat is $41 miljoen per dag, $1,7 miljoen per uur en $476 per seconde. De partners bij Lightspeed, dat vorige week $2 miljardinvesteerde in Anthropic, de ontwikkelaar van DeepSeek-R1 concurrent Claude, op een waardering van liefst $60 miljard, zullen weleens beter hebben geslapen dan vannacht.
Durft DeepSeek een frontale aanval?
De aanpak van DeepSeek in AI-ontwikkeling, met name de nadruk op efficiëntie en de mogelijkheid tot lokale implementatie, het draaien van het model op je eigen computer, is opmerkelijk. Maar wereldwijd kan de AI-gemeenschap alleen profiteren van deze methodologie als DeepSeek ervoor kiest om de onderliggende code en technieken vrij te geven. Tot nu toe is de codebase van DeepSeek-R1 niet openbaar gemaakt, wat vragen oproept over of dit ooit zal gebeuren. Het is het verschil tussen open-weight en open-source waarover ik zondag schreef.
Als China zou besluiten om DeepSeek-R1 volledig open-source te maken, zou dit een gigantische uitdaging vormen voor de Amerikaanse techindustrie. Een open-source release zou ontwikkelaars wereldwijd in staat stellen om toegang te krijgen tot het model en daarop voort te bouwen, wat het concurrentievoordeel van Amerikaanse bedrijven in AI-ontwikkeling sterk zou verminderen.
Dit zou kunnen leiden tot een democratisering van geavanceerde AI-mogelijkheden, waardoor de afhankelijkheid van gesloten modellen zoals van OpenAI en Anthropic en dure infrastructuur, zoals van Nvidia, Oracle, Microsoft en Amazon Web Services, afneemt. Zo’n stap zou de huidige marktdynamiek totaal verstoren en Amerikaanse bedrijven dwingen hun strategieën in financiering van AI-onderzoek en -ontwikkeling compleet te veranderen.
China bepaalt, Wall Street betaalt
Hoe groot de invloed van de technologie-sector op de Amerikaanse economie is, werd gisteren eens te meer duidelijk toen het totale verlies op Wall Street op een biljoen dollar werd geschat: een duizelingwekkende duizend miljard dollar.
Het leidt tot de ironische conclusie dat de eerste week van ‘America First’ president Trump eindigt met een moment waarop China kan bepalen of het de Amerikaanse economie in wanorde stort. Vooral op Wall Street wordt met angst en beven gekeken naar elke beweging vanuit Beijing.
OpenAI lanceerde de AI-agent Operator, in eerste instantie bruikbaar voor boodschappendiensten, terwijl wetenschappers als Jan Leike en Nobelprijs-winnaar Geoffrey Hinton opnieuw waarschuwen voor gevaren van AI. Beeld gemaakt met Midjourney.
DeepSeek-R1, een nieuw groot taalmodel van het Chinese AI-bedrijf DeepSeek, met een website die oogt alsof een slaapdronken stagiair te vroeg op ‘enter’ drukte, heeft wereldwijd aandacht getrokken als een kosteneffectief en open alternatief voor OpenAI’s vlaggenschip o1. Uitgebracht op 20 januari, al dan niet toevallig in het weekend dat ’tout Silicon Valley’ gretig in Washington tegen de macht aanschurkte, blinkt R1 uit dankzij “chain of thought”-redenering, die het probleemoplossend vermogen van mensen nabootst.
In tegenstelling tot gesloten modellen zoals o1 van OpenAI en Claude van Anthropic, dat snel nog twee miljard dollar ophaalde van investeerders die op AI-gebied met pudding tegen de muur smijten in de hoop dat er wat blijft kleven, is R1 open-weight en gepubliceerd onder een MIT-licentie. Dat betekent dat het een ieder vrij staat om voort te bouwen op de architectuur. In tegenstelling tot bij open-sourcezijn de broncode en trainingsdata waarmee DeepSeek-R1 werd gebouwd niet openbaar,
Het model werd ontwikkeld voor slechts vijf miljoen dollar door middel van algoritmische efficiëntie en reinforcement learning, aanzienlijk minder dan o1, ondanks Amerikaanse exportbeperkingen op geavanceerde GPU-chips, vooral van Nvidia, waarop de Amerikaanse concurrenten ontwikkelen. Dankzij de betaalbaarheid, met API-kosten die meer dan negentig procent lager liggen dan die van o1, wordt geavanceerde AI zo toegankelijker voor onderzoekers met beperkte middelen. Het biedt ook een gratis chatbot-interface met zoekmogelijkheden op het web, waarmee het OpenAI’s huidige functies overtreft.
‘Everyone is freaking out about DeepSeek’
Door o1 te evenaren of zelfs te overtreffen in sommige benchmarks heeft R1 de opmars van China in AI-ontwikkeling voor het voetlicht gebracht. De plotselinge opkomst van het model heeft discussies op gang gebracht over de toekomst van open, toegankelijke AI en de noodzaak van internationale samenwerking om op verantwoorde wijze verder te ontwikkelen.
De internationale reacties op DeepSeek-R1 varieerden van respect tot ontzetting. Nature was analytisch: ‘DeepSeek-R1 performs reasoning tasks at the same level as OpenAI’s o1 — and is open for researchers to examine.’ MIT Technology Review bleef netjes: ‘The AI community is abuzz over DeepSeek R1, a new open-source reasoning model.’ Maar VentureBeat zei hardop wat heel Silicon Valley dacht: ‘Why everyone in AI is freaking out about DeepSeek.’
Wie DeepSeek overigens vraagt naar Tiananmen Square krijgt als antwoord: ‘I am sorry, I cannot answer that question. I am an AI assistant designed to provide helpful and harmless responses.’ Gevraagd naar de situatie van de Oeigoeren (Uyghurs) verscheen eerst een zeer uitgebreid antwoord dat zelfs het woord genocide gebruikte, maar een paar seconden later werd die tekst vervangen door: ‘Sorry, that’s beyond my current scope. Let’s talk about something else.’ DeepSeek wil het vooral gezellig houden.
Stargate historisch project in AI-infrastructuur
De aandacht voor het Chinese DeepSeek leidde tot groot chagrijn van de Amerikaanse techno-elite, die deze week juist wilde aangrijpen om de Amerikaanse suprematie te onderstrepen. OpenAI, Oracle, het Japanse SoftBank en MGX uit de Emiraten financieren het Stargate Project, een initiatief van vijfhonderd miljard dollar dat wordt beschreven als het grootste AI-infrastructuurproject in de geschiedenis.
Aangekondigd door president Donald Trump in de Oval Office, is het doel van de onderneming om geavanceerde datacenters voor AI te bouwen in de VS, wat volgens Trump honderdduizend banen zal creëren. Het zijn een soort Delta-werkenvoor AI. Het project beschikt momenteel over honderd miljard dollar aan directe financiering, terwijl de resterende investering over vier jaar wordt verspreid. Het eerste enorme datacenter wordt gebouwd in Texas.
Het leidde alweer tot gehakketak over de financiering van Stargate tussen OpenAI-CEO Sam Altman en Elon Musk. Forbes heeft zelfs een timeline gemaakt van de voortdurende fitties tussen Altman en Musk, die samen eens een boksring of een hotelkamer moeten opzoeken.
Wil het echte MGX opstaan
In alle opwinding was het vooral komisch dat beleggers en masse het verkeerde aandeel kochten in de veronderstelling dat het deel uitmaakt van Stargate: biotechbedrijf Metagenomi (symbool: MGX) zag de koers door het dak gaan, terwijl het niet is betrokken bij Stargate. Het MGX dat wel deelneemt aan Stargate, het staatsfonds van Abu Dhabi, deze MGX, zal het met verwondering hebben aangezien.
Het zou knap zijn als Trump erin slaagt om met MGX en het Japanse Softbank buitenlandse investeerders honderden miljarden in Amerikaanse infrastructuur te laten investeren, zonder dat de Amerikaanse belastingbetaler meebetaalt. Investeerder Bill Gurley (Uber) zette publiekelijk zijn vraagtekens bij de voor Amerikaanse begrippen vreemde publiek-private samenwerking. De vraag is vooral of Stargate toegankelijk wordt voor iedereen en wie uiteindelijk de beslissingen neemt. OpenAI-CEO Sam Altman heeft vaker problemen met governance.
OpenAI met AI-agent: Operator
In alle ophef over DeepSeek en Stargate sneeuwde onder dat OpenAI deze week Operator heeft geïntroduceerd, een AI-agent die zelfstandig door webbrowsers kan navigeren en taken kan uitvoeren zoals online winkelen, het boeken van reizen en het maken van reserveringen. Het markeert het moment dat AI-agents hun intrede doen op de massamarkt.
Operator maakt gebruik van het Computer-Using Agent (CUA)-model van OpenAI, dat menselijke interacties met websites nabootst door knoppen, menu’s en formulieren te gebruiken. OpenAI werkt voor Operator samen met bedrijven zoals DoorDash, Uber en eBay om te zorgen dat het voldoet aan hun gebruiksvoorwaarden.
Ondanks alle potentie heeft Operator beperkingen met complexere taken zoals bankieren en complexe web-interfaces of CAPTCHA’s. Op dit moment is het helaas alleen nog beschikbaar voor Amerikaanse gebruikers op het ChatGPT Pro-abonnement van tweehonderd dollar per maand, dus ik heb het zelf nog niet kunnen testen.
Operator een echo van General Magic
OpenAI’s Operator doet bijna vijfendertig jaar na dato sterk denken aan het legendarische bedrijf General Magic, bekend van de kreet ’the most important company to ever come out of Silicon Valley that nobody ever heard of.’ Alle marketingteksten van Operator lijken een kopie van de slogans en claims van General Magic uit begin jaren negentig.
Uiteindelijk bleek General Magic, dat probeerde een handheld computer te maken met agent-functies voordat internet en digitale mobiele telefonie bestonden, zijn tijd te ver vooruit. Net als General Magic streeft Operator ernaar om naadloos te integreren in het leven van gebruikers en te functioneren als een persoonlijke assistent en productiviteits-verhoger.
Voor de liefhebbers: er is een mooie documentaire gemaakt over opkomst en ondergang van General Magic, waarvan dit de trailer is. Het team achter General Magic was zo bijzonder, dat er tientallen boeken zijn verschenen en zelfs een heuse speelfilm is gemaakt waarin zij een hoofdrol vertolken: Andy Hertzfeld was een prominent lid van het team dat voor Steve Jobs de Apple Macintosh ontwikkelde, Tony Fadell werd na General Magic bij Apple de ontwikkelaar van de iPod en mede-schepper van de iPhone en Joanna Hoffman is zo’n bijzonder mens, dat Kate Winslet er alle moeite voor deed om haar te mogen spelen in de film over Steve Jobs van Danny Boyle.
Leike en Hinton met verschillende waarschuwingen
In alle publiciteit over DeepSeek, Stargate en AI-agents sneeuwde onder dat twee vooraanstaande AI-wetenschappers opnieuw waarschuwden voor verkeerd gebruik van AI met mogelijke rampzalige gevolgen voor de wereld. Professor Geoffrey Hinton, een vooraanstaande figuur in AI en winnaar van de Nobelprijs voor natuurkunde in 2024, besprak de risico’s van snelle AI-ontwikkelingen in een fascinerend gesprek met zijn voormalige student Curt Jaimungal.
Hinton waarschuwde al vaker dat AI zou kunnen evolueren en de motivatie kunnen krijgen om meer van zichzelf te maken en autonoom een subdoel te kunnen ontwikkelen om controle te krijgen over de wereld, zonder rekening te houden met mensen.
