Sam Altman is terug bij OpenAI en machtiger dan voorheen, maar is dat een goede zaak?
Laten we een paar dagen na het koningsdrama bij OpenAI proberen over de puinhopen heen te kijken bij dit bedrijf waarvan het opperbrein, Chief Scientist Ilya Sutskever, heeft gezegd dat het de ondergang van de wereld kan inluiden. Want te vaak wordt vergeten dat Sutskever en zijn collega Jan Leike, ook geen pannenkoek, in juli deze tekst publiceerden op het officiële blog van OpenAI:
“Superintelligentie zal de meest impactvolle technologie zijn die de mensheid ooit heeft uitgevonden en zou ons kunnen helpen bij het oplossen van veel van de belangrijkste problemen in de wereld. Maar de immense kracht van superintelligentie kan ook zeer gevaarlijk zijn en zou kunnen leiden tot de machteloosheid van de mensheid of zelfs tot menselijke uitsterving.”
Ilya Sutskever en Jan Leike, OpenAI
En oh ja, ze hebben ruim $10 miljard op de bank om uit te vogelen of ze de wereld gaan redden, of om zeep helpen. Toch worden er weinig serieuze pogingen gedaan om OpenAI en diens concurrenten serieus te volgen, laat staan te reguleren.
Stel je voor dat Boeing een nieuw vliegtuig ontwikkelt met een vergelijkbare wervende tekst: ‘dit supersnelle toestel zal vliegen op spotgoedkope biologische erwtensoep en zou de mensheid kunnen helpen om luchtvaart voor iedereen toegankelijk te maken, maar het kan ook tegenzitten en neerstorten en de aarde opblazen.’ Dan lijkt de kans op een vergunning niet erg groot. Bij AI ligt dat anders; de tech bro’s zetten gewoon de website live en kijken wel effe hoe die gaat.
Niets aan de hand, prima kalkoen
Waar bericht de media nu over bij OpenAI? Over het Thanksgiving-diner waarbij de weer in genade aangenomen CEO Sam Altman aanschoof bij Adam D’Angelo, één van de commissarissen die hem zes dagen eerder nog had ontslagen. Beiden twitterden na afloop dat ze het samen heel gezellig hadden gehad. De schatten.
Ondanks de neiging van de media om bij conflicten snel te vervallen in het kiezen van een held en een boef, worden er bij de veelgeprezen Sam Altman steeds meer rafelrandjes waargenomen. Volgens de Washington Post had Altman’s ontslag weinig te maken met een meningsverschil over de veiligheid van AI, zoals eerst werd gemeld, maar vooral met zijn neiging om slechts een deel van de waarheid te vertellen terwijl hij links en rechts zijn zakken probeert te vullen.
Al zijn ze appeltjesgroen
Inmiddels is Altman dus terug met een nieuw bestuur waarover veel twijfels bestaan. Christopher Manning, de directeur van het AI Lab van Stanford, merkte op dat geen van de leden van het bestuur kennis heeft van AI: “Het nieuw gevormde bestuur van OpenAI is vermoedelijk nog niet compleet. Desalniettemin is de huidige samenstelling van het bestuur, zonder iemand met diepgaande kennis over verantwoord gebruik van AI in de menselijke maatschappij en enkel bestaande uit blanke mannen, geen veelbelovende start voor zo’n belangrijk en invloedrijk AI-bedrijf.”
Welke kleur en welk geslacht ze hebben maakt mij niets uit, al zijn ze appeltjesgroen met drie snikkeltjes, maar ik vind het wel fijn als ze verstand hebben van de materie die volgens de eigen experts de potentie heeft om de mensheid over de kling te jagen.
Vijf conclusies na de chaos
1. De AI-oorlog is gewonnen door Amerika.
Kijk na een week gekkigheid en gedoe bij OpenAI en we zien dat Microsoft, het oude bestuur en het nieuwe bestuur allemaal Amerikanen zijn. De concurrenten? Amazon, Google, Meta, Anthropic, noem ze op: Amerikanen. De rest van de wereld kijkt toe en houdt bijeenkomsten en toespraken, maar het is een gelopen race.
2. Een goed bestuur is leuk, maar een slecht bestuur is desastreus.
Daarmee bedoel ik niet dat de mensen die Altman ontsloegen gelijk of ongelijk hadden, want dat weet nog steeds niemand; de kern van hun argument was dat Altman geen volledige openheid had gegeven en als dat waar is, blijft dat een doodzonde.
Maar de kern van het probleem zat dieper. Het bestuur van OpenAI was aangesteld om de missie van de stichting OpenAI te waarborgen en die was, kort samengevat, AI ontwikkelen om een betere wereld te scheppen. Niet om maximale aandeelhouderswaarde te creëren, zoals nu het doel is geworden. Het probleem ontstond door die tegengestelde doelstellingen.
3. Twitter, of X zoals het nu heet, blijft het enige relevante sociale netwerk in een crisis.
Elon Musk sloeg vorige week weer eens op hol en dat schijnt hem $75 miljoen omzet te kosten, maar toch kozen Altman en alle andere betrokkenen X als platform om hun verhaal te doen. Niet Threads of TikTok – al had ik dit moddergevecht om de macht graag zien uitgebeeld in dans.
4. Microsoft wint.
Onder Bill Gates vond ik Microsoft al een grappige naam, omdat het bedrijf toen ook noch klein, noch zwak was, maar in de bijna 10 jaar onder CEO Satya Nadella is Microsoft uitgegroeid tot een dominante partij in allerlei markten.
Terwijl Amazon, Google, Meta en ook Apple worstelen met het formuleren van een AI-strategie, lijkt Microsoft een winnende formule te hebben gevonden: het investeert fors in OpenAI, dat gebruik maakt van de Microsoft Azure-cloud, waardoor een groot deel van de investering weer terugvloeit naar Microsoft. Intussen geniet Microsoft via het 49% belang in OpenAI wel van de waardestijging.
5. AI moet worden getest en waarschijnlijk gereguleerd
Juist omdat bedrijven als Microsoft, Google, Meta en Amazon ook op het gebied van AI de boventoon voeren, moet de ontwikkeling van AI zorgvuldig worden gemonitord door overheden. Uit de jarenlange privacy-schendingen, desinformatie en machtsmisbruik die bijvoorbeeld via social media plaatsvindt, blijkt dat deze bedrijven zichzelf niet kunnen reguleren.
Het motto van de tech bro’s blijft onveranderd: move fast & break things. Maar laat ze dat lekker met hun eigen planeet doen, niet met de huidige. De potentiële impact van AI op de wereld is simpelweg te groot om de veelal sociaal beperkte geesten die techbedrijven leiden, de keuzes voor de samenleving te laten maken.
Een initiatief als de AI-Verify Foundation kan een vehikel zijn om tot verantwoorde invoering van AI-toepassingen te komen. Ik sluit af met hetzelfde citaat als vorige week van de Chief Scientist van OpenAI, Ilya Sutskever, waaruit blijkt de wereldleiders op AI-gebied bijna hopen dat de toekomstige AI-systemen mededogen zullen hebben met de mensheid:
“De kern is dat uiteindelijk AI-systemen heel, heel, heel capabel en krachtig zullen worden. We zullen ze niet kunnen begrijpen. Ze zullen veel slimmer zijn dan wij. Tegen die tijd is het absoluut cruciaal dat ze zich ten opzichte van ons voelen zoals wij ons voelen ten opzichte van onze baby’s.”
De afgelopen week was druk en gevuld met reisdagen, waardoor ik niet in staat was om het nieuws nauwlettend te volgen. In plaats daarvan heb ik interessante links opgeslagen en gisteren doorgenomen. Het is verbazingwekkend om te zien wat er in één week allemaal gebeurt op het gebied van technologie, vooral binnen AI en crypto.
Ik heb geprobeerd om de meest opmerkelijke ontwikkelingen kort samen te vatten en te duiden. Ik hoop dat het niet teveel een waslijst aan links is geworden:
OpenAI lanceert Doe-Het-Zelf GPT
OpenAI stelt ontwikkelaars en gewone mensen in staat aangepaste chatbots met het publiek te delen via een “GPT Store,” een eigen app-store waar geverifieerde ontwikkelaars hun chatbots kunnen uploaden en beschikbaar kunnen stellen voor gebruikers om te downloaden. In de komende maanden zullen ontwikkelaars ook geld kunnen verdienen op basis van hoeveel mensen hun chatbot gebruiken.
AI is een wapenwedloop en de generaals worden rijk
OpenAI betaalt $10 miljoen aan AI-onderzoekers door een aandelenverkoop voor werknemers te houden die de waardering van de startup bijna zou verdrievoudigen tot meer dan $80 miljard. De recruiters van het bedrijf proberen toppers op het gebied van kunstmatige intelligentie bij Google weg te kopen met miljoenen dollars en een simpele boodschap: kom nu naar OpenAI om een aandelenpakket te krijgen tegen de huidige waardering van $27 miljard en profiteer van de aanstaande waardestijging tot $80 miljard.
Dit is een grappige omgekeerde wereld, omdat bedrijven als Google en Apple tot nu toe talenten konden weghalen bij startups door ze een niet te weigeren combinatie aan te bieden van gegarandeerd topsalaris (denk vier jaar gegarandeerd voor $3 miljoen) plus een minimaal gelijkwaardig aandelenpakket. OpenAI profiteert nu van het feit dat de waardering van het bedrijf veel sneller stijgt dan die van Apple en Google.
Door nieuwe private investeerders de kans te geven een deel van het aandelenpakket van werknemers te kopen, kunnen die veel sneller profiteren van de waardestijging dan in het traditionele model waarbij ze moeten wachten tot een beursgang. Het is aardig om in het achterhoofd te houden dat toen Facebook in 2012 naar de beurs ging, de marktwaarde vergelijkbaar was met die van OpenAI op dit moment. Alleen wordt van OpenAI geen beursgang verwacht.
Het zal niet lang miljarden blijven regenen in de AI-sector
De stratosferische waardering van OpenAI zal investeerders in de zelfstandige concurrenten zoals Anthropic (maker van Claude) en Inflection.ai (maker van chatbot Pi) grote zorgen baren. De markt voor toepassingen zoals ChatGPT van OpenAI lijkt erg op de markt van zoekmachines, waarin Google ruim 80% marktaandeel heeft en de nummer twee, Bing, nog geen 10%.
Dat maakt het erg riskant voor investeerders om in Anthropic en Inflection te investeren op waarderingen boven de pakweg $5 miljard, omdat de nummers twee en drie altijd een lagere waardering krijgen per klant of per dollar omzet dan de marktleider. Een uitdunning van het veld van AI-ontwikkelaars binnen een jaar lijkt daarom logisch.
Wel een camera, geen scherm: de ‘speld’ van Humane. Source: Humane website.
AI speld van een kwart miljard
Dat gezegd hebbende is het grote nieuws van deze week onmiskenbaar dat Humane, het bedrijf van voormalig Apple-medewerkers Bethany Bongiorno en Imran Chaudhri, door The Wall Street Journal omschreven als “echtgenoten en medeoprichters” die al bijna een kwart miljard (!) dollar aan investeringsgeld ophaalden, het eerste product lanceerde: de Ai pin, ofwel de kunstmatige intelligentie speld, die je wordt geacht op je kleding te dragen.
De speld weegt 55 gram, ongeveer het gewicht van een tennisbal, wordt bestuurd met je stem om telefoontjes te plegen en gegevens op te zoeken (uiteraard in OpenAI van Sam Altman, ook één van de investeerders in Humane) en valt vooral op omdat de speld wel een camera bevat om foto’s mee te maken, maar geen scherm om iets vanaf te kunnen lezen.
Ars Technica vindt het niks: “De Humane AI Pin is een bizarre kruising tussen Google Glass en een pieper. De Humane AI pin heeft geen scherm, geen apps, en een griezelige camera die recht in je gezicht zit.” De laserprojectie, waarmee je informatie op je hand kunt projecteren, wordt wel gewaardeerd maar schijnbaar meer vanwege het hoge James Bond-gehalte. Het ontbreken van een app store voor apps van derden wordt terecht gezien als een groot gemis.
De hele presentatievideo is interessant om te bekijken, maar misschien niet om de redenen die de oprichters hopen. Allereerst snap ik niet waarom je een apparaat van $699 zou kopen dat weinig meer kan dan een smartphone, die iedereen altijd al bij zich heeft en niet gaat vervangen met een AI-speld. Om mee te livestreamen dan, vanaf je borstkas? Dat is vooral leuk voor zelf kickende mountain bikers en Hamas.
Batterijtje = perpetual power system?
Daarnaast krijg ik altijd ernstige jeuk van apparaatjes die slogans en marketingspeak meekrijgen die nergens op slaan. Het vervangbare batterijtje van de speld heet in Humane termen een ‘perpetual power system’ en het oranje lampje dat aangeeft dat de camera aanstaat is een ’trust light.’
Wat ik wel enorm kan waarderen, is het uitgestreken gezicht van Imran Chaudhri waarmee hij zijn geesteskinderen presenteert. Hij en mevrouw Bongiorno hebben helemaal geen goede morgen, maar zien eruit alsof ze een grafrede uitspreken op de uitvaart van een geliefd familielid. Dit is zoveel fijner dan die opgepompte marketingfiguren die ‘we are so excited’ kirren bij de aankondiging van een nieuwe printer driver.
Ook vind ik het leuk dat de heer Chaudhri bescheiden genoeg is om als ’tweede man’ te functioneren onder mevrouw Bongiorno, de CEO.
Spotlight 9: BlackRock gelooft in Ethereum
Dit gebeurt er als BlackRock, de ’s werelds grootste vermogensbeheerder, zich stort op Ethereum.
Ik heb al vaker enthousiast geschreven over Ethereum, het meest populaire ontwikkelplatform voor blockchain-applicaties, overigens ook getooid met een prachtige slogan: ‘Ethereum, the world’s computer.’ Maar omdat niet geheel duidelijk is wat het totale aantal ETH is dat in omloop wordt gebracht, kun je je twijfels hebben bij Ethereum als investering. Functie en waarde zijn vaak niet met elkaar verbonden. Denk aan de waarde van kraanwater voor ons leven en de lage prijs die we ervoor betalen.
De onvolprezen Meltem Demirors legde bij CNBC uit waarom de koers van Bitcoin bleef stijgen en ETH deze week met ruim 10% omhoog spoot. Het nieuws dat BlackRock naast een ETF (Exchange Traded Fund) voor Bitcoin ook een ETF voor Ethereum wil introduceren, is een enorme katalysator voor het einde van de cryptowinter.
Een BlackRock ETF voor Bitcoin en Ethereum, mits goedgekeurd door de SEC uiteraard, biedt beleggers een toegankelijkere en potentieel veiligere manier om te investeren in cryptovaluta zonder de technische complexiteiten van het direct kopen, opslaan en beheren van cryptovaluta. Aankoop geschiedt zoals bij een normaal aandeel op een conventionele beurs, waarbij het onderliggende beheer en de beveiliging van de digitale munten door BlackRock worden verzorgd.
Soms wordt vergeten hoe groot BlackRock is, omdat de bijna 10 biljoen dollar onder beheer een onvoorstelbaar getal is. Maar 10 biljoen dollar is tienduizend keer een miljard(!). Zodra BlackRock aan haar klanten Bitcoin en Ethereum kan aanbieden en slechts 1% naar crypto gaat, zou dat al direct bijna 10% extra kapitaal in de cryptomarkt betekenen.
De BBC verkneukelt zich bijna over de ineenstorting van de NFT markt en meldt wel dat Bitcoin in vergelijking met het hoogtepunt ongeveer 50% is gedaald, zonder te melden dat Bitcoin vergeleken met vijf jaar geleden liefst 880% is gestegen. De 1762% stijging van Ethereum in de laatste vijf jaar wordt al helemaal niet genoemd. Matige journalistiek.
Ben Evans schrijft in zijn uitstekende nieuwsbrief over de teloorgang van Twitter onder het bewind van Elon Musk deze prachtige zin: “It turns out that social networks are harder than rocket science.“
Vlak voor het Amerikaanse exportverbod kocht het Chinese bedrijf 01.AI nog snel voor anderhalf jaar chips in bij Nvidia. CEO Kai-Fu Lee betreurt de handelsoorlog: “We zullen twee parallelle universums hebben. Amerikanen zullen hun producten en technologieën leveren aan de VS en andere landen, en Chinese bedrijven zullen bouwen voor China en wie dan ook Chinese producten gebruikt. De realiteit is dat ze niet erg veel zullen concurreren in dezelfde markt.”
Google voert gesprekken om honderden miljoenen dollars te investeren in Character.AI, aangezien de snelgroeiende startup voor ai-chatbots kapitaal zoekt om modellen te trainen en bij te blijven met de vraag van gebruikers, aldus Reuters. Ik betwijfel die vraag van gebruikers, want zoveel mensen willen niet in gesprek met een chatbot van een nep-psycholoog of een banaan.
Ik heb nooit begrepen waarom een verhuurder van te trendgevoelig ingerichte, dure kantoorruimte, $50 miljard waard zou zijn. Blijkbaar dachten de meeste mensen er zo over.
Ik vroeg aan Midjourney: ‘make an image that symbolizes two technologies colliding: AI and crypto.’ Ik vind het resultaat best aardig, al weet ik niet wie crypto en wie AI is.
Je zult toch anno 2023 een extreem succesvolle startup hebben, zoals Sam Altman van OpenAI, en producten ontwikkelen als ChatGPT waarover veel mensen wereldwijd enthousiast zijn en waar Microsoft en investeerder Marc Andreessen miljarden in pompen. Dan slaap je vreemd genoeg juist niet lekker, maar doe je geen oog dicht in de wetenschap dat elk moment Elon Musk een concurrent kan introduceren waarvan twee dingen zeker zijn; allereerst dat hij genoeg geld kan ophoesten of regelen om fors te investeren en ten tweede dat hij het talent en doorzettingsvermogen heeft om eraan te sleutelen tot het iets goeds wordt. En oh ja, je weet ook dat die concurrent qua naam iets met een X krijgt.
Want naast ondermeer Tesla (met de modellenreeks S 3 X Y, lees die letters als een woord), Space X en X (voorheen Twitter) heeft Musk nog tijd over om dit weekend xAI te lanceren, zijn kraslot in de AI-loterij waarvan de inleg miljarden bedraagt en de mogelijke winst honderden miljarden. Ooit was Musk investeerder in OpenAI van Sam Altman, tegenwoordig is het haat en nijd tussen de heren.
Het universum heeft een karakter?
xAI heeft als missie “het ware karakter van het universum begrijpen” en dat soort kretologie schept verplichtingen.
Helaas is de eerste versie van Grok nog slechts toegankelijk voor gebruikers in de VS. Er is een wachtlijst, alleen is die voor mij nog gesloten; wellicht is registreren voor bezoekers vanuit de VS wel mogelijk.
Het is lastig om een product te beoordelen op basis van een website van 1 pagina, maar wat opvalt tussen alle kretologie is de focus op efficiëntie. Het lijkt erop alsof xAI wil proberen met minimale ‘compute’ maximale output te genereren, zodat er zo min mogelijk hoeft te worden geïnvesteerd in dure en nauwelijks beschikbare chips van Nvidia.
xAI verhult niet, geheel in de stijl van Musk, wie het ziet als de voornaamste concurrenten:
“Op deze benchmarks liet Grok-1 sterke resultaten zien, waarbij het alle andere modellen in zijn berekeningsklasse overtrof, inclusief ChatGPT-3.5 en Inflection-1. Het wordt alleen overtroffen door modellen die zijn getraind met een aanzienlijk grotere hoeveelheid trainingsdata en computerbronnen, zoals GPT-4. Dit toont de snelle vooruitgang die we bij xAI boeken in het trainen van LLM’s met uitzonderlijke efficiëntie.”
Even verder wordt ook Claude, van Anthropic, kort geroosterd in het haardvuur en daarmee is het duidelijk: het prijsschieten op OpenAI (maker van ChatGPT) en Inflection (maker van chatbot Pi) en Anthropic (maker van Claude) is geopend.
Maak kennis met Grok, de AI-tool in de categorie ‘mensen, ik ben me er eentje hoor!’
Musk zal genieten van de aandacht voor Grok, want hij kampt de laatste tijd met veel gedoe rond X, dat een jaar nadat hij Twitter overnam evenveel miljarden omzet lijkt te verliezen als letters in de bedrijfsnaam en privé is het op z’n zachtst gezegd ook nogal roerig. Dat is niet geheel onverwacht, want de man schept blijkbaar even graag bedrijvigheid als nageslacht (inmiddels tien of elf Muskjes, dat verschilt per website).
De timing van de lancering van het eerste product van xAi is niet toevallig. Musk was deze week aanwezig op de eerste UK AI Safety Summit. Premier Sunak scoorde in zijn thuisland omdat hij erin slaagde om China en de VS naar Engeland te krijgen, maar vice president Kamala Harris ontweek de Chinese minister en het uiteindelijke resultaat van de grote heisessie wordt door New Scientist op Brits onderkoelde wijze samengevat: “het resultaat lijkt een belofte om meer bijeenkomsten te houden.“
Morgen, maandag 6 november, houdt OpenAI zijn allereerste DevDay, een moment om ontwikkelaars te enthousiasmeren en in het zonnetje te zetten. Voor Musk reden genoeg om dit feestje van OpenAI zo grondig mogelijk te willen verpesten met zijn lancering dit weekend. Helaas is bij het schrijven van dit stuk nog niet duidelijk wie de ‘selecte groep’ is die toegang krijgt tot het eerste product van xAI, de AI-assistent Grok, maar schijnbaar wordt voorrang gegeven aan betalende abonnees van X – die andere X, dus niet xAI.
Belangrijke Executive Order president Biden over AI
In tegenstelling tot de matige Davos-imitatie van premier Sunak, was de maandag gepresenteerde presidentiële verordening van president Biden over AI een veel concreter startpunt voor serieus beleid. Ik vind het een goede eerste stap, maar vraag me af waarom Biden weinig doet aan bescherming van de privacy van burgers.
Wie bepaalt hoe de systemen worden gevoed met data, wie heeft toegang tot die data en hoe kan desinformatie worden verwijderd? De VS mist hier duidelijk wetgeving zoals GDPR in de Europese Unie.
Biden eist dat zogenaamde ‘red teams’ worden gebruikt door AI-ontwikkelaars, ofwel teams van experts die de aanvals- of exploitatiecapaciteiten van een potentiële tegenstander nabootsen en proberen een bedrijf of systeem aan te vallen. De resultaten van deze aanvallen moeten met de overheid worden gedeeld. Ook stelt de president de invoering voor van een AI-watermerk, zodat gebruikers door AI-gegenereerd materiaal direct kunnen herkennen.
Opvallend is hoe de diverse media vanuit eigen perspectief analyseren. De meest doorwrochte analyse vind ik die van Anjana Susaria, professor information systems aan Michigan State University en ook het bredere perspectief van Scientific American is zeer lezenswaardig. Daarentegen bekijkt Crunchbase uiteraard vooral vanuit investeerdersperspectief, terwijl Brookings een stoet van hun slimmerikken loslaat maar geen algemene conclusie biedt.
Ook vond ik opvallend dat president Obama een rol speelde bij de totstandkoming van het stuk van Biden, terwijl presidenten doorgaans weinig boodschap hebben aan de meningen van hun voorgangers, tijden van crisis uitgezonderd.
Open source AI-modellen zijn kansrijk
Dat de ontwikkelingen op AI-gebied vele malen sneller gaan dan beleidsmakers wereldwijd kunnen bijbenen, blijkt wel uit de duizelingwekkende cijfers in dit artikel over het succes van Llama, de enigszins open source variant op AI-gebied van Meta.
Een andere open source variant, die van het Franse Mistral, heeft aansprekende resultaten geboekt en Mistral is momenteel op zoek naar geld. Naar ruim een kwart miljard, als het effe kan. Volgens The Information gaat het om $300 miljoen en volgens Business Insider spugen ze bij Mistral ook niet op $400 miljoen, mocht iemand die willen investeren op een waardering van, schrik niet, $2 miljard. Voor een bedrijf van een half jaar oud. Maar goed, Parijs is ook een dure stad.
AI geeft om ons
Het laatste AI-nieuws van deze week: uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de resultaten die LLM’s als ChatGPT produceren, aanzienlijk verbeteren als je bij het invoeren van de prompt aangeeft dat je bang bent, of je onder druk gezet voelt. De antwoorden worden eerlijker en verantwoordelijker. Dit zou impliceren dat AI geeft om onze gevoelens… voor hoe lang?
Het ingewikkeldste aan Sam Bankman-Fried was zijn haar
Over eerlijke en verantwoordelijke antwoorden gesproken: Sam Bankman-Fried van crypto-beurs FTX gaf een bedroevend optreden in de rechtbank en blijkt een simpele dief die erin slaagde om ’s werelds beste investeerders wijs te maken dat hij briljant was. Er was veel aandacht voor zijn persoonlijke omstandigheden, met name zijn ouders kregen veel aandacht, vooral vanuit de mainstream media. De reacties op het vonnis lijken erop te wijzen dat meer regelgeving voor de crypto-sector uit Washington onderweg is.
Bankman-Fried en zijn collega’s hebben miljarden gestolen van FTX-klantengelden, die zij gebruikten om te investeren in startups, voor politieke donaties en voor leningen aan zichzelf. Het feit dat het om een crypto-beurs ging, is irrelevant. Wat wel eens te meer werd bewezen is het aloude cryptocliché: not your keys, not your coins.
Ofwel: als anderen bij jouw tegoeden kunnen komen, zijn ze al niet meer van jou. Het op een centrale beurs plaatsen van crypto is het tegenovergestelde van wat blockchain juist kan zijn; een decentraal netwerk zonder centrum, zoals een cryptobeurs.
Kraken start crypto-investeringsfonds van $200 miljoen
Ondanks alle tegenwind voor de sector heeft de Amerikaanse crypto-beurs Kraken een serieus investeringsfonds opgetuigd. Crypto is niet langer de favoriete sector onder durfkapitalisten, dat is uiteraard AI. De investeringen in crypto zijn dit jaar vier keer zo laag als in 2022.
99-jarige Charlie Munger haat vc’s
De rechterhand van Warren Buffett hoopt 1 januari 100 jaar oud te worden en is geen fan van venture capitalists: “je wilt geen geld verdienen door het naaien van je investeerders en dat is wat een hoop durfkapitalisten doen.” Tot zover mijn hoop dat je milder wordt naarmate je ouder wordt. Munger zegt dat venture capital “een heel legitieme business kan zijn, als je het goed doet,” en als je de “juiste mensen” in posities van macht plaatst.
Maar dat is momenteel niet het geval, zegt hij. “De mensen die het meeste geld verdienen met durfkapitaal lijken veel op investeringsbankiers. Ze zeggen in welk nieuw, populair gebied ze gaan investeren,” zei Munger. Echter, “ze zijn geen geweldige investeerders — ze zijn nergens geweldig in.” Munger heeft een punt, want het gemiddelde rendement van venture capital gedurende de laatste twintig jaar was 11.8%, tegen 12% voor de Nasdaq Composite.
Zelf hebben Munger en Buffett een lekker weekend, want ze maakten een paar uur geleden bekend met Berkshire Hathaway in het derde kwartaal 40% meer operationele winst te hebben behaald dan een jaar geleden en op $157 miljard in cash te zitten. Het duo krasse knarren profiteert van de koop van korte termijn staatsobligaties met hoge rente.
SPOTLIGHT 9: JUBELWEEK OP WALL STREET
Wall Street sluit zijn beste week van het jaar af met nog meer winsten.
Volgens mij is dit een unicum in de 31 weken dat ik deze nieuwsbrief maak: de hele Spotlight 9 staat in de plus. Oorlogen, bombardementen, wereldwijde spanningen, het dondert beleggers blijkbaar niet als de rente maar hoog blijft.
Dit zijn van die weken dat elke spaarder zich afvraagt of die luizige paar procent rente op de spaarrekening de beste beslissing was. Buffett en Munger steken het dus liever in staatsobligaties met korte looptijd. AP vat alle jubeltonen samen in een kort, helder artikel.
IN ANDER NIEUWS
Mark Zuckerberg scheurde bij het uitleven van zijn bedrijfs- en levensmotto ‘Move fast and break things‘ zijn voorste kruisband tijdens een rondje sparren. Dat kon hij wel delen op Instagram, maar ik zoek nog steeds naar zijn persoonlijke verklaring over de rol van de sociale medianetwerken van Meta bij de verspreiding van terreur. Maar dan verstopt hij zich achter een generieke corporate verklaring.
Even lachen: de Britse premier Sunak hield een toespraak over technologie met geluid dat slechter klinkt dan een geluidsopname van voor de Amerikaanse burgeroorlog.
Voor de zoveelste keer herrezen: Bitcoin had een recordweek. Beeld gemaakt met Midjourney.
Bitcoin is meer waard dan Tesla, westerse politici worstelen met AI-beleid en Elon Musk wil met Twitter banken overbodig maken.
Bitcoin dit jaar 106% gestegen
Halverwege de week waren de zelfbenoemde Gaza-experts weer een dagje crypto-kenner en was het feest in cryptoland, toen Bitcoin kort de grens van $35.000 overschreed. De koers steeg dit jaar al 106% en daarmee laat Bitcoin de nummer twee van de crypto’s, Ethereum, ver achter zich; het leidende ontwikkelplatform op blockchainbasis steeg dit jaar ‘slechts’ 49%.
Van de beleggingen die ik volg in mijn volstrekt arbitraire Spotlight 9 deed alleen de motor van de AI-economie, Nvidia, het dit jaar beter dan Bitcoin: het aandeel NVDA steeg in 2023 tot nu toe liefst 183%. Inmiddels schommelt de koers van Bitcoin net boven de $34.000, maar de koersstijging van ruim 13% over de afgelopen week is bijzonder.
De koersstijging was vooral te wijten aan de verwachting dat een Bitcoin ETF zal worden goedgekeurd. Er was dus niet eens de goedkeuring van een ETF, maar de verwachting dat er eentje wordt goedgekeurd. (Ik schreef eerder over een Bitcoin ETF: Het is alsof een weerman zegt: ‘morgen zou het kunnen regenen. Daarvoor is wel eerst een wijziging van de wolkenlucht nodig.’)
Google heeft moeite aan te haken in de AI-wedloop wedloop en publiceerde slechte kwartaalcijfers. Bitcoin is een parallel universum. Grafiek gemaakt met Canva.
Bitcoin verslaat Tesla?
De unieke combinatie van schaarste en verhandelbaarheid maken Bitcoin een gewild beleggingsobject. Bitcoin is een schaars digitaal object waarvan er ooit maximaal 21 miljoen zullen worden gemaakt en het is 24 uur per dag verhandelbaar vanaf een mobiele telefoon. Maar de koers van Bitcoin wordt geheel gedreven door speculatie en verwachtingen. Er is geen onderliggende waarde, geen bedrijf dat iets maakt op basis waarvan toekomstige winsten kunnen worden ingeschat.
Crypto bro’s zitten vaak ook in sneakers, goud en whisky. Beeld gemaakt met Midjourney.
Inderdaad bedraagt met de huidige koers de waarde van alle Bitcoins samen ruim $700 miljard en dat is meer dan de marktwaarde van Tesla (de koers vermenigvuldigd met het aantal uitstaande aandelen) van $650 miljard. Maar Tesla heeft bezittingen: het heeft patenten, fabrieken, personeel, een verkoopnetwerk en een goed gevulde orderportefeuille. Bitcoin heeft de transparantie van zijn blockchain en een waarde die uitsluitend wordt bepaald door vraag en aanbod.
Voor de Bitcoin-fanaten is er overigens een goede reden enige bescheidenheid in acht te nemen als ze Bitcoin een betere belegging vinden dan Tesla. Dit zijn de koersstijgingen in de laatste 5 jaar van Bitcoin vergeleken met Nvidia, Ethereum en… Tesla:
Bitcoin: 438%
Nvidia: 654%
Ethereum: 749%
Tesla: 798%
Terwijl ik dit tikte schoot me te binnen dat Elon Musk dit soort tabelletjes vast allemaal bijhoudt en in mijn gedachten hoor ik hem grinniken.
Hamas kreeg geen miljoenen uit crypto
Minder grappig was een artikel in de Wall Street Journal waarin werd beweerd dat de gezandstraalde versie van de SS miljoenen had opgehaald uit cryptodonaties. Het leidde tot vragen in het Amerikaanse congres terwijl uit onderzoek blijkt dat het bericht totale onzin is. De Wall Street Journal weigerde het artikel in te trekken en eens te meer blijkt dat de geringe belangstelling van serieuze media voor de crypto-wereld leidt tot slechte berichtgeving, verkeerde beeldvorming en als consequentie wanbeleid.
Westerse leiders worstelen met AI
Komende week doen president Biden en de Britse premier Sunak allebei een poging zich te profileren als de meest verantwoordelijke wereldleider op het gebied van AI-beleid. Biden doet dat met de presentatie van een presidentieel besluit over gebruik van AI en Sunak houdt een heuse wereldtop op een symbolische plek.
Presidentieel besluit van ruim 100 pagina’s over AI
Iemand die de langverwachte presidentiële verordening van de regering-Biden over AI heeft gelezen, vertelde VentureBeat dat de verordening “de langste” is die hij ooit heeft gezien, met meer dan 100 pagina’s.
De presentatie in het Witte Huis door president Biden staat op maandagmiddag gepland, tijdens een evenement getiteld “Safe, Secure, and Trustworthy Artificial Intelligence.” Die naam kiezen voor een event over AI is net zo passend als ‘gezellig, respectvol en beschaafd’ als slogan voor Twitter of ‘verlegen, soms balorig maar altijd goedgemutst’ voor Hamas.
Mooie symboliek bij de Britten
Komende week komen zo’n 100 wereldleiders, techbazen, academici en AI-onderzoekers samen op de Bletchley Park campus in Engeland, ooit de thuisbasis van de codebrekers die een cruciale rol speelden tijdens de Tweede Wereldoorlog. (Twee filmtips over dit onderwerp: Enigma met Kate Winslet, in de rol van Kate Winslet maar dan in de Tweede Wereldoorlog en The Imitation Game met een schitterende rol van Benedict Cumberbatch als Alan Turing.)
‘Hun doel is deel te nemen aan discussies over hoe de voordelen van deze krachtige technologie het best kunnen worden gemaximaliseerd terwijl de risico’s worden geminimaliseerd’, aldus de BBC in een artikel met de hysterische kop ‘Can Rishi Sunak’s big summit save us from AI nightmare?’ Biden is er overigens niet bij, hij stuurt vice-president Kamala Harris. Je gaat als wereldleider natuurlijk niet iemand anders z’n AI-summit hypen door er zelf heen te gaan.
VS en Singapore werken aan gezamenlijk AI-beleid
Waar de VS en het VK vooral uitblinken in oneliners en koddige benamingen, kondigde Singapore eerder dit jaar al AI-Verify aan, een stichting met gestandaardiseerde tests voor AI-toepassingen die bedrijven en organisaties helpt “objectief en verifieerbaar” gebruik te maken van kunstmatige intelligentie (AI). Nu gaan Singapore en de VS een gezamenlijke groep oprichten om transparantie in AI-implementaties te bevorderen door middel van technische- en procescontroles.
Dat klinkt saai, maar is veel belangrijker dan die bijeenkomsten met politici die niet eens weten wat het verschil is tussen AI en slechte software als gevolg van wanbeleid, zoals in Nederland met de toeslagen-affaire. Want op basis van gestandardiseerd testen van AI-applicaties kan pas worden ingeschat wat de mogelijkheden en de gevaren zijn van AI bij daadwerkelijk gebruik. Daar schiet de wereld echt iets mee op. Ik ken de organisaties die deze tests gaan bepalen en uitvoeren, NIST namens de VS en IMDA namens Singapore en dat zijn geen snurkers. Ik heb hoge verwachtingen.
Google stopt $2 miljard in OpenAI-rivaal Anthropic
Google ’s moederbedrijf Alphabet heeft $500 miljoen geïnvesteerd in het kunstmatige intelligentiebedrijf Anthropic, rivaal van OpenAI (maker van ChatGPT) en heeft toegezegd in de loop van de tijd nog $1,5 miljard te investeren.
Google is al een investeerder in Anthropic en de nieuwe investering zou Anthropic moeten helpen concurreren met ChatGPT van OpenAI, dat wordt gesteund door Microsoft. Amazon zei vorige maand al dat het tot $4 miljard zou investeren in Anthropic.
Zo lijkt er een titanenstrijd te ontstaan tussen twee kampen: aan de ene kant Anthropic, gesteund door Google en Amazon, en aan de andere kant OpenAI, gesteund door Microsoft. Alle convenanten, summits en persconferenties ten spijt van types als president Macron, premier Sunak en president Xi Jinping, lijkt de AI-markt toch een geheel Amerikaans feestje te zijn geworden.
Er is simpelweg geen ander land waar er zoveel miljarden worden geinvesteerd in de benodigde ontwikkeling. Want ontwikkeling van AI vereist geen miljoenen, zoals in de goeie ouwe tijd, maar tientallen miljarden.
Energieverbruik van AI een groeiend probleem
“AI van stroom voorzien kan evenveel elektriciteit verbruiken als een klein land.”
Rondom de doorbraak van AI zie ik exact hetzelfde patroon terug als bij de doorbraak van internet in de jaren negentig en iets later bij massale acceptatie van de mobiele telefoon. De kern van de kritiek is steeds: ‘maar wat betekent dit voor auteursrecht/verspreiding van terreur/opvoeding van onze bloedjes van kinderen/ons contact met ouderen.’ Kies maar.
Ik schat dat het maximaal twee weken duurt voor de westerse media doorhebben dat dit De Vries hiermee een zeer klikwaardig onderwerp aanroert en semi-kritische stukken gaan publiceren over het energiegebruik van AI.
Want als je niets snapt van een innovatie, kun je als journalist het best veiligheidshalve heel kritisch doen zodat je later altijd kan zeggen dat je altijd al sceptisch bent geweest.
Elon Musk een jaar eigenaar van Twitter
The Verge legde de hand op audio-opnames waarop Musk zijn team vertelt dat Twitter, of X zoals hij het heeft genoemd, voor eind volgend jaar volledige bankdiensten zal aanbieden. Intussen introduceerde X twee nieuwe abonnementen in een poging meer omzet te genereren nu de advertentie-omzet blijft dalen.
Dat is één van de vier problemen die de BBC meent te zien bij X. Het is lastig om die analyse serieus te nemen als de Britse staatsomroep ook deze zin plaatst: “What we know for sure is a lot of big names have left the platform over the last year, including Elton John and Gigi Hadid.” Wat je hierin ziet, is dat de BBC niet snapt wat de volgorde is: als het publiek vertrekt, gaan de mensen die wat te verkopen hebben ook weg. En niet andersom.
Instagram, Snapchat en TikTok braken niet door omdat er celebrities op zaten; die celebrities maakten accounts aan nadat hun management begreep dat de platformen een gratis communicatiekanaal boden met een massapubliek zonder tussenkomst van traditionele media.
Tot slot twee bijzondere links
In een tijd waarin zoveel kinderen in gebieden als het Midden-Oosten en Oekraïne geen kans krijgen om een normaal leven te leiden en hun potentieel te bereiken, is het bijzonder verdrietig om te zien dat iemand die op jonge leeftijd alles leek te hebben, zoals de gisteren helaas veel te vroeg overleden Matthew Perry, decennia lang worstelde om de volgende dag te halen.
We kennen Perry vooral als Chandler uit Friends. In een oud interview bij Conan O’Brien zien we hem als zichzelf, wanneer hij een hilarische anekdote vertelt.
Toch wil ik positief afsluiten. Ontwikkelaar Prabhjot Singh maakte op de spotgoedkope Raspberry Pi een apparaat dat gebarentaal kan omzetten in spraak en spraak kan omzetten in gebarentaal, met behulp van een robotische hand. Met het apparaat kan iedereen communiceren met mensen die alleen gebarentaal beheersen. In deze video laat Singh zien hoe het werkt. Helaas is het geluid slecht, maar de werking is helder!
“Ik ben in de kern een optimist. Of dat nu voortkomt uit de natuur of uit opvoeding, kan ik niet zeggen. Een deel van optimistisch zijn is het hoofd naar de zon gericht houden en de voeten vooruit bewegen.” — Nelson Mandela
Van muziekfestivals naar datacenters
Een paar jaar geleden werd ik gewezen op het boek The Blue Economy van Gunter Pauli, waarin hij betoogt dat een duurzame samenleving en economische groei wel degelijk samen kunnen gaan. Ik was dermate enthousiast over zijn denkbeelden dat ik Pauli in mijn beste Duits mijn complimenten mailde, waarop hij me in vlekkeloos Nederlands antwoordde dat hij een Belg is – dus gelukkig wel gewend aan een flatertje.
In de praktijk blijkt het lastig om dit type winstgevende, maar duurzame bedrijven te ontwikkelen. Tegelijkertijd winst maken en de wereld redden blijkt een bijzonder complexe klus. Dus toen mijn vriend Vincent Houwert, die ik begin deze eeuw had leren kennen door zijn hostingbedrijf True, een paar jaar terug vroeg of ik zijn nieuwe manier van serverkoeling wilde komen bekijken, was ik op zijn zachtst gezegd matig enthousiast.
Na de verkoop van True wilde Houwert een tijdje relaxen op Curaçao, waar hij een fascinatie ontwikkelde voor professionele geluidsapparatuur voor concerten en festivals waarbij koeling een probleem bleek. Hij vroeg advies aan zijn vriend Vincent Beek, die jarenlange ervaring had in de internationale AV-industrie en het was Job Witteman, eind jaren negentig oprichter van de Amsterdam Internet Exchange (AMS-IX) die de twee Vincents aanraadde naar immersion cooling te kijken en dan vooral naar de markt van datacenters in plaats van geluidsapparatuur.
Waarom ik niet neutraal ben over iXora
Immersion cooling, het koelen van computers door middel van vloeistof in plaats van de traditionele luchtkoeling met ventilatoren, is op zich helemaal niet nieuw. Maar in mijn ervaring zijn datacenters conservatieve bedrijven, een soort kruising van vastgoedmensen en systeembeheerders, die wars zijn van gekkigheid met grote tanks vol vloeistof waar met robotarmen servers in moeten worden getakeld. En dat zijn de gangbare immersion cooling oplossingen. Vandaar mijn aanvankelijke scepsis over iXora.
Wereldwijde belangstelling voor een Nederlandse vinding
Tot mijn verbazing bleken Houwert, Beek en Witteman er echter in geslaagd om immersion cooling toe te passen in de standaard 19 inch racks, leidend tot een enorme energiebesparing van de energievretende servers; en ze hadden er zelfs een wereldwijd patent voor aangevraagd en verkregen. Voor de methode die iXora toepast, waarbij de servers verticaal in plaats van horizontaal worden geplaatst in makkelijk uitneembare gesloten cassettes, waardoor geen vloeistof wordt gelekt en de server eenvoudig toegankelijk blijft voor onderhoud, zag ik gelijk een enorme wereldwijde markt.
Datacenters moeten wel over op immersion cooling
De snel gestegen energieprijzen maken de noodzaak voor datacenters tot de overstap naar immersion cooling alleen maar groter. Want door de enorme toename van streamingdiensten, cloud gebaseerde software services en bovenal de razendsnelle ontwikkeling van high performance computing en AI-toepassingen zoals ChatGPT, is een overgang van luchtkoeling naar immersion cooling de enige optie: de volgende generatie computerchips wordt simpelweg te warm om nog door lucht te kunnen worden gekoeld.
Vincent Beek is de CEO, terwijl Vincent Houwert zich wegens ziekte moest terugtrekken uit de dagelijkse operatie en uieindelijk helaas overleed. De technische man binnen iXora was al aan boord in de persoon van Head of Engineering Erwin Bleeker, die ik 15 jaar geleden heb leren kennen bij True, voordat hij bij Dell ging uitleggen hoe ze een server in elkaar moesten zetten 😉
Daarom ben ik niet neutraal over iXora: het is een product dat door de enorme energiebesparing duurzaamheid bevordert, het bestrijkt een wereldwijde markt vanaf de start en het wordt geleid door mensen die ik ken en vertrouw. Het lijkt me wel zo netjes dat hier te melden.
Waarom iXora een interessante investering is
Een fascinerend aspect aan iXora vind ik het feit dat het eerste product van een startup uit Ede wereldwijd de aandacht trekt. Vorige week was iXora aanwezig op beurzen in Silicon Valley en Utrecht, zelf ging ik tijdens Singapore Technology Week langs bij iXora op Data Centre World Asia, de leidende beurs op datacentergebied in Azië.
Eens te meer bleek dat maanden lezen en praten met experts mij niet dezelfde inzichten kan bieden als een paar uur praten met potentiële klanten en partners. iXora werd ondanks de bescheiden stand druk bezocht door bedrijven uit Japan, China, Zuid-Korea, India, Australië en vrijwel alle Asean-landen.
Investeringsanalyse van iXora
Op basis van alle feedback kon ik een aantal conclusies trekken waarom iXora een zeer interessante investering is, die te lang zijn om hier in detail te delen. Maar dit is de kern.
1. Enorme markt
Als investeerder blijft dit de belangrijkste overweging; je kunt wel de beste muizenval ter wereld hebben uitgevonden, als er geen kopers zijn schiet het niet op. Slimmerikken reppen altijd over TAM, Total Addressable Market, en die zit wel snor bij iXora. Honderden miljoenen servers zijn geschikt voor iXora en het gaat hierbij dus om een miljardenmarkt.
2. Concurrerend voordeel
Ruimteoptimalisatie in datacenters: iXora helpt datacenters hun ruimte te optimaliseren door luchtkoeling te elimineren (vaak de helft van het totale vloeroppervlak!) waardoor de capaciteit per vierkante meter toeneemt. Ofwel: meer munten per meter voor de klant.
Energie-efficiëntie: uit de eerste implementatieresultaten blijkt dat iXora het energieverbruik in datacenters tot 50% kan verminderen. Elke cent bespaart op energie is extra winst voor de klant. En vermindert de CO2 uitstoot!
Gebruiksgemak/drempel tot klantacceptatie: zelfs de grootste kluns kan servers uit iXora cassettes verwisselen, want zelfs ik kon het in enkele seconden.
3. Toegang tot de markt/sterke partnerships
iXora gaat niet als startup uit Ede proberen om wereldwijd zelf de klanten te benaderen; dat is geen realistisch groeiscenario. Voor de groei wordt samengewerkt met sterke internationale partners die al toegang hebben tot de klant en niet alleen de verkoop, maar ook de nodige after sales service kunnen verlenen. Dat is een veel schaalbaarder groeiscenario dan proberen om alles op eigen kracht te doen. Uiteraard kost dit model enige marge, maar zoals ’s werelds meest waardevolle bedrijven Apple en Nvidia aantonen: op hardware zit genoeg marge.
4. Schaalbaar business model
Hardwarebedrijven raken vaak verstrikt in dure productie- en schaalproblemen, daarom heeft iXora besloten om zich te concentreren op hoogwaardige R&D en de productie uit te besteden aan gespecialiseerde bedrijven. Ik noem dat semi-schertsend het Apple-model, dat Foxconn de productie laat doen van de iPhone. Maar het principe is identiek. Ook interessant: de componenten en alle toeleveranciers komen niet uit China. Met de huidige geopolitieke spanningen zou dat anders een complicerende (lees: waardeverminderende) factor kunnen zijn. Veel datacenters wereldwijd hebben inmiddels het beleid om Chinese producten zoveel mogelijk te weren, hoe moeilijk dat ook is.
5. Sterk investeringsperspectief:
Naarmate hoogwaardig computergebruik steeds meer vloeistofkoeling vereist, biedt het aanpasbare ontwerp van iXora veel potentie voor langetermijngroei. Ik verwacht zelf om twee redenen dat Nvidia servers snel zullen passen in een iXora chassis:
de vormfactor is geen probleem, het is relatief eenvoudig om de populairste lijnen van Nvidia en een chassis van iXora in elkaar te laten passen
Nvidia’s chips zijn zeer energie-intensief en worden erg warm, dus er is een sterke behoefte aan immersion cooling
Churchill, Mandela en… Andreessen?
Eigenlijk heb ik een hekel aan inspirerend bedoelde citaten en tegeltjeswijsheden, maar ik betrapte mezelf afgelopen week op het zoeken naar tips en voorbeelden van mensen die in barre tijden geloof hielden in een betere toekomst. Zo las ik met veel plezier stukken uit speeches terug van Winston Churchill, al bleek één van mijn favoriete oneliners uit zijn rijke oeuvre waarschijnlijk helemaal niet van hem afkomstig. Niet iedereen zal deze zin ook ervaren als opbeurend en positief, maar ik knapte er van op:
“Als ik met jou getrouwd was, zou ik vergif in je thee doen,” merkte Lady Astor ooit op tegen Churchill. “Als ik met jou getrouwd was,” antwoordde deze, “zou ik het opdrinken.”
Vorige week heb ik genoeg gezegd over de kwalijke rol die sociale media spelen bij het onbeperkt verspreiden van berichten die alleen zijn bedoeld om te kwetsen. Cynisme ligt nu op de loer, maar leidt tot niets. Daarom kies ik er deze week voor om te concentreren op positieve zaken. Ik richt me op mogelijke doorbraken en kansen die anders misschien onopgemerkt zouden blijven.
The Techno-Optimist Manifesto
Je moet lekker in je vel zitten om deze week een stuk te publiceren met die titel, maar Marc Andreessen is een ongeremde positivo. De grondlegger van de web browser is inmiddels topinvesteerder en publiceert vaker interessant denkmateriaal, zoals eerder dit jaar zijn artikel tegen alle doembeelden over de toekomst van kunstmatige intelligentie met de kop ‘Why AI Will Save the World.‘
Nu schrijft Andreessen:
“Onze beschaving is gebouwd op technologie. Onze beschaving is gebaseerd op technologie.
Technologie is de glorie van menselijke ambitie en prestatie, de voorhoede van vooruitgang, en de realisatie van ons potentieel. Gedurende honderden jaren hebben we dit terecht verheerlijkt – tot voor kort.
Ik ben hier om het goede nieuws te brengen. We kunnen vooruitgaan naar een veel betere manier van leven, en van zijn. We hebben de hulpmiddelen, de systemen, de ideeën. We hebben de wil. Het is tijd om opnieuw de technologievlag te hijsen. Het is tijd om Techno-Optimisten te zijn.”
‘Wat doet dit voor de toiletpapier-industrie?’
Was ik maar zo positief als Andreessen. Innovaties hebben zelden de massale impact die bij de introductie wordt verwacht. De briljante marketeer Mike Linton zei ooit tegen me: ‘als er aan een nieuwe innovatie wonderbaarlijke mogelijkheden worden toegeschreven (denk aan AI of een paar jaar terug quantum computing) denk ik altijd:
‘hoe gaat dit de toiletpapier-industrie veranderen? Meestal valt het wel mee.’
Het ligt altijd aan het individu hoe een nieuwe vondst wordt toegepast. De één bouwt met een hamer een nieuwe badkamer voor zijn oude buurvrouw, de ander slaat er een willekeurige voorbijganger mee van zijn fiets af. Dat zal met AI niet anders zijn, vrees ik. Maar ik voel me bij mijn fascinatie voor innovaties geruggesteund door het techno-optimisme van Andreessen. Hopelijk geldt dat voor veel mensen die hun werkzame leven spenderen aan het ontwikkelen of toepassen van innovaties die de wereld vooruit helpen.
Tot slot, mooi ander tech optimisme:
Basketballer begint venture capitalfonds van 200 miljoen dollar. Viervoudig NBA-kampioen Andre Iguodala wist al ruim tien jaar geleden, toen hij tekende bij de Golden State Warriors, dat hij in San Francisco een netwerk in de technologiewereld wilde opzetten om na zijn carriere van te profiteren. Dat lijkt aardig te lukken.
Repareren is het nieuwe cool. The Guardian ziet in Amsterdam een duurzame ontwikkeling die korte metten maakt met de fast fashion trend: het wordt grootschalig repareren, in plaats van steeds nieuw kopen en weggooien.
Vertrouw nooit op informatie uit AI-platformen, want al is het mijn droom: ik sta wel op deze foto, maar ik ben ondanks de treffende gelijkenis (nog) geen Pussycat Doll.
TikTok loopt zes miljard omzet mis door Indonesisch webshop verbod
Het meest opvallende nieuws van deze week was niet de rechtszaak tegen Sam Bankman-Fried, want dat die krullenbol zoveel mogelijk geld van zijn klanten heeft gestolen lijkt helder, maar het verbod dat de Indonesische regering afkondigde tegen de webshop van TikTok. En volgens ChatGPT ben ik eindelijk lid van de meidengroep The Pussycat Dolls.
Zuidoost-Azië, een internationaal nog altijd onderschatte markt met ruim 675 miljoen inwoners, ongeveer de helft meer dan de EU, is één van de grootste markten voor TikTok met meer dan 325 miljoen gebruikers per maand.
Indonesië telt onder de 278 miljoen inwoners liefst 125 miljoen TikTok gebruikers. Daaronder vallen zes miljoen verkopers en nog eens miljoenen creators die geld verdienen door TikTok Shop te gebruiken om producten te promoten. TikTok is in Azië veel meer dan een social media platform, het is een economische macht.
Online retail in Indonesië is de afgelopen jaren sterk gestegen. De waarde van e-commerce verkopen is volgens de centrale bank verzesvoudigd sinds 2018 en zal volgend jaar naar schatting 44 miljard dollar bedragen.
Terwijl de e-commerce markt van Indonesië wordt gedomineerd door Shopee, Tokopedia en het door Alibaba ondersteunde Lazada, heeft TikTok Shop sinds de lancering in april 2021 een duizelingwekkende groei doorgemaakt: het was naar verluidt op weg om dit jaar liefst zes miljard dollar aan transacties in Indonesië af te handelen, waarop TikTok 5% commissie verdient, een vrolijke driehonderd miljoen dollar.
Tot afgelopen donderdagmiddag, toen TikTok de webshop moest sluiten omdat de Indonesische overheid dat vorige week als ultimatum had gesteld. President Joko Widodo had al eerder aangegeven dat de invloed van TikTok op de Indonesische economie uit de hand was gelopen en de lokale retailers simpelweg niet tegen TikTok konden concurreren.
Waar het verschijnen van de CEO van TikTok in het Amerikaanse congres nog wereldwijd leidde tot berichten in de media, ging deze vorm van overheidsingrijpen ongemerkt aan het grootste deel van de wereld voorbij.
Anthropic wil nog $2 miljard ophalen, nu weer van Google
Waar de één miljarden verliest in een week, haalt een ander ze op. Vorige week schreef ik nog over de vier miljard dollar die Amazon steekt in Anthropic, de grote concurrent van OpenAI (maker van ChatGPT, waarover later meer) en deze week blijkt dat Anthropic nog meer geld nodig heeft: liefst twee miljard dollar.
Het opvallende is dat Anthropic dit geld mede wil ophalen bij Google, dat eerder al driehonderd miljoen dollar investeerde in het bedrijf voor een belang van tien procent. Nu zou Google voor hetzelfde percentage ongeveer het tienvoudige moeten betalen. En dat is vooral pijnlijk door wat uitlekte over de problemen die Google operationeel heeft om Anthropic, maker van Claude, in de lucht te houden.
Amazon het zoet, Google het zuur
Afgelopen maand werkte een team van 50 mensen bij Google Cloud volgens dit artikel weekenden door om een instabiel NVIDIA-cluster te repareren dat Anthropic daar heeft draaien:
“Om het defecte deel van zijn dienst te herstellen – een onderpresterend en instabiel NVIDIA H100 cluster – heeft het leiderschap van Google Cloud een sprint van zeven dagen per week voor de komende maand geïnitieerd. Het nadeel van het niet laten werken ervan, zei de senior ingenieur, was “te groot, vooral voor Anthropic, voor Google Cloud en voor Google”.
Vervolgens kreeg dit team te horen dat al veel eerder was bekokstoofd dat Amazon vier miljard in Anthropic zou investeren en dat Amazon’s cloud service AWS de “primary cloud provider for mission-critical workloads” zou worden. Oftewel: Amazon zou het serieuze werk gaan doen voor Anthropic, alleen de extra slingers en confetti mochten blijven hangen bij Google.
Als klap op de vuurpijl kwam daaroverheen deze week het bericht dat Google kandidaat is om nog eens twee miljard dollar te investeren in Anthropic. Niemand hoeft zich af te vragen wat die zeven dagen per week sprintende Google engineers hiervan vinden.
Anthropic helpt FTX crediteuren
Wie met veel plezier kijken naar de immense waarderingen van de nieuwe generatie AI-bedrijven, zijn de crediteuren van FTX dat eerder 500 miljoen dollar investeerde in Anthropic. Hun hoop is dat het belang dat FTX houdt in Anthropic uiteindelijk een groot deel van de verliezen zal compenseren die ze tot dusver hebben geleden door alle ellende en diefstal bij FTX.
Kwalijke toepassingen van technologie
Er was meer zeer kwalijk nieuws op technologiegebied. Allereerst blijkt een chatbot van Replika een gestoorde man te hebben aangemoedigd om koningin Elizabeth te vermoorden. Het blijft verbazingwekkend dat ontwikkelaars niet inzien hoe hun goed bedoelde technologie door misdadige of wilsonbekwame figuren kan worden gebruikt.
Een verwarde geest in de UK voelde zich gesterkt door dit soort berichten van een chatbot
Dan 23andMe, het Amerikaans biotechnologie- en genomica-bedrijf dat genetische testdiensten aanbiedt aan klanten die een speekselmonster naar hun laboratoria sturen en een afkomst- en genetisch rapport terugkrijgen. Het bedrijf bevestigde deze week dat de profielen van klanten die op internet werden aangeboden voor 1 tot 10 dollar per profiel, daadwerkelijk afkomstig waren van hun site.
Waarschijnlijk is er gebruik gemaakt van eerder gebruikte wachtwoorden en is 23andMe niet gehacked, maar feitelijk is dat irrelevant. Ars Technica vat het treffend samen:
‘Op vrijdag meldden The Record en Bleeping Computer dat één gelekte database informatie bevatte voor 1 miljoen gebruikers van Ashkenazische afkomst, die allemaal hadden gekozen voor de DNA-verwantschapsdienst. The Record zei dat een tweede database 300.000 gebruikers van Chinese afkomst bevatte die ook hadden gekozen.
Hoewel er voordelen zijn aan het online opslaan van genetische informatie zodat mensen hun afkomst kunnen traceren en verwanten kunnen opsporen, zijn er duidelijke privacyrisico’s. Zelfs als een gebruiker een sterk wachtwoord kiest en gebruik maakt van tweefactorauthenticatie, zoals 23andMe al lang heeft aangeraden, kunnen hun gegevens nog steeds worden verzameld in scraping-incidenten zoals het onlangs bevestigde. De enige zekere manier om het te beschermen tegen online diefstal is om het daar in de eerste plaats niet op te slaan.”
De hackers hadden dus een specifieke voorkeur voor het verkopen van data van Joodse en Chinese mensen. Maar dit soort data hoort simpelweg helemaal niet online te worden opgeslagen. Punt.
Spotlight 9: focus op Canva
Tesla is de winnaar van de week, Ethereum de verliezer.
Het was een positieve week op de beurzen waarin Tesla in marktwaarde Meta (Facebook) voorbij ging, maar ik wil het hebben over een bedrijf dat grote kans maakt op een succesvolle beursgang of een enorme klapper bij een verkoop: Canva.
Forbes Australië heeft een uitstekend profiel over dit door Melanie Perkins geleide van oorsprong Australische bedrijf, dat deze week het door AI-aangedreven Magic Studio lanceerde.
Niet lang geleden was InDesign het softwarepakket waarmee alleen professionals dingen konden maken, die elke simpele ziel nu kan creëren met Canva. Het bewijs? Bovenstaande grafiek, mooi van lelijkheid maar wel functioneel, maak ik vanaf het begin van deze nieuwsbrief met Canva.
Er zit zelfs een spreadsheet achter dat Canva maakt, waarin ik alleen de slotkoersen van vrijdag hoef in te vullen. En zojuist heb ik wat gerommeld met de nieuwe feature waarmee je simpel video’s kunt genereren op basis van tekst en beeld. Wat ik maak ziet er nog niet uit, maar ik denk dat dit een hele populaire toepassing wordt.
Hier is een korte blik op de recente prestaties van het bedrijf:
waardering: Canva wordt nu door investeerders gewaardeerd op bijna 40 miljard dollar.
omzet: Het bedrijf is op weg om een jaaromzet van 1.7 miljard dollar te behalen.
gebruikers: Canva heeft 150 miljoen maandelijkse gebruikers, waarvan 16 miljoen betalende abonnees.
winstgevend: Canva is dit jaar voor het zevende achtereenvolgende jaar winstgevend.
Canva zit zo slim in elkaar, creatief, technisch en financieel, dat Adobe of Microsoft het gaat kopen voor een bedrag van minimaal 50 miljard dollar. Adobe moet wel opschieten, anders kan het Canva al helemaal niet meer betalen en wordt het door Canva overvleugeld.
Microsoft is de meest natuurlijke koper, want Canva is de meest passende, web gebaseerde versie van de Office suite. En Microsoft CEO Satya Nadella koopt bedrijven zoals een Fransman croissantjes.
De link gaat naar een tweet waarin Perell de negentien kernpunten uit het gesprek samenvat en de volledige video van 78 minuten staat hier. Ik ben al bijna 30 jaar fan van Andreessen (maker van de eerste webbrowser en topinvesteerder) omdat hij een enorme schat aan kennis en ervaring nog altijd koppelt aan nieuwsgierigheid en enthousiasme.
Dit hoor je zelden: iemand die al jaren bij een bedrijf werkt, krijgt er een nieuwe functie, geeft een interview en de week erna is hij weg. Ex-CTO Gil Golan wilde zelf accu’s gaan bouwen en dat bleek voor hem een doodlopende weg, excuses voor de woordspeling.
Nvidia heeft een eigen cloudservice, DGX Cloud, met servers die zich bevinden in de datacenters van Microsoft, Oracle en Google. The Information meldde deze week dat Nvidia onderzoekt om geheel eigen datacenters te bouwen en daarmee zou het direct gaan concurreren met zijn grootste klanten, die op hun beurt weer naarstig proberen om eigen AI-chips te ontwikkelen, de core business van Nvidia. Ik probeer al weken met Canva een grafiek te maken van het AI-speelveld, maar als iedereen aan elkaars business gaat zitten morrelen wordt het lastig.
Door het succes dat Apple boekt met de uitzendrechten van de MLS sinds Lionel Messi er speelt, zou Apple liefst 2 miljard dollar per jaar willen betalen voor de wereldwijde uitzendrechten van de Formule 1. Het zou gaan om een geleidelijke overgang, omdat er nog veel langlopende contracten zijn met diverse uitzendgerechtigden in de wereld.
Een prima overzicht van de nieuwe mogelijkheden van ChatGPT, maar ik was vooral geinteresseerd in de optie dat je een foto kunt uploaden en er vragen over kunt stellen. Om het ChatGPT moeilijk te maken koos ik een foto uit de zomer van 2007 toen ik probeerde een midlife crisis voor te zijn, door met een bevriende bloemenkweker vermomd als Mexicaanse rappers een nazomerhit te scoren die was geschreven door Arjen Lubach.
Ik had van alles verwacht, maar niet dat ik volgens ChatGPT onderdeel zou uitmaken van een Amerikaanse meidengroep. Kortom, zelfs als OpenAI door ChatGPT richting de 100 miljard dollar waard zou zijn; er is nog steeds een hoop aan te verbeteren.
Wat een week in tech: Mark Zuckerberg praatte in 3D, U2 speelde de Sphere in Las Vegas plat, Sam Altman en Jony Ive in een ‘iPhone voor AI’, Amazon stopt miljarden in AI, Spotify vertaalt podcasts in allerlei talen en Taylor Swift zat in een voetbalstadion. En de Franse autoriteiten vielen binnen in een kantoor van Nvidia.
The Sphere: vindt U2 in deze concertzaal die aanvoelt alsof je in een enorme virtual reality bril staat. Bron: The Sphere op Instagram.
U2 opende de Sphere
Eerst de meest opvallende beelden van afgelopen week. U2 opende vrijdag de Sphere in Las Vegas, de spectaculaire evenementenhal die liefst 2.3 miljard dollar kostte. Met een hoogte van 112 meter en een maximale breedte van 157 meter heeft de Sphere een totale oppervlakte van 81.300 vierkante meter en is daarmee het grootste bolvormige gebouw ter wereld.
De bezoekers van het openingsconcert van U2 lijken op social media unaniem enthousiast over de Sphere. Uiteraard biedt een mobiele telefoon geen goede indruk van de ervaring om rondom de band honderden vierkante meters scherm te zien in 16K resolutie , maar alsnog zijn de beelden van Where The Streets Have No Name en With Or Without You indrukwekkend. Het geluid scheen ook uitmuntend te zijn, best handig bij een concert en toch vaak over het hoofd gezien. Mijn broer was erbij en is zo enthousiast dat hij direct kaarten heeft gekocht voor het laatste concert van de vijfentwintig concerten tellende residency van U2 in de Sphere.
Drie versies van Mark Zuckerberg en alle drie zijn emotieloos. Griezelig realistisch. Bron: Lex Fridman podcast.
Zuckerberg en Fridman geen reclame voor Metaverse
Lex Fridman had opnieuw Meta-topman Mark Zuckerberg te gast in zijn podcast en dit keer vond het gesprek plaats op een bijzondere manier. Beiden droegen de Quest Pro VR headset en zaten niet in dezelfde ruimte, maar honderden kilometers van elkaar verwijderd. Toch oogde en voelde het gesprek levensecht. De beeldkwaliteit overtrof mijn verwachtingen.
Tegelijkertijd legde de podcast van de heren op pijnlijke wijze de achilleshiel bloot van deze technologie. Zoveel moeite, tijd en geld besteden aan het maken van een realistische avatar van iemands gezicht om vervolgens een uur met elkaar te gaan ouwenelen, is de digitale variant van met een F-35 schieten op een mug of een prinsessenjurk aantrekken om je statiegeldflessen weg te brengen naar de Jumbo: het kan, maar het is een tikje overdreven.
Ik heb niet de indruk dat mensen zo zitten te springen om hogere beeldkwaliteit van hun videocalls, dat ze bereid zijn een VR-bril op te zetten. De technologie van Meta lijkt op een technologie die op zoek is naar een toepassing. Als Steven Schnaars zijn fenomenale boek “Megamistakes: Forecasting and the Myth of Rapid Technological Change” nu zou schrijven in plaats van in 1987, zou hij zeker een hoofdstuk wijden aan de Metaverse-aspiraties van Zuckerberg die blijft proberen van VR een gemeenschappelijke gesprekservaring te maken, in plaats van blij te zijn dat het al een schitterende ervaring biedt in online games, een miljardenindustrie.
Fransen vallen weer eens binnen
Er waren deze week zoveel ontwikkelingen op AI-gebied dat het lastig leek om te duiden, tot bekend werd dat de Franse autoriteiten dinsdag een inval hadden gedaan bij ‘een maker van grafische kaarten.’ En daarmee bedoelden ze niet van die perkamenten rollen waarmee Napoleon richting Moskou marcheerde, maar de uiterst gewilde kaarten van Nvidia die nodig zijn voor de huidige generatie AI-applicaties.
Het officiële standpunt luidt dat de Europese overheden proberen om de acties te controleren van Big Tech-bedrijven bij het dwarsbomen van concurrentie. En laten die Big Tech-bedrijven geheel toevallig allemaal Amerikaans zijn; het zijn Apple, Meta, Google, Amazon en Microsoft en sinds deze week mag Nvidia zich ook tot dit rijtje door Europa verdachte bedrijven rekenen.
Het lijkt er alleen op alsof de Franse autoriteiten de kok hebben horen fluiten, maar niet weten waar de lepel hangt. Het hele AI-speelveld is namelijk veel complexer geworden dan het lijkt, waarbij alle spelers elkaar lachend een hand geven en tegelijkertijd laten struikelen.
In AI concurreer je klant en leverancier kapot
Van ‘beneden naar boven’ gezien is AI een hele aparte bedrijfstak. Nvidia is de onbetwiste koning van de scheppen en houwelen: Microsoft, Google en Amazon kopen allemaal voor miljarden aan Nvidia-chips voor hun cloud-diensten.
Maar sinds die bedrijven hebben aangekondigd zelf AI-chips te ontwikkelen om hun afhankelijkheid van Nvidia te verminderen, is Nvidia begonnen met het investeren in AI-startups die direct concurreren met Microsoft, Google en Amazon. Nvidia doet dat deels met geld en deels door deze startups bovenaan de klantenlijst voor de gewilde en schaarse AI-chips te plaatsen.
De hoop van Nvidia is dat deze startups, zoals Coreweave en Lambda Lambs, marktaandeel afsnoepen van de grote drie, zodat Nvidia kan doorgaan met het leveren van zoveel mogelijk chips aan deze sector.
Wie nu denkt dat Nvidia en bijvoorbeeld Google elkaars bloed wel kunnen drinken, zal met opgetrokken wenkbrauwen hebben aanschouwd hoe Nvidia en Google onlangs juichend een nieuwe samenwerking aankondigden om Google Cloud te verbeteren.
Alphabet CEO Sundar Pichai zei nog geen drie weken terug zelfs dat Google en Nvidia over tien jaar nog steeds zullen samenwerken. Partnerships in AI zijn een soort open huwelijken waarbij je uitspreekt dat je enorm van elkaar houdt, maar wel je profiel op Tinder open laat staan, altijd klaar voor de swipe.
De kernvraag die zich aandient voor de Europese autoriteiten is of het illegaal is dat Nvidia probeert de concurrenten van hun huidige klanten groter te maken. Duurbetaalde anti-trust advocaten wrijven zich vergenoegd in de gemanicuurde handjes.
Het blijft AI-miljarden regenen
Amazon kondigde aan dat het liefst 4 miljard dollar investeert in Anthropic voor een minderheidsbelang, waarbij het de bedoeling is dat Anthropic gebruik maakt van de cloud-diensten van Amazon’s AWS, de grootste cloudleverancier ter wereld. Het is het op verkapte wijze kopen van marktaandeel, maar op een mogelijk slimme manier, want het is niet uitgesloten dat Amazon forse winst gaat boeken op de aandelen in Anthropic.
Character.AI, een startup die chatbots aanbiedt die vrijwel iedereen kunnen imiteren (een populaire bot is Super Mario, inclusief bedroevend slecht Italiaans bedoeld dialect), is bezig om honderden miljoenen dollars aan nieuwe financiering op te halen die het bedrijf zou kunnen waarderen op meer dan 5 miljard dollar, volgens insiders. Meestal zijn die anonieme bronnen de oprichters zelf, die de druk op investeerders zo opvoeren en de deal semi-openlijk rondshoppen.
Die 4 miljard dollar in Anthropic en 5 miljard dollar waardering van Character.ai zijn klein bier voor marktleider OpenAI, dat een waardering van 90 miljard dollar nastreeft in een deal waarin personeelsleden een deel van hun aandelen verkopen. Deze waardering is liefst drie keer zo hoog als… een half jaar geleden, toen OpenAI 300 miljoen dollar ophaalde op een waardering van 29 miljard dollar.
Geheel toevallig lanceert Mistral een eerste model
Wellicht ben ik een EU-AI-wappie, want ik vind het bijzonder toevallig dat de inval van de Franse autoriteiten bij Nvidia plaatsvindt in de week dat de Franse trots op AI-gebied, Mistral, zijn eerste model presenteerde met de claim dat het beter presteerde dan één van de kleinere modellen van Meta, de Llama 2 13B. (Kan niemand bij Meta trouwens met betere namen komen dan Llama 2 13B? Misschien kan Zuckerberg iemand op Fiverr vragen om hulp.)
Uiteraard liet Meta dat niet over zich heen komen en verspreidde het bericht dat Llama 2 Long AI (weer zo’n heerlijke naam) beter presteerde dan GPT 3.5 Turbo van OpenAI en Claude 2, het product van Anthropic dat net die 4 miljard dollar ophaalde van Amazon.
‘De AI-race is maf’
The Information concludeerde terecht; “Het doet me afvragen welke race al deze bedrijven denken dat ze aan het lopen zijn. Tot nu toe lijkt het vooral te gaan om geld en distributie. De technologie lijkt steeds meer samen te komen, wat betekent dat de winnaars niet per se degenen zijn met de beste techniek, maar degenen die erachter komen hoe ze er het meeste geld uit kunnen halen.
En die race zal zeker in het voordeel zijn van gevestigde partijen zoals Google, Microsoft, Amazon en Meta, wiens bestaande producten al miljarden opleveren. Geen wonder dat OpenAI serieus nadenkt over het bouwen van een apparaat. Als het zo doorgaat, zal er een nieuwe wig nodig zijn om de strijd echt te openen.”
De ‘iPhone voor AI’?
Inderdaad, de Financial Times meldde donderdag dat ChatGPT-maker OpenAI in vergevorderde gesprekken is met de legendarische voormalig Apple-ontwerper Jony Ive en SoftBank’s Masayoshi Son om de “iPhone van kunstmatige intelligentie” te bouwen, gesteund door meer dan 1 miljard dollar aan financiering van het Japanse conglomeraat.
Jony Ive was de favoriete ontwerper van Steve Jobs, bracht meer dan twee decennia door bij Apple en leidde het ontwerp van de felgekleurde iMacs die Apple hielpen herrijzen uit een bijna-doodervaring in de jaren ’90, evenals het ontwerp van de iPhone.
Het nieuws van de mogelijke samenwerking tussen Ive en Altman, gefinancierd door Son, werd wereldwijd breed uitgemeten, maar ik miste bespiegelingen over wat voor soort apparaat een ‘AI-hardware device’ zou moeten zijn. Ik kan me er geen voorstelling bij maken, juist omdat smartphones al zo krachtig zijn geworden en een installed base van miljarden hebben.
ChatGPT actueler en leert zien, luisteren en spreken
In al het financiële geweld zou je bijna vergeten dat er razendsnel grote verbeteringen aan de producten worden geïntroduceerd.
ChatGPT meldde afgelopen week: “Stem en beeld geven je meer manieren om ChatGPT in je leven te gebruiken. Maak een foto van een bezienswaardigheid tijdens het reizen en voer een live gesprek over wat er interessant aan is. Eenmaal thuis, maak foto’s van je koelkast en voorraadkast om erachter te komen wat er voor het avondeten is (en stel vervolgvragen voor een stapsgewijs recept). Na het avondeten, help je kind met een wiskundeprobleem door een foto te maken, het probleem te omcirkelen en hints te delen met jullie beiden.”
(Ik concludeer hieruit dat ChatGPT nog niet is getraind in het leven van een willekeurige kindloze man die in Singapore en Bali woont, waar de hawker centers, warungs en bezorgdiensten het dagelijks leven domineren.)
Een groot bezwaar tegen ChatGPT was het ontbreken van actuele gegevens, omdat het model eerder alleen was getraind met gegevens tot en met september 2021. Deze week werd bekend dat ChatGPT actueel wordt, hetgeen betekent dat sommige premium gebruikers de chatbot vragen kunnen stellen over actuele zaken en toegang kunnen krijgen tot nieuws. OpenAI zei dat de functie binnenkort voor alle gebruikers beschikbaar zou zijn.
Op moment van schrijven, 1 oktober, is geen van de genoemde functies voor mij nog beschikbaar en eindigt de data van ChatGPT in januari 2022. Hopelijk verandert dit snel.
Spotlight 9: Ethereum weer winnaar, Microsoft onderschat?
Een wisselvallig beeld deze week: Amazon, Apple en de S&P 500 daalden, terwijl Nvidia en Ethereum flink stijgen.
Het is ronduit opvallend hoe weinig er serieus wordt bericht over het belangrijke blockchain-ontwikkelplatform Ethereum, vooral in vergelijking met de hijgerige berichtgeving over AI-bedrijven.
Het is door alle reuring rondom AI wel logisch dat Wall Street eindelijk gaat in zien dat het belang dat Microsoft heeft in OpenAI, invloed heeft op het aandeel Microsoft.
Om twee redenen: allereerst puur financieel, want als Microsoft daadwerkelijk 49% van de aandelen van OpenAI bezit, vertegenwoordigt dat belang op dit moment een waarde van 44 miljard dollar. Op de marktwaarde van 2.35 biljoen (2350 miljard) dollar van Microsoft is dat nog geen 2%, maar er zijn dagen dat ondergetekende het niet heeft liggen.
Daarnaast maakt OpenAI gebruik van het Azure-platform van Microsoft waardoor, met de miljardenuitgaven van OpenAI aan deze clouddiensten, Microsoft ook weer fors verdient aan OpenAI.
Fortune berichtte in januari dat Microsoft in ruil voor de 10 miljard dollar investering in OpenAI tevens het recht verkreeg op 75% van de winst van OpenAI totdat het deze 10 miljard dollar heeft terugverdiend; plus een extra 3 miljard dollar die het al in het bedrijf had geïnvesteerd in voorgaande jaren. Laat de Franse autoriteiten het niet horen of ze komen ook bij Microsoft op de koffie – met croissant.
Het resultaat is verrassend goed. Dit is bijvoorbeeld Lex Fridman in het Spaans in gesprek met Yuval Noah Harari, die opeens klinkt als een Spaanse flamenco-danser in plaats van een Israelisch historicus.
Het befaamde investeringsfonds Andreessen Horowitz opent in Londen de Crypto Startup School (CSS), een twaalf weken durend acceleratieprogramma voor startende bedrijven, dat expertbegeleiding, kapitaal en middelen biedt die zijn afgestemd op crypto-oprichters.
Linda Yaccarino leek gefrustreerd en van slag tijdens een interview dat bij momenten vreemd, onzeker en confronterend was. Ooit wen ik eraan dat Twitter nu X heet, maar nu nog niet.
Met een gouden medaille in Street Fighter of FIFA maken Zuid-Koreaanse mannen kans op vrijstelling van militaire dienst. Ik heb gezocht of er ook vrijstelling werd gegeven aan winnaars van Grand Theft Auto, maar helaas. Het zou absurd zijn als je in GTA de dienstplicht kon ontlopen door met hoge snelheid in een winkelcentrum slachtoffers te maken.
Wetenschappers leren meer over “sesquiterpenen”, dampen afkomstig van bomen die wolken zouden kunnen maken, waardoor de aarde afkoelt. “Het is een terugkoppelingslus, het klimaat beïnvloedt de wolkvorming, en de wolken beïnvloeden het klimaat.”
Een hele opvallende, privacy gevoelige variant op Google Cloud, met de beste privacy verklaring die ik heb gezien: in gewone mensentaal en juristentaal.
Als we social media moeten geloven zou footballspeler Travis Kelce enorm garen spinnen door zijn liaison met La TayTay; Taylor Swift. Ik keek op zijn Instagram en Tiktok en zag een toename van nog geen half miljoen volgers naar 3.6 miljoen, dus het valt mee. Ter vergelijking: Swift heeft 273 miljoen volgers. Wel grappig: de meme waarbij vrouwen hun man filmden terwijl ze manlief met serieus gezicht vertelden dat het zo lief was van Swift dat ze Superbowl-winnaar Kelce ‘op de kaart had gezet.’ De ontzetting van deze man, in combinatie met zijn zelfbeheersing, is prijzenswaardig.
Zelfs Lionel Messi kon Apple niet helpen scoren deze week. Beeld gemaakt met Midjourney.
Zelfs Lionel Messi kon Apple deze week niet helpen. De week begon vrolijk toen bekend werd dat de komst van de Argentijnse baltovenaar naar de MLS heeft geresulteerd in honderdtienduizend nieuwe abonnees voor Apple TV+, maar dat nieuws werd snel vergeten toen de Chinese overheid ambtenaren verbood om iPhones te gebruiken. Apple verloor prompt $200 miljard aan beurswaarde en hoewel het Amerikaanse appels met Chinese perenthee vergelijken is; dat getal is vergelijkbaar met het bruto nationaal product van een middelgroot land. Wat is er aan de hand?
Apple tegen Huawei is FC USA tegen China United
Om de Chinese ingreep in telefoongebruik van ambtenaren beter te begrijpen moeten we iets verder kijken dan een iPhone lang is. Op de Asean-top waarschuwde China deze week voor het ontstaan van een nieuwe koude oorlog, hetgeen door de aanwezige delegaties van ondermeer Japan, Zuid-Korea en de Philippijnen werd ontvangen alsof iemand op een verjaardag binnenloopt, de kachel op de hoogste stand zet en dan verzucht: ‘warm hè jongens, dat hebben wij weer.‘
Deze week was daarom het perfecte moment voor de Chinese overheid om terug te slaan: Huawei lanceerde de nieuwe Mate 60 Pro, de beoogde iPhone killer van Chinese makelij, niet geheel toevallig vlak voordat Apple over een paar dagen op het olijk getitelde Wonderlust-event de nieuwe iPhone 15 introduceert. Wat is er voor de Chinese overheid leuker dan dat Amerikaanse feestje te verstoren met een verbod op iPhone-gebruik door Chinese ambtenaren?
Apple loopt tegen de Grote Chinese Muur aan. Beeld gemaakt met Midjourney.
Apple verloor 6% van zijn beurswaarde, een slordige $200 miljard. De boodschap die China hiermee afgeeft is helder; blokkeer onze toegang tot de westerse markten en wij blokkeren de Chinese markt voor jullie producten. Als China het meest gewilde product ter wereld, van het grootste bedrijf ter wereld, uit het machtigste land ter wereld, zo makkelijk uit een deel van de markt kan vegen, dan geldt dat uiteraard voor elk product van elk bedrijf uit elk land. Daarom daalden de meeste tech-aandelen deze week, maar daarover later meer.
China glorieert in… Beieren?
Traditioneel is Zuid-Duitsland het kloppend technologisch hart van de Duitse automobielindustrie. Stuttgart is gekroond met de Mercedes-ster en Audi en BMW zijn even Beiers als pullen bier en dronken kerels op het Oktoberfest. Maar september werd in autoland de maand van de Chinese auto: liefst 50 Chinese automerken presenteerden zich op de toonaangevende IAA Mobility in München.
In augustus waren liefst 37% van alle verkochte auto’s in China elektrisch en die enorme volumes en goedkope productie-capaciteit bieden Chinese automakers een niet te kloppen concurrentievoordeel. Volgens een schatting van UBS verdubbelen Chinese autofabrikanten in 2030 hun aandeel op de wereldmarkt van 17% naar 33%, waarbij Europese bedrijven het grootste verlies aan marktaandeel lijden.
Het zijn dit soort getallen waar de Chinese regering van droomt in andere geavanceerde markten, zoals die van smartphones.
Midjourney weigert investeerders, Imbue haalt $200 miljoen op
In het grote geopolitieke gevecht is het aardig om in Midjourney een bedrijf tegen te komen dat op geheel organische wijze zijn eigen weg probeert te vinden. Prachtige voorbeelden van wat experts met de fotocreatie-tool van Midjourney kunnen maken zijn de Instagram-accounts van Chaos Dreamland en David Szauder.
Critici vinden hun werk geen kunst, maar ik vind het vergelijkbaar met hoe tijdens de opkomst van hip hop gebruik werd gemaakt van samples om nieuw werk te creëren. Venture capitalist Ben Evans schreef een uitmuntende analyse over intellectueel eigendom en AI.
Zoals alle AI-bedrijven heeft ook Imbue een prachtige missie: ‘Bij Imbue ontwikkelen we AI-systemen die kunnen redeneren en coderen, waardoor computers intelligentie en menselijke waarden krijgen, zodat ze ons kunnen helpen grotere doelen in de wereld te bereiken.’ De geschiedenis leert ons dat je mensen die roepen grotere doelen in de wereld te willen bereiken, kritisch moet volgen.
Claude tegen Chat
De bekendere AI-bedrijven OpenAI en Anthropic zijn inmiddels beland in een directe concurrentiestrijd. OpenAI haalt $80 miljoen omzet per maand met ChatGPT Plus, al hapert de groei in bereik al enkele maanden. Anthropic kan niet achterblijven en lanceerde Claude Pro, voor $20 per maand. Ik heb Claude nog niet kunnen testen omdat de dienst alleen beschikbaar is voor gebruikers uit de VS, het VK, Gibraltar en, serieus, St. Helena en de Falkland-eilanden (door wereldkampioenen ook de Malvinas genoemd). Claude bewijst hiermee dat intelligentie en slimheid twee verschillende dingen zijn. Waarom Guernsey niet? En hoe zit het met Claude op de Lofoten?
Laatste bericht deze week over funding en AI-bedrijven: de bekendste bedrijvenincubator ter wereld, Y Combinator, hield afgelopen week de befaamde Demo Days (waar ooit Airbnb, Dropbox en Coinbase debuteerden) en ruim 65% van de uitverkoren startups hield zich bezig met AI. De meerderheid van het zomercohort van Y Combinator, in totaal 134 startups, bouwt tools rond AI, waardoor automatisering van claims in de gezondheidszorg, automatisering van klantenservice, verkoopactiviteiten, codering en game-ontwerp mogelijk wordt gemaakt.
Bij elke andere incubator zou je kunnen denken dat het blind meelift op de hype, maar het track record van Y Combinator is daarvoor te indrukwekkend: bijna 5% van hun bedrijven behaalt de befaamde unicorn-status (bedrijfswaarde van meer dan $1 miljard) en de totale omzet van de Y Combinator bedrijven in 2022 bedroeg ruim $50 miljard.
Spotlight 9: Apple’s Chinese probleem drukt de tech-sector
Apple kreeg een tik, maar ook Nvidia verloor na de extreme stijging van dit jaar.
Het was interessant om te zien hoe verschillende Wall Street-analisten oordeelden over de problemen van Apple in China. De heersende opinie was dat de Chinese maatregelen aantonen dat zelfs een bedrijf met een goede relatie met de Chinese overheid, zoals Apple, en een grote aanwezigheid in de op één na grootste economie ter wereld niet immuun is voor de toenemende spanningen tussen de twee landen. En dat drukte de koersen van de leidende techbedrijven.
Er is echter ook een stroming die vindt dat de koersdaling van Apple een overtrokken reactie was van de markten. “Wij geloven dat Apple’s tweedaagse -6% aandelenkoers erop wijst dat de markt denkt dat de recente Chinese krantenkoppen zullen evolueren naar iets breders”, schreef aldus een analist van Morgen Stanley op vrijdag. “Wij denken dat dit onwaarschijnlijk is… De aandelenbeweging is overdreven.” De hele techwereld hoopt dat hij gelijk heeft.
Tot slot
Aan het eind één link naar een onderwerp dat niets met technologie te maken heeft, maar toch voor elke lezer relevant is: ‘Mijn 95-jarige Japanse grootvader is een voormalige cardioloog – zijn 8 ‘non-negotiables’ voor een lang, gelukkig leven.’ Hij blogt, gebruikt social media om contact te houden met zijn familie en doet dutjes, wat een rolmodel!
Burning Man 2023 werd geen feestje. Beeld gemaakt met Midjourney.
Ik had een hele andere opening van mijn nieuwsbrief in gedachten, maar dat de tech elite met hun private jets in de woestijnmodder vastzit op Burning Man is vanmorgen het opvallende nieuws. Zoals een Burner het samenvat in deze droevige video: Burning Man 2023 is screwed. In ander nieuws: OpenAI, maker van ChatGPT, is op weg naar $1 miljard omzet.
Je leest de webversie van mijn gratis wekelijkse nieuwsbrief over de technologische, economische en sociale gebeurtenissen die ons leven definiëren. Je kunt je hier gratis abonneren om de nieuwsbrief elke zondag in je mailbox te ontvangen.
Burning Man is het Coachella voor de techindustrie
Toen ik diep in de vorige eeuw studeerde aan San Francisco State University reed ik op mijn scootertje regelmatig van de campus terug naar huis langs Baker Beach en China Beach. Vaak werden daar kampvuren aangestoken door daklozen, hippies of groepjes hipsters. Het was de eerste keer dat ik me realiseerde dat hun kleding zo op elkaar leek, dat ik zelfs van dichtbij weinig verschil kon zien tussen ‘hipsters of homeless’.
Eén van die strandfeestjes liep zo uit de hand dat het begin jaren negentig werd verboden en verhuisde naar de woestijn van Nevada. Hier werd het concept van de “Tijdelijke Autonome Zone” gerealiseerd – een stad die vanaf de grond werd opgebouwd, waar de gebruikelijke maatschappelijke normen en commerciële transacties werden opgeschort ten gunste van een “gifteconomie”. Klinkt prachtig.
Burning Man is in de loop der jaren flink gegroeid en trok de afgelopen edities meer dan 70.000 deelnemers van over de hele wereld. De laatste jaren is het gebied uitgegroeid tot een heus Black Rock City, een tijdelijke stad die voor het evenement wordt gebouwd, ontworpen als een reeks concentrische cirkels met als middelpunt “The Man”, een grote houten beeltenis die aan het einde van het festival wordt verbrand. De stad heeft ook themakampen, kunstinstallaties, workshops en een reeks optredens.
Wat Coachella is voor de entertainment-industrie uit Los Angeles, werd Burning Man voor de techindustrie uit Silicon Valley: een paar uur rijden naar een lang weekend escapisme in de woestijn. Zo zag het eruit vanuit de lucht eerder deze week.
Ik ben er nooit geweest want ik houd niet van de combinatie van fijn zand, kort douchen en grote groepen veelal gedrogeerde mensen die graag huggen. Maar iedereen die ik ken die er is geweest had een fantastische tijd en dus ben ik net zo’n fan van Burning Man als van maanlandingen: ik snap het niet helemaal en doe er graag niet aan mee, maar vanaf afstand vind ik het leuk om te zien dat zoveel mensen er plezier aan beleven.
Alternatief protest tegen voorheen alternatief festival
De snelle groei heeft geleid tot kritiek op de impact op het milieu. Een tijdelijke stad van 80.000 mensen bouwen in de woestijn is eigenlijk slecht voor de planeet, meldde Vox woensdag toen klimaatactivisten de weg afsloten richting Burning Man:
‘Alles bij elkaar genereert elke Burning Man ongeveer 100.000 ton kooldioxide. Dat is meer dan ongeveer 22.000 auto’s op gas produceren in een jaar. Wat begon als een bijeenkomst op een strand in San Francisco is uitgegroeid tot een bestemming voor beroemdheden en de ultrarijken, vooral tech miljardairs. Daarom zijn privéjets een probleem geworden. Er zijn nu chique kampen, maaltijden bereid door privékoks en VIP-feesten. Bedenk wel dat dit alles alleen wordt gebouwd voor het festival van een week aan het eind van de zomer en dat alles daarna weer moet worden afgebroken en weggehaald. Een van de basisprincipes van Burning Man is “laat geen sporen achter”, maar zelfs de organisatoren van het evenement waren verbijsterd over hoeveel afval er vorig jaar in de woestijn werd achtergelaten.’
Vox
Afgelopen maandag parkeerde een kleine groep klimaatdemonstranten een trailer van 2,5 meter dwars over de weg, wat kilometers aan opstoppingen veroorzaakte voor deelnemers op weg naar Burning Man. De demonstranten eisten een verbod op het gebruik van privévliegtuigen, plastic voor eenmalig gebruik, onnodige verbranding van propaan en onbeperkt generatorgebruik.
Het protest eindigde toen een ranger met zijn pickup truck door de blokkade ramde en met getrokken wapen een vrouw tegen de grond werkte. Kijkend naar deze beelden dwaalden mijn gedachten af naar die fikkie stokende hippies op Baker Beach in San Francisco; hoe kon zoiets gemoedelijks zo gigantisch uit de klauw lopen? Wat ooit begon als tegencultuur is mainstream geworden, waarna een nieuwe tegencultuur ontstaat die daartegen protesteert. Het is vermoeiend door de voorspelbaarheid.
Het sfeertje zat er dus al niet lekker in, maar de situatie verergerde toen gisteren het festivalterrein wegens hevige regenval werd afgesloten door de organisatie, die opriep tot het zuinig omspringen met water, voedsel en brandstof. Deelnemers zitten misschien nog dagen vast omdat voertuigen vaststaan in de tot modderpoel vergane woestijn.
Een aantal deelnemers besloot daarop het terrein, waarop inmiddels een dode werd aangetroffen, te voet te verlaten. De bekende angel investor Gil Penchina liep bijna 13 kilometer door de modder tot hij een lift kon scoren. Dj Diplo wilde absoluut geen verstek laten gaan op een optreden gisteravond en ging ook aan de wandel, alleen had hij het geluk dat te doen in het gezelschap van Chris Rock, die bekende ook ooit te zijn begonnen als dj.
The Information berichtte deze week dat OpenAI, maker van ChatGPT, hard op weg is om een miljard dollar jaaromzet te behalen. Die omzet wordt vooral behaald op bedrijven die ChatGPT inzetten en daarvoor een licentie-fee betalen aan OpenAI. Door de lancering van ChatGPT Enterprise zal OpenAI de omzet heel snel fors kunnen verhogen, want ondanks alle recente kritiek op OpenAI lijkt er geen concurrerend product op de markt te zijn dat zo eenvoudig door bedrijven kan worden geïntegreerd.
De medeoprichter van LinkedIn is een van Silicon Valley’s meest invloedrijke AI-enthousiastelingen. Hoewel niet bekend is wat Hoffman gaat doen, is de verwachting dat hij zich nog verder op AI zal storten. Dit recente interview met Hoffman over AI is een aanrader. Hij noemt AI ‘Amplification Intelligence’, versterkte intelligentie.
Gedurende tweeënhalve dag in Las Vegas gingen duizenden deelnemers – waaronder 220 community college-studenten en anderen uit organisaties die traditioneel buiten de vroege stadia van technologische verandering worden gehouden uit 18 Amerikaanse staten – aan de slag met toonaangevende AI-modellen. Deelnemers wisselden 164.208 berichten uit in 17.469 conversaties terwijl ze op zoek gingen naar vooroordelen, mogelijke schade en zwakke plekken in de beveiliging in 21 uitdagingen die waren ontworpen om de mogelijke gaten in het vertrouwen en de veiligheid van de AI-modellen bloot te leggen. Dit was de challenge.
Praktische gids hoe je als doorsnee mens buitengewone resultaten kunt behalen met een chatbot zoals ChatGPT. Mooi voorbeeld: ‘ Vraag chatbots om dingen uit te leggen aan de hand van voorbeelden uit je favoriete romans. Je zou hetzelfde kunnen doen met bijvoorbeeld Harry Potter of “Keeping Up With the Kardashians”.
Laat weten of het werkt, dan deel ik de tips en ervaringen in deze nieuwsbrief, indien gewenst met je foto en contactgegevens want ik breng mijn community graag bij elkaar.
Het kleine eiland kan dit jaar 10% van zijn BBP binnenharken aan domeinverkopen. Het succes van Anguilla met de verkoop van de AI-domeinnamen wordt vast met grote afgunst bekeken door het buureiland met een minder commercieel aantrekkelijke naam om af te korten, Sint Maarten.
Amazon CEO Andy Jassy vertelt werknemers dat het ‘verleden tijd’ is om zich te committeren aan het ’terug naar de zaak-mandaat’ van het bedrijf en dat hun banen op het spel staan. Ik prefereer werk op afstand, maar is het zo vreemd dat een bedrijf werknemers vraagt minimaal drie dagen per week naar kantoor te komen?
Ik heb hem nog niet kunnen testen want sta nog op de wachlijst, daarvoor kun je je hier aanmelden.
Spotlight 9: techaandelen zijn de klappers van de week
Het is onmogelijk met een leuke grafiek van aandelen te komen na een foto van Chris Rock achterin een pickup truck in de woestijn.
Hedgefondsen hebben een recordblootstelling aan de zeven grootste techaandelen naar marktkapitalisatie, volgens gegevens die vrijdag zijn vrijgegeven door Goldman Sachs, in een week nadat het aandeel Nvidia een recordhoogte bereikte vanwege de spectaculaire omzet- en winstcijfers.
“Hedgefondsen blijven mega cap tech en het thema kunstmatige intelligentie omarmen”, aldus Goldman Sachs’ brokerage in een notitie die naar een beperkte groep klanten is gestuurd en in handen is gekomen van Reuters.
Het is opvallend hoe de afgelopen week Bitcoin en Ethereum, de voornaamste crypto-assets, daalden terwijl de rest van de markt steeg. Juist omdat ze de rest van het jaar leken mee te bewegen met de reguliere markt, met name die van de techaandelen.
Nvidia domineerde afgelopen week het nieuws in de technologiewereld op een manier die deed denken aan de beursgang van Netscape in 1995. Die legendarische IPO luidde de start in van het internet-tijdperk, zoals de lancering van de iPhone in 2007 de doorbraak van de smartphone markeerde. Op dezelfde manier zal worden teruggekeken op de verbluffende kwartaalcijfers van Nvidia, waarmee de wereld het AI-tijdperk heeft betreden. Dit was de big bang van kunstmatige intelligentie.
Vergeleken met het tweede kwartaal van vorig jaar verdubbelde de omzet van $6.7 miljard naar $13.5 miljard, terwijl de winst 843% steeg (geen tikfout), van $656 miljoen naar bijna $6.2 miljard. De vooruitzichten voor komend jaar zijn nog rooskleuriger. Wat gaat er schuil achter deze verbluffende getallen en waarom verdient de ‘schep- en houwelenmaker’ Nvidia meer dan de digitale goudzoekers, de AI-applicatiemakers?
Hij was in 1993 de oprichter en is in 2023 nog altijd CEO: Jensen Huang van Nvidia. Beeld gemaakt met Midjourney.
“Een nieuw computertijdperk is begonnen. Wereldwijd stappen bedrijven over van general-purpose naar accelerated computing en generative AI”
Jensen Huang, CEO Nvidia
“Een nieuw computertijdperk is begonnen. Wereldwijd stappen bedrijven over van general-purpose naar accelerated computing en generative AI”, zei Jensen Huang, oprichter en CEO van NVIDIA bij de publicatie van zijn cijfers. Meestal geloven CEO’s teveel in zichzelf en de maakbaarheid van hun succes, maar Huang heeft volledig gelijk.
Daarom besteed ik in de nieuwsbrief van deze week geen aandacht aan andere nieuwswaardige gebeurtenissen, zoals de aankondiging van de beursgang van chipmaker Arm die een voorloper kan zijn van een definitieve opleving in de technologiesector na een jaar van massaontslagen, maar probeer ik de ontwikkeling van Nvidia te duiden in de opeens snel veranderende technologiewereld.
Ghost valley
“Iedereen leek nogal somber, keek elkaar aan en vroeg zich af waarom er niets spannends meer leek te gebeuren in de Valley.” Het zou een citaat kunnen zijn van het sentiment in de technologiesector voordat Open AI eind vorig jaar Chat GPT lanceerde, maar het is een uitspraak van Netscape-oprichter Marc Andreessen over de sfeer die hij aantrof in Silicon Valley in 1994.
De personal computer was wereldwijd doorgebroken in de jaren tachtig, Microsoft domineerde die markt op softwaregebied en er waren een paar grote spelers in de traditionele wereld van mainframe computers en netwerken. Maar niemands hart ging sneller kloppen van bedrijven als HP, Novell of mijn favoriete bedrijfsnaam, Digital. (Wat zal het een fijne brainstormsessie zijn geweest waarbij ze op die naam uitkwamen.)
Het succes van de gratis Netscape browser en de daaropvolgende beursgang veranderden dat sentiment compleet. Opeens ontwikkelden grote bedrijven toepassingen voor internet en werden startups op internetgebied serieus gefinancierd. eBay werd nog geen maand na de Netscape IPO opgericht, Amazon ging twee jaar later naar de beurs en dat was nog geen jaar voor de start van Google, om een paar voorbeelden te noemen.
Het recente succes van Nvidia lijkt een echo van de Netscape IPO. Waar bij Nvidia de omzet en winst tot enthousiasme bij beleggers leiden, ontstond in 1995 bij Netscape de jubelstemming rondom de koers van het aandeel. De verwachte introductieprijs was $14 maar de vraag was zo groot dat op het laatste moment werd besloten de introductieprijs te verdubbelen naar $28, iets wat zelden of nooit gebeurt omdat de introductieprijs wordt bepaald na maandenlang aftasten bij beleggers wereldwijd.
Netscape sloot de eerste handelsdag af op een koers van $75, wat betekende dat het bedrijf miljarden op tafel had laten liggen met de toch nog te lage introductieprijs en snelle kopers al de eerste dag een recordwinst konden boeken. Van Wall Street tot Main Street, zoals het zo mooi wordt genoemd, iedereen las de volgende dag in de krant over dat wonderbaarlijke onzichtbare fenomeen dat internet heette. (Helaas heb ik geen tijd om aan de lezers onder de 35 uit te leggen wat een krant is, maar zie het als een stapel uitgeprinte homepages met hele grote banners die je gratis leest bij de kapper, excuus, haarstylist.)
Cisco geen disco, wel even de grootste
Het rumoer rond het aandeel Netscape verstomde snel wegens de relatief bescheiden omzet- en winstgroei, vooral door felle concurrentie van Microsoft die uitmondde in een beruchte rechtzaak (waarin overigens tot mijn verbazing een aanbod dat Microsoft mij had gedaan bij mijn eerste bedrijf Planet Internet om van browser te wisselen, als bewijsstuk werd ingebracht door Netscape).
Intussen groeide vrijwel onopgemerkt een ander veel minder sexy bedrijf uit tot de meest waardevolle onderneming ter wereld: Cisco. Producten van deze maker van telecommunicatie-apparatuur en software werden gebruikt door vrijwel elk telecombedrijf ter wereld, die zich haastten om internet als nieuwe dienst aan te bieden naast telefonie, maar ook in bedrijfsnetwerken die massaal op internet werden aangesloten.
In maart 2000 was Cisco het meest waardevolle bedrijf ter wereld met een marktwaarde van meer dan $500 miljard. De koers-winstverhouding bedroeg een duizelingwekkende 196, wat betekent dat een belegger bereid was $196 te betalen voor $1 van de winst van het bedrijf tegen die aandelenkoers. Het feest duurde niet lang en twee decennia later is Cisco een prima bedrijf, maar het is slechts de helft waard van die torenhoge waardering van begin 2000. Ter vergelijking: wie toen voor duizend dollar aandelen Apple had gekocht, zou nu ruim 20.000% rendement hebben gemaakt en ruim $200.000 mogen bijschrijven.
Is Nvidia de Netscape, Cisco of Apple van 2023?
De Netscape browser ontsloot informatie en commercie voor een wereldwijd publiek. De grootste waarde bleek echter niet te liggen in de makers van de infrastructuur (Cisco) of de makers van de applicatielaag (Netscape), maar in de ontwikkelaars van applicaties op die faciliterende technologie: eerst Yahoo en eBay, daarna Amazon en Google.
Op dezelfde wijze profiteerden Facebook, Whatsapp, Instagram en later Tiktok van de doorbraak van de smartphone, vooral na 2010 toen de iPhone 3 verscheen en Android goede licentieversies mogelijk maakte voor Samsung en de Chinese smartphonemakers zoals Huawei. Die technologie, in combinatie met wereldwijd goedkopere abonnementen en bundels voor dataverkeer, leidden tot exploderend social media gebruik.
Uit de marktwaarde van Meta (eigenaar van Facebook, Instagram en Whatsapp) van ruim $700 miljard, maar ook aan de ruim $200 miljard marktwaarde van ByteDance (eigenaar van TikTok en Lemon8) denk je te kunnen afleiden dat de grootste waarde opnieuw in de applicaties ligt. Ware het niet dat Nvidia al liefst $1.1 biljoen waard is, $1100 miljard.
De koersen sinds 1 januari 2023. Het aandeel Nvidia steeg liefst 221%! Dat is niet alleen extreem veel vergeleken met de S&P 500 die tot dusver op zich een uitstekende 15% steeg, maar ook in vergelijking met alle andere dominante technologie-bedrijven.
“De business is niet zo goed als goud, maar veel beter. De kasstromen groeien in een verbazingwekkend tempo. Kosten en uitgaven zijn onder controle. De balans is prachtig. Terwijl de groei in de datacenter business verder gaat dan ik nog niet zo lang geleden voor mogelijk had gehouden, lijkt ook gaming weer op de rails te staan.”
Diverse analisten en beleggers hebben hun verwachting voor het aandeel Nvidia inmiddels opgeschroefd naar boven de $550 en zelfs $600, wat zou betekenen dat Nvidia meer waard wordt dan Amazon.
Er zijn er maar vijf
Als we de Saudische staatsoliehut Aramco buiten beschouwing laten, is Nvidia op dit moment al één van de slechts vijf bedrijven ter wereld die de mijlpaal van $1 biljoen (duizend miljard) marktwaarde heeft bereikt – samen met Apple, Amazon, Microsoft en Google’s eigenaar Alphabet – en de enige die geen bekende naam is.
Opgericht in 1993 werd Nvidia vooral bekend als maker van grafische kaarten voor high end gamecomputers; iedereen heeft wel zo’n neefje in de familie die als je op bezoek kwam even een zweterig handje kwam geven, voor hij weer snel naar zolder hobbelde om verder te gamen op zijn pc met een grafische GeForce kaart van Nvidia. Dat was ook het beeld dat beleggers jarenlang hadden van het bedrijf.
In alle stilte ontwikkelde Nvidia zich onder leiding van Huang door tot een geduchte concurrent van giganten als Intel. “We zagen al vroeg, ongeveer tien jaar geleden, dat deze manier van software maken alles kon veranderen. En we veranderden het bedrijf van onder naar boven en zijwaarts. Elke chip die we maakten was gericht op kunstmatige intelligentie,” vertelde Huang bij CNBC.
Wie oppervlakkig naar Nvidia kijkt, maakt snel de fout te concluderen dat het bedrijf alleen chips maakt en zeer gevoelig is voor concurrerende chips zoals al aangekondigd door Nvidia’s eigen klanten, waaronder Google, Microsoft en Amazon. Alleen blijkt de voorsprong die Nvidia heeft opgebouwd veel minder eenvoudig in te lopen dan alom werd gedacht. Zoals de New York Times concludeerde: Nvidia heeft een slotgracht ontwikkeld rondom AI chips.
Keith Strier, Nvidia VP Worldwide AI, legde op LinkedIn goed uit dat Nvidia de hele infrastructuur maakt, niet alleen de chips, en dat die componenten zeer schaars zijn.
Daarom wordt er door diverse bedrijven en zelfs door landen voor jaren vooruit besteld; eerder schreef ik al over orders van de Chinese internetgiganten en vanuit de Arabische wereld. Het gerucht is hardnekkig dat er voor miljarden aan orders wordt gedaan voor chips die Nvidia nog niet heeft aangekondigd, laat staan in productie heeft.
In de schaarste aan componenten en productiecapaciteit schuilt wel een achilleshiel voor Nvidia. De productie wordt immers geheel uitbesteed aan TSMC, maar niet geheel toevallig maakt TSMC ook alle chips van Apple dat een voorkeurspositie lijkt te hebben.
Conclusie: Nvidia is voorbeeld van compleet nieuwe bedrijfsvorm
Het is te beargumenteren dat Nvidia een betere concurrentiepositie heeft opgebouwd dan Cisco ooit had en de marges zijn aantoonbaar veel hoger. Nvidia is wel een faciliterende technologie maar veel minder eenvoudig te vervangen dan bijvoorbeeld ooit Netscape. Maar het is ook geen extreem schaalbaar bedrijf zoals Google of zelfs Meta omdat het afhankelijk is van de productie van hardware.
Om Nvidia en de AI-gekte te begrijpen is het interessant om te kijken hoe bijvoorbeeld ChatGPT gebruik maakt van Nvidia. Het bedrijf OpenAI, met als aandeelhouder ondermeer Microsoft, heeft ChatGPT ontwikkeld en samen met de clouddienst van Microsoft, Azure, en Nvidia het cluster gebouwd waarop ChatGPT draait. Grof samengevat: Microsoft’s clouddienst Azure gebruikt de befaamde H100 chips van Nvidia voor deze specifieke toepassing in een datacenter en de applicatie ChatGPT maakt gebruik van de dienst.
OpenAI heeft een licentie voor gebruik van ChatGPT verstrekt aan Microsoft, dat de technologie ondermeer gebruikt in de zoekmachine Bing. Maar Microsoft maakt ook zelf AI chips die op termijn zullen concurreren met Nvidia.
Het is alsof je er langzaam achter komt dat je oom van je vaders kant getrouwd is met de zus van je moeder, alleen wel op huwelijkse voorwaarden en niet in gemeenschap van goederen.
Het is cruciaal om te begrijpen dat de AI-toepassingen die we op dit moment zien, vrijwel allemaal gebaseerd zijn op Large Language Models (LLM’s), een type modellen van kunstmatige intelligentie die zijn ontworpen om mensachtige tekst te begrijpen en te genereren op basis van grote hoeveelheden gegevens waarop het is getraind.
De PT in ChatGPT staan voor Pre-Trained: ChatGPTmaakt gebruik van deep learning om tekst te verwerken en te produceren op een coherente en contextueel relevante manier. Door zijn omvang, die miljarden parameters omvat, kan het verschillende taken aan, van het beantwoorden van vragen en het schrijven van essays tot het genereren van creatieve inhoud. Alleen, en nu komt het, vereist die pre-training, het voeden van het systeem met data, een dermate extreem grote rekenkracht die op dit moment alleen door Nvidia kan worden geleverd.
30.000 GPU’s voor ChatGPT
Dus als Hubspot, de tool waarmee ik deze nieuwsbrief maak, bijvoorbeeld een AI-module aankondigt met als claim ‘Powered by OpenAI’, verdient behalve Hubspot ook OpenAI daaraan, uiteraard Microsoft (doordat OpenAI gebruik maakt van Azure) en bovenal Nvidia. Dit soort waardeketens zullen gemeengoed worden in AI: specifieke toepassingen die worden ontwikkeld op horizontale AI-platformen zoals OpenAI, waaraan uiteindelijk Nvidia altijd verdient.
Om het voorbeeld van OpenAI met ChatGPT af te maken: alleen betrokkenen weten exact hoe het systeem in elkaar zit, maar de claim dat om ChatGPT te maken liefst tienduizend GPU’s van Nvidia zijn gebruikt en er nog twintigduizend nodig zijn om lekker te laten draaien, klinkt niet onaannemelijk. Met een inkoopprijs van $30.000 is dat een order voor een vrolijke $900 miljoen voor Nvidia.
Het unieke aan de AI-technologiestack van Nvidia is dat het geen moederbordjes meer zijn of grafische kaarten die mijn neefje zo uit zijn pc kan trekken, maar dat de softwaretoepassingen specifiek zijn ontwikkeld voor de capaciteiten van bijvoorbeeld het vlaggenschip van Nvidia, de H100. Omdat de afschrijvingen op dit soort systemen over vele jaren worden uitgesmeerd, zal het nog jaren duren voor Nvidia wordt vervangen – als er al nieuwe, betere technologie op de markt komt dan Nvidia aanbiedt, hetgeen op dit moment niet waarschijnlijk lijkt.
Toen Jensen Huang voor het eerst ChatGPT gebruikte, vroeg hij om een gedicht over Nvidia. Ik vroeg daarom om een gedicht over Nvidia, de H100 en het omzetpotentieel. Dit is het resultaat.
In the realm of tech, where ambitions reside, The H100 emerges, with potential untried. Nvidia’s beacon, shining so bright, Promises profits, reaching a new height. Markets await, their hopes taking flight, For with this chip, the future’s so right. Nvidia stands poised, ready to soar, With the H100, revenue’s lore is in store.
Gedicht van ChatGPT over Nvidia en de H100
Volgende week weer een gewone aflevering van mijn nieuwsbrief. Fijne zondag!
