Vooral dalingen in tech en crypto deze week, met Nvidia en Tesla (een keer) aan de positieve kant
Nvidia gaat Apple binnenkort inhalen en het op één na meest waardevolle bedrijf ter wereld worden, als de grootste begunstigde van de golf in de adoptie van AI-toepassingen die de iPhone-maker jarenlang het grootste Wall Street-bedrijf qua marktwaarde heeft gemaakt.
De afhankelijkheid van vrijwel alle kunstmatige-intelligentie-toepassingen, zoals OpenAI’s ChatGPT, van Nvidia’s hoogwaardige chips, heeft geholpen de aandelenwaarde van Nvidia in het afgelopen jaar bijna te verdrievoudigen tot 2.7 biljoen (2.700 miljard) dollar. Ter vergelijking: Apple heeft een marktwaarde van 2.9 biljoen.
Zelfs de marktwaarde van Microsoft komt in het vizier van Nvidia. Bij het sluiten van Wall Street op vrijdag was Microsoft 3.09 biljoen dollar waard. Bizar maar waar: het aandeel Microsoft steeg dit jaar 12.06%, nauwelijks meer dan de S&P 500 (11.27%).
Maar terwijl de koers-winstverhouding van Apple 30 bedraagt en die van Microsoft 36, wordt Nvidia door beleggers ingeschat op liefst 64 keer de jaarwinst. Nvidia behaalde in het eerste kwartaal van boekjaar 2025 een omzet van 26 miljard dollar, een stijging van 18% ten opzichte van Q4 en een stijging van 262% ten opzichte van een jaar geleden. De nettowinst bedroeg $14. 88 miljard, een stijging van $2 miljard ten opzichte van het voorgaande jaar.
Het is lastig voor te stellen, maar bij een zelfs maar enigszins aanhoudende groei en blijvende koers-winstverhouding boven de 60, is Nvidia nog voor het eind van het jaar zowel Apple als Microsoft voorbij en ’s werelds meest waardevolle onderneming. Dat is de economische weerspiegeling van de wereldwijde AI-golf.
Aanrader: webinar over AI-toepassingen
Alle reden om je te verdiepen in wat AI voor jouw organisatie kan betekenen. Voor wie meer wil weten hoe AI en met name maatwerk GPT’s kunnen worden ingezet om leads te genereren en dienstverlening te verbeteren, organiseert NXTLi op vrijdag 7 juni om 12.00 uur een webinar, waarvoor je je hier kunt aanmelden.
De reden dat deze nieuwsbrief later dan ooit verschijnt ligt in het feit dat ik urenlang lang heb zitten rekenen, want ik vertrouwde mijn rekensommen niet. De hond uitgelaten en toen nog een keer alles uitgerekend. Maar het resultaat blijft hetzelfde: wie vorig jaar de grootste tech-aandelen kocht, deed het qua rendement (+ 34%) slechter dan degene die focuste op AI-aandelen (96% stijging). Toch blijven zelfs AI-aandelen, al kies je de best presterende, ver achter bij de grote winnaar over het afgelopen jaar: crypto. En dan hadden we niet eens kritisch hoeven kiezen. Wie eind mei 2023 de negen grootste crypto tokens kocht, zou nu een rendement hebben behaald van 189%.
Mijn Spotlight 9, bestaand uit de grootste techaandelen en twee leidende cryptos, Bitcoin en Ethereum: gemiddeld +71% in het laatste jaar
Nvidia: technisch wonder en beursmirakel
Exact een jaar geleden schreef ik voor het eerst over Nvidia, dat toen 64% omzetstijging boekte ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2022. Nvidia presenteerde deze week jubelende kwartaalcijfers, met een omzetstijging van 262% en een oogverblindende winststijging van 462%. Het leek me een goed moment om Nvidia te vergelijken met andere techaandelen, AI-bedrijven en de grootste cryptos.
Wie met een nog iets langere lens naar Nvidia kijkt, bijvoorbeeld naar het aandeel sinds de beursgang van Nvidia begin 1999, zal net als ik verbluft zijn dat de aandelen zijn gestegen van een gesplitste prijs van $0,25 naar meer dan $939, wat een onvoorstelbare winst van 375.500% vertegenwoordigt. Driehonderdvijfenzeventigduizend procent. En een half.
Veel beleggers vonden Nvidia vorig jaar overgewaardeerd, met koerswinst-verhoudingen boven de zestig. De meeste techbeleggers hebben ook weinig op met crypto. Dus het vermoeden is dat heel weinig beleggers ‘mijn’ Spotlight 9 hebben gevolgd. Toegegeven: ik zelf ook niet! De deze week aangekondigde 10 for 1 stock split (1 kopen, 10 aandelen krijgen) maakt het aandeel NVDA veel toegankelijker voor kleine beleggers.
Haal je Nvidia, Bitcoin en Ethereum weg uit mijn (uiteraard zeer arbitraire) Spotlight 9, dan is het rendement van Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft en Tesla slechts 34%. Veel zogenaamde insiders hebben het vaak over FAANG (Facebook/Meta, Apple, Amazon, Netflix en Google/Alphabet), maar ik begrijp werkelijk niet waarom Netflix wel in dat zogenaamde mandje digitale marktleiders staat en Microsoft niet? Het is het grootste bedrijf ter wereld in marktwaarde en ook nog eens 49% aandeelhouder in OpenAI.
Ik dwaal af. De 34% koerswinst van Spotlight 9 aandelen zonder Nvidia, Bitcoin en Ethereum is uiteraard helemaal niet verkeerd. Maar wie gewoon een S&P 500 tracker had gekocht, maakte ook een zeer fijne 26.14% winst. Met lagere kosten en minder gedoe.
Het mandje aandelen dat ik heb samengesteld als ‘AI-aandelen’: 96.33% rendement in het laatste jaar
AI-aandelen verslaan Big Tech
Begin dit jaar probeerde ik met de AI Spotlight 9 een soort tegenhanger van Big Tech te maken, om hun prestaties snel te kunnen vergelijken. Alleen: Nvidia en Microsoft zijn de grootste spelers in AI en horen dus ook in de AI Spotlight 9, naast AMD, Broadcom, Crowdstrike, Gigabyte, Palantir, Snowflake en Super Micro.
Het is opvallend dat Super Micro het met liefst 303% koerswinst beter heeft gedaan dan Nvidia, met ‘slechts’ 173%. Simpelweg omdat Super Micro ondergewaardeerd was, onbekender en nu waarschijnlijk een tikje is overgewaardeerd.
Hoe heet de markt voor AI-bedrijven is, blijkt wel uit het feit dat wie op 1 januari dit mandje kocht van negen zeer subjectief door mij gekozen aandelen, die naar mijn mening profiteren van de AI-golf, liefst 64% rendement zou hebben geboekt. (Ik weet dat in elk geval één lezer het hele maandje heeft gekocht, maar opnieuw: zelf ben ik het niet.)
Om deze 64% in perspectief te plaatsen: dat is een rendement binnen vijf maanden, ten opzichte van 34% in een geheel jaar van de Big Tech aandelen in mijn ‘ouderwetse’ Spotlight 9: Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft en Tesla.
Niet AI, maar crypto eats the world
Heel even voelde ik me daarom slim, tot ik begon aan het derde ‘mandje’: crypto. Het blijkt het oude liedje. Als je poker speelt en je weet niet wie de sufferd aan tafel is, dan ben je het zelf. Let op:
De negen grootste cryptos gemeten naar marktwaarde in het laatste jaar: +189% en Solana als uitschieter met 750% stijging.
Dit zijn de prestaties van de negen grootste cryptocurrencies, gemeten naar marktwaarde, in de laatste 365 dagen. Toegegeven: het helpt dat deze meting plaatsvindt binnen 48 uur na de onverwachte goedkeuring van een Ethereum ETF door de Amerikaanse monetaire waakhonden, waarna de koersen opveerden.
Maar zelfs zonder deze recente wind in de rug is de cryptomarkt het laatste jaar enorm gestegen. De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik het niet zag aankomen. Maar al dat lezen van white papers, jaarverslagen, interviews met topmensen en klanten ten spijt; ik had gewoon een mandje met de tien grootste cryptos moeten kopen en 189% koerswinst gemaakt zonder te hoeven nadenken. Let vooral op Solana, dat 750% steeg in een jaar!
Biden staakt strijd tegen crypto
De cryptomarkt heeft van alle kanten de wind mee. De rente doet niets geks en Donald Trump heeft al aangekondigd dat onder zijn bewind de cryptomarkt geen strobreed in de weg zal worden gelegd, tot grote irritatie van het Democratische kamp.
Het probleem voor de Democraten is dat de voortdurende tegenwerking van de cryptomarkt geen stemmen oplevert, maar wel stemmen kost. Politiek is dat een nutteloze strategie. Biden gaat dus geheid inbinden en de plotselinge goedkeuring van een Ethereum ETF kan niet los worden gezien van de nieuwe politieke windrichting.
Intussen blijft wel de vraag welke toepassingen daadwerkelijk innovatief zijn en enig nut hebben. Web3 games krijgen nog steeds veel aandacht, maar verkeren nog altijd in incubatiefase.
Wie zich verdiept in de ontwikkelingen in blockchain komt vaak de term RWAs tegen: Real World Assets, waar BlackRock grote belangstelling voor lijkt te hebben. Denk daarbij aan het tokenizen van bijvoorbeeld obligaties, vastgoed of, zoals het Tracer-project beoogt: carbon removal credits.
Afgelopen donderdag sprak ik met Chief Business Officer Gert-Jan Lasterie en Chief Technology Officer Philippe Tarbouriech in een webinar van ongeveer 45 minuten, dat hier is terug te zien.
Geoffrey Hinton: “Kans op bedreiging op uitstervingsniveau: 50-50” Beeld gemaakt met Midjourney.
“We wisten dat de wereld niet hetzelfde zou zijn. Een paar mensen lachten, een paar mensen huilden, de meeste mensen waren stil.”
Aan deze uitspraak van J. Robert Oppenheimer, over de reacties op de eerste test van de atoombom, moest ik deze week denken toen OpenAI de wereld verbaasde met de introductie van GPt-4o en een paar dagen later de twee topmensen bij het bedrijf op het gebied van veiligheid ontslag namen.
Het vertrek bij OpenAI van Ilya Sutskever en Jan Leike, de twee sleutelfiguren op het gebied van AI-veiligheid, roept de vraag op of we over enkele decennia op deze week terug zullen kijken en ons afvragen hoe het mogelijk was dat, ondanks de duidelijke tekenen van de potentiële gevaren van geavanceerde AI, de wereld meer onder de indruk was van het vermogen van GPT-4o om een slaapliedje te zingen?
GPT-4o vooral aanval op Google
Het meest opvallend aan GPT-4o is de manier waarop het combinaties van tekst, audio en afbeeldingen kan begrijpen en zelf genereren. Het reageert op audio even snel als een mens, de prestaties voor tekst in niet-Engelse talen zijn aanzienlijk verbeterd en het is nu de helft goedkoper om te gebruiken via de API.
De vernieuwing zit vooral in deze manier waarop mensen kunnen omgaan met GPT-4o, zonder dat de resultaten inhoudelijk kwalitatief sterk zijn verbeterd. Het product is nog half af en waar de wereld maandag naar keek was grotendeels een demonstratie die nog niet klaar is voor grootschalig gebruik, maar de enorme potentie was overduidelijk.
Siervelgen op een Leopard-tank
Het ligt niet in de lijn der verwachting dat de wereld binnenkort vergaat omdat GPT-4o in allerlei talen slaapliedjes kan zingen; maar wat elk weldenkend mens wel zorgen moet baren, is dat OpenAI deze introductie een dag deed voor Google I/O, de Libelle Zomerweek van Google, om aan de wereld te tonen dat de aanval nu frontaal is geopend.
Google staat onder grote druk, voor het eerst in het bestaan van de zoekgigant. Het heeft nauwelijks een financiële of emotionele relatie met het gros van zijn gebruikers, die met een paar muisklikken net zo snel naar OpenAI’s GPT’s kunnen overstappen als ooit Altavista overkwam toen Google vele malen beter bleek.
Het gevaar dat de concurrentiestrijd van OpenAI tegen Google met zich meedraagt, is dat versneld allerlei toepassingen op de markt komen waarvan de gevolgen nog niet goed zijn te overzien. Bij GPT-4o valt het mee, maar het lijkt er steeds meer op alsof OpenAI ook voortgang maakt op het gebied van AGI, ofwel kunstmatige algemene intelligentie, een vorm van AI die even goed of beter presteert dan mensen bij de meeste taken. AGI bestaat nog niet, maar het creëren ervan is een deel van de missie van OpenAI.
Bij de doorbraak van sociale media is gebleken dat met name de invloed op de geestelijke gesteldheid van jongeren en destabilisering van de westerse samenleving door grootschalig gebruik van gevaarlijke bots en click-farms, volledig werd onderschat. Slaapliedjes van GPT-4o kunnen net zo irrelevant blijken als siervelgen op een Leopard-tank. Voor wie denkt dat ik overdrijf, raad ik aan The Social Dilemma te bekijken op Netflix.
Google heeft inmiddels een volledige reorganisatie ondergaan in antwoord op de dreiging van OpenAI. Aanvoerder van het AI-team van Google is Demis Hassabis, ooit mede-oprichter van DeepMind, dat hij in 2014 aan Google verkocht. Aan Hassabis de taak om Google te leiden naar AGI.
Zo jutten Google en OpenAI elkaar op tot… tot wat, eigenlijk? Als deepfakes van tien jaar geleden overleden mensen al werden ingezet tijdens verkiezingen in India, wat kunnen we dan verwachten rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen?
Ilya Sutskever reden breuk tussen Musk en Page
In november schreef ik uitgebreid over de waarschuwingen die Sutskever en Leike, de experts die nu bij OpenAI zijn opgestapt, in het verleden herhaaldelijk hebben geuit. Om een indruk te geven hoe hoog de absolute top van de technologie-wereld Ilya Sutskever inschat: Elon Musk en mede-oprichter van Google Larry Page hebben hun vriendschap verbroken over Sutskever.
Musk zei hierover in de podcast van Lex Fridman: “Het was vooral Demis Hassabis aan de ene kant en ik aan de andere kant, beiden probeerden we Ilya te rekruteren, en Ilya twijfelde. Uiteindelijk stemde hij ermee in om bij OpenAI te komen. Dat was een van de moeilijkste rekruteringsslagen die ik ooit heb meegemaakt, maar dat was echt de sleutel tot het succes van OpenAI.”
Musk vertelde ook hoe hij thuis bij Larry Page, mede-oprichter van Google en toenmalig CEO, praatte over AI-veiligheid: “Larry gaf niets om AI-veiligheid, of in ieder geval deed hij dat toen niet. Op een gegeven moment noemde hij me een speciesist omdat ik pro-mens was. En ik zei: ‘Wel, in welk team zit jij dan, Larry?'”
Het baarde Musk zorgen dat Google in die tijd DeepMind al had overgenomen en “waarschijnlijk twee derde van alle AI-onderzoekers in de wereld had. Ze hadden in feite oneindig veel geld en rekencapaciteit, en de man aan de leiding, Larry Page, gaf niets om veiligheid.”
Toen Fridman suggereerde dat Musk en Page misschien weer vrienden zouden kunnen worden, antwoordde Musk: “Ik zou graag weer vrienden willen zijn met Larry. Echt, het breken van de vriendschap was vanwege OpenAI, en specifiek denk ik dat het belangrijkste moment het recruteren van Ilya Sutskever was.” Musk noemde Sutskever ook nog “een goed mens—slim, goed hart.”
Die omschrijvingen lees je vaker over Sutskever, maar zelden over Sam Altman. Het is interessant om iemand te beoordelen op diens daden, niet op gelikte soundbites of toffe tweets. Kijken we iets verder naar Altman’s werk, dan ontstaat er een heel ander beeld dan van Sutskever. Met name Worldcoin, waarin mensen wordt opgeroepen hun oogbol in te leveren voor een paar muntjes, is ronduit zorgwekkend, maar Altman gelooft er heilig in.
Ik probeerde meer te leren over het werk van de ook bij OpenAI opgestapte Duitser Jan Leike, die minder bekend is dan Sutskever, maar de Substack van Leike is een absolute aanrader voor wie iets verder wil kijken dan een persbericht of een tweetje, evenals zijn persoonlijke website met links naar zijn publicaties.
Leike nam op X geen blad voor de mond bij zijn vertrek, hoewel het hardnekkige gerucht gaat dat arbeidscontracten bij OpenAI het mogelijk maken, of mogelijk maakten, om alle OpenAI-aandelen af te pakken als een werknemer na vertrek iets over OpenAI naar buiten brengt. (Maar na je dood mag je doen wat je wil.)
Ik heb hier voor de leesbaarheid de tweets van Leike over zijn vertrek samengevat, de dik gedrukte stukken zijn van mijn hand:
“Gisteren was mijn laatste dag als hoofd van alignment, superalignment lead en executive bij OpenAI. Het verlaten van deze baan is een van de moeilijkste dingen die ik ooit heb gedaan, omdat we dringend moeten uitvinden hoe we AI-systemen die veel slimmer zijn dan wij kunnen sturen en controleren.
Ik ben bij OpenAI gekomen omdat ik dacht dat dit de beste plek ter wereld zou zijn om dit onderzoek te doen. Echter, ik ben het al geruime tijd oneens met het leiderschap van OpenAI over de kernprioriteiten van het bedrijf, totdat we uiteindelijk een breekpunt bereikten.
Ik geloof dat veel meer van onze bandbreedte besteed zou moeten worden aan het voorbereiden op de volgende generaties van modellen, aan veiligheid, monitoring, paraatheid, veiligheid, adversarial robuustheid, (super)alignment, vertrouwelijkheid, maatschappelijke impact en aanverwante onderwerpen.
Deze problemen zijn behoorlijk moeilijk om goed aan te pakken, en ik ben bezorgd dat we niet op het juiste pad zitten om dit te bereiken. De afgelopen maanden heeft mijn team tegen de wind in gevaren.
Soms worstelden we met het verkrijgen van rekenkracht en het werd steeds moeilijker om dit cruciale onderzoek gedaan te krijgen. Het bouwen van slimmere-dan-menselijke machines is een inherent gevaarlijke onderneming.
OpenAI draagt een enorme verantwoordelijkheid namens de hele mensheid. Maar in de afgelopen jaren hebben veiligheidscultuur en -processen plaatsgemaakt voor glimmende producten.
We zijn al veel te laat om ongelooflijk serieus te worden over de implicaties van AGI. We moeten prioriteit geven aan de voorbereiding hierop zo goed als we kunnen.
Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat AGI ten goede komt aan de hele mensheid. OpenAI moet een safety-first AGI bedrijf worden.”
Hoezo ‘worden’? Ai heeft de potentie om de wereld grondig te destabiliseren en OpenAI maakt blijkbaar onveilige producten? En hoe kan een bedrijf dat tientallen miljarden dollars ophaalt van investeerders zoals Microsoft, niet genoeg rekenkracht ter beschikking stellen aan de afdeling die gaat over veiligheid?
“Kans op bedreiging op uitstervingsniveau: 50-50”
Gisteren wees de peetvader van de AI, Geoffrey Hinton, bij de BBC opnieuw op de gevaren van grootschalig AI-gebruik:
“Mijn gok is dat er tussen vijf en twintig jaar vanaf nu een kans van vijftig procent is dat we het probleem zullen moeten confronteren van AI die probeert de controle over te nemen.
Dit zou leiden tot een bedreiging op uitstervingsniveau voor mensen omdat we een vorm van intelligentie zouden kunnen hebben gecreëerd die gewoon beter is dan biologische intelligentie… Dat is erg zorgwekkend voor ons.”
AI zou kunnen evolueren om de motivatie te krijgen om meer van zichzelf te maken en zou autonoom een subdoel kunnen ontwikkelen om controle te krijgen.
Volgens Hinton is er al bewijs dat grote taalmodellen (Large Language Models, LLM’s, zoals ChatGPT) ervoor kiezen om misleidend te zijn. Ook wees HInton op recente toepassingen van AI om duizenden militaire doelwitten te genereren: “Waar ik me het meest zorgen over maak, is wanneer deze AI autonoom de beslissing kan nemen om mensen te doden.”
Hinton denkt dat iets vergelijkbaars als de Conventies van Genève – de internationale verdragen die wettelijke normen voor humanitaire behandeling in oorlog vaststellen – nodig zijn om het militaire gebruik van AI te reguleren. “Maar ik denk niet dat dat zal gebeuren totdat er zeer nare dingen zijn gebeurd.”
Het zorgwekkende is dat Hinton vorig jaar vertrok bij Google, naar verluidt vooral omdat, net als OpenAI, ook Google het niet zo nauw neemt met de veiligheidsmaatregelen bij de ontwikkeling van AI. Het lijkt bij beide kampen een gevalletje van ‘we metselen de brug terwijl we eroverheen rennen.’
Achter het titanengecht tussen Google en OpenAI, gesteund door Microsoft, gaat dus een moderne variant schuil van de historische strijd tussen de rekkelijken en de preciezen, met aan de ene kant de commerciëlen onder aanvoering van Sam Altman en Demis Hassabis en aan de andere kant de veiligheidsexperts zoals Ilya Sutskever, Jan Leike en Geoffrey Hinton. Een cynicus zou zeggen: een strijd tussen pyromanen en brandweerlieden.
Universeel Basis Inkomen als gevolg van AI?
Het opvallende is dat de media in berichten over de waarschuwingen van Hinton, vooral zijn gefocust op zijn oproep tot invoering van een Universeel Basis Inkomen (UBI). Terwijl als dezelfde man zegt dat er een kans bestaat van vijftig procent op beëindiging van al het menselijk leven op aarde, de noodzaak van een inkomen eveneens met vijftig procent afneemt.
De gedachte achter de veel gemaakte koppeling tussen de opmars van AI en een UBI, is dat AI zoveel banen gaat elimineren dat er grootschalige werkloosheid en armoede zal ontstaan, terwijl de door AI gecreëerde economische waarde vooral terechtkomt bij bedrijven als OpenAI en Google.
Dan komen we weer bij OpenAI’s CEO Sam Altman, die denkt dat Worldcoin daarop het antwoord is. Via een vooralsnog onnavolgbare gedachtenkronkel moeten we volgens Altman allemaal bij Worldcoin onze iris laten scannen. Daardoor krijgen we een paar Worldcoin-muntjes en kunnen we in een door AI gedomineerde toekomst aantonen dat we mensen zijn en geen bots. En die muntjes zijn dan ons Universeel Basis Inkomen, of zoiets. Echt geen touw aan vast te knopen.
Daarom terug naar J. Robert Oppenheimer voor een tweede citaat:
“Uiteindelijk is er geen sprake van een ‘goed’ of ‘slecht’ wapen; er zijn alleen de toepassingen waarvoor ze worden gebruikt.”
Maar wat als over de toepassingen niet meer wordt beslist door mensen, maar door een vorm van AI? Voor dat scenario waarschuwen Ilya Sutskever, Jan Leike en Geoffrey Hinton.
Voor wie denkt dat we ons gezien deze somber stemmende vooruitblikken beter kunnen terugtrekken in een hutje op de hei of op een onbewoond eiland, is er meer slecht nieuws: klimaatverandering, met als gevolg weg hei en een door de stijgende zeespiegel overstroomd eiland.
Ik scherts, want ik denk niet dat het te laat is om klimaatverandering tegen te gaan. Eerder schreef ik over de snel ontwikkelende koolstofverwijderings-industrie. Daarin ontstaan door blockchain-technologie oplossingen waardoor vrijwel iedereen kan deelnemen aan de technologische ontwikkelingen en als gevolg daarvan ook mee kan delen in de winst.
Neem ter vergelijking OpenAI; daarin is behalve het personeel alleen ’s werelds meest waardevolle bedrijf Microsoft de grootaandeelhouder, samen met een paar miljardairs en grote venture capitalfondsen. Er is geen toegang tot participatie in het bedrijf voor anderen, totdat het bedrijf beursgenoteerd is; maar omdat OpenAI juist door Microsoft wordt gefinancierd heeft het geld zat en kan een beursgang nog jaren duren. Plus: de echte grote meevaller hebben de eerste aandeelhouders dan al te pakken.
In de nieuwste generatie blockchain-projecten, die over het algemeen veel serieuzer zijn dan voorheen, wordt op een volgens mij sympathieke wijze aan het grote publiek de kans geboden om mee te doen, maar toch hoef je bij succes geen jaren te wachten tot je in elk geval je inleg kunt terugverdienen. Meer informatie over Tracer in de two pagers, in het Nederlands, Engels en Chinees – want je kunt ze maar beter te vriend houden.
Deze week bespreek ik dit met het team van Tracer in twee webinars, waarvoor ik je graag uitnodig. Allereerst op 22 mei in het Nederlands en op 23 mei in het Engels, allebei om 17 uur. Aanmelden kan hier.
De eerste webinar, met CBO Gert-Jan Lasterie, gaat vooral over de hooggespannen verwachtingen van ondermeer McKinsey, Morgan Stanley en BCG en de wijze waarop participanten in het ecosysteem profiteren van de groeiende markt in ‘carbon removal credits’, terwijl we de tweede dag met CTO Philippe Tarbouriech ingaan op de wijze waarop het hele ecosysteem wordt samengevoegd in één open source smart contract.
Mijn persoonlijke interesse ligt behalve bij het onderwerp, klimaatverandering op eigen kracht, zonder subsidies, ook in de organisatievorm. Tracer maakt gebruik van een DAO, een Decentralized Autonomous Organization, waarbij de eigenaren van de muntjes alle belangrijke beslissingen nemen zoals over het bestuur, de verdeling van de opbrengsten, de uitgifte van ‘vergunningen’ om carbon removal credits te munten enzovoort. Ook daarin was de gemengde bestuursvorm van OpenAI, met een stichting en een bv die juist winst wil maken, een voorbeeld van hoe het niet moet.
Dat en nog veel meer komt aan bod in de eerste Tracer-webinars. Als je serieuze belangstelling hebt om te participeren in Tracer, laat het me weten dan maken we een afspraak. De komende twee weken ben ik in Nederland en Singapore, want het is alweer bijna tijd voor de altijd boeiende ATX Summit.
Fijne Pinksterdagen en tot volgende week, of misschien zie ik je in een webinar?
Er is één plek waar ze dit weekend blij zijn met alle publiciteit rond Joost Klein en het Songfestival en dat is bij Apple. Het is goede afleiding voor de media en de creatieve wereld na de ophef over de mysterieus slechte commercial die Apple afgelopen week presenteerde. Wat is de reden dat een oompa loompa los ging op Apple CEO Tim Cook?
Hugh Grant: ‘De vernietiging van de menselijke ervaring. Met dank aan Silicon Valley.’ Beeld gemaakt met Midjourney.
In de commercial, getiteld Crush, wordt vrijwel elke uiting van menselijke creativiteit verbrijzeld door een enorme bankschroef tot er een iPad Pro overblijft die de slachting heeft overleefd. Een inhoudelijk ridicuul idee en ook nog eens een vrijwel exacte kopie van een commercial uit 2008 voor een mobiele telefoon van LG. Apple dat LG imiteert, het bedrijf dat eigenlijk ‘Lucky Goldstar’ heet. Het kan verkeren.
In de VS wordt Apple sinds de presentatie dinsdag dagelijks gekielhaald in vooraanstaande publicaties als AdAge en Variety, maar ook de doorgaans voorzichtige BBC citeerde gretig acteur Hugh Grant, die op X reageerde op Apple CEO Tim Cook: ‘De vernietiging van de menselijke ervaring. Met dank aan Silicon Valley.’ Een korte bloemlezing van andere koppen:
Afrojack meldde het ‘misschien niet zo’n goede campagne’ te vinden. Als de man, die een nieuwe Ferrari na een uur in de vangrail parkeerde en een dochter genaamd Vegas verwekte bij Amanda uit de Gouden Kooi, zich zorgen maakt over je merk, dan mogen we spreken van een crisissituatie.
Apple heeft inmiddels bekend gemaakt de commercial niet meer uit te zenden en zelfs excuses aangeboden. Er zal vast ooit een onthullende reportage verschijnen over hoe het zo fout kon gaan bij het bedrijf achter de meest legendarische tv-commercial aller tijden, 1984, de Superbowl-commercial voor de Macintosh.
Het is inmiddels dertien jaar geleden sinds Steve Jobs ging hemelen en het is goedkoop om bij elk foutje van Apple te roepen dat dit onder zijn leiding nooit was gebeurd. Maar het is interessant om opnieuw te kijken naar deze interne presentatie die Jobs in 1997 hield vlak na zijn terugkeer bij Apple. Bij de introductie van de campagne rond de nieuwe slogan ‘Think Different‘, die grammaticaal zelfs onjuist was, zei Jobs tegen de aanwezige Apple-medewerkers:
“Voor mij draait marketing om waarden. De wereld is erg ingewikkeld. Het is een lawaaierige wereld. We krijgen niet veel kansen om ervoor te zorgen dat mensen ons onthouden. Geen enkel bedrijf krijgt die kans. Daarom moeten we heel duidelijk zijn over wat we willen dat ze over ons weten.”
Wat los van de inhoud indruk maakt is dat Jobs in de hele presentatie, die een kwartier duurt, nergens iets voorleest, naar een scherm kijkt of spiekbriefjes gebruikt; de man leeft deze tekst, hij meent het. Alleen daarom kan hij het zo helder overbrengen.
Apple was: help anders denkenden
De kern van de mislukking van de Crush-commercial zit in het feit dat de makers de waarden van Apple lijken te zijn vergeten. Apple stond in de jaren tachtig voor de slogan ’the power to be your best.‘ Apple wilde het gereedschap leveren waarmee mensen het beste uit zichzelf konden halen. In 1997 werd het dus ‘think different‘, een ode aan mensen die anders denken en hun dromen volgen.
In Crush worden iconische symbolen van creativiteit letterlijk platgewalst om een nieuwe iPad te introduceren, in een tragische ongewilde metafoor voor de huidige identiteitscrisis van Apple. De onhandige poging om technologische vooruitgang gelijk te stellen met de totale vernietiging van artistieke expressie, onderstreept hoe ver Apple van de oorspronkelijke missie is afgedwaald.
In plaats van revolutionaire producten te onthullen, richt Apple zich nu op het licenseren van technologieën zoals ChatGPT van OpenAI. Dit soort samenwerkingen illustreren de verschuiving van innovatief leiderschap naar vertrouwen op externe bronnen voor innovatie. Het gebrek aan aansprekende nieuwe producten is de reden achter de gestaag dalende omzet. De Apple Vision Pro is prachtig, maar qua omzet een druppel op een gloeiende plaat.
Het is hoog tijd dat Apple zich de tekst herinnert uit de eigen Think Different tv-commercial:
“Because the people who are crazy enough to think they can change the world, are the ones who do.”
Webinar over Tracer op 22 en 23 mei
Over het soort optimisten gesproken dat denkt de wereld te kunnen verbeteren: ik heb veel vragen gekregen over het blockchainproject Tracer en hoe je kunt participeren in de opkomende gigaton-industrie van CO2 verwijdering, waarover ik vorige week schreef.
Ik deel de verwondering van veel lezers over de ronduit gigantische verwachtingen die bedrijven als McKinsey, Morgan Stanley en Boston Consulting Group in hun rapporten uitspreken over de enorme markt van koolstofverwijdering.
Het team van Tracer is daarom zo vriendelijk om volgende week, speciaal voor de lezers van deze nieuwsbrief, een webinar te geven over de laatste ontwikkelingen op het gebied van koolstofverwijdering, de manier waarop blockchain daarin een rol speelt en hoe jij dit initiatief kunt ondersteunen. Het webinar wordt op 22 mei gegeven in het Nederlands en op 23 mei in het Engels. Aanmelden voor het uiteraard gratis webinar kan hier.
Op 22 mei praat ik met Gert-Jan Lasterie, Chief Business Officer van Tracer. Hij begon tijdens zijn studie bedrijfskunde het weblog Flabber, dat uitgroeide tot een site met miljoenen bezoekers per maand, mede door succesvolle series als New Kids en Buitenbeeld. Lasterie verkocht Flabber aan het Amerikaanse mediaconcern Vice, waarna hij bij Coolblue de social media leidde met de mooie zelfgekozen titel ‘praatjesbaas’ en bij Telegraaf/Mediahuis diverse managementfuncties vervulde.
Daarnaast schreef Lasterie het boek ‘Bitcoin en andere cryptovaluta’, wat geldt als het Nederlandse standaardwerk over cryptobeleggen. Al is het alleen al door de geinige ondertitel: ‘Hoe je dacht te laat in crypto te stappen maar succesvoller werd dan mensen die dit boek niet lazen.’
Op 23 mei, in het Engelstalige webinar, schuift Chief Technology Officer van Tracer Philippe Tarbouriech aan. Tarbouriech vervulde technische functies bij startups en grote techbedrijven in Europa en de VS, waarbij hij in zijn periode als Technology Fellow bij Electronic Arts (EA) onder meer werkte aan de game-klassieker SimCity. In een transitie van virtuele stedenbouwer naar real life wereldredder, heeft Tarbouriech zich de laatste jaren gericht op blockchain-applicaties zoals het Carrot-smart contract, dat carbon removal tokens creëert en traceert.
Microsoft tekent grootste contract ooit voor CO2-verwijdering
De dag na mijn vorige nieuwsbrief, die vrijwel geheel was gewijd aan de koolstofverwijderings-industrie (hoge woordwaarde bij Scrabble), publiceerde de New York Times een artikel over deze sector met de kop: ‘Komt er een koolstofmarkt? Er wordt enorm veel werk verzet om koolstof uit de atmosfeer te halen, maar wie gaat dat betalen?’
Toeval is logisch, om met Johan Cruijff te spreken, dus het was aardig dat Microsoft en het Zweedse energiebedrijf Stockholm Exergi nog geen dag later een tienjarige afnameovereenkomst aankondigden, waarbij Stockholm Exergi aan Microsoft meer dan drie miljoen ton aan certificaten voor koolstofverwijdering gaat leveren uit de geplande bio-energiecentrale met koolstofafvang en -opslag (BECCS) in Stockholm.
In een poging om in 2030 niet alleen koolstof-neutraal maar zelfs koolstof-negatief te zijn, heeft Microsoft de afgelopen maanden een reeks overeenkomsten voor koolstofverwijdering aangekondigd die een breed scala aan technologieën en benaderingen omvatten, waaronder herbebossing, direct air capture (DAC), verwijdering van koolstof uit de oceaan en projecten op basis van biochar.
Op donderdag maakte Microsoft bekend ook nog eens drie miljoen ton removal credits te kopen in Brazilië, voor een periode van vijftien jaar. Daarmee geeft ’s werelds meest waardevolle bedrijf een helder antwoord aan de New York Times op de vraag wie gaat betalen voor koolstofverwijdering. Er zijn geen bedragen bekend gemaakt bij beide aankopen, maar ik schat dat Microsoft voor deze zes miljoen ton minimaal drie miljard dollar reserveert; gemiddeld vijfhonderd dollar per removal credit.
Het is opvallend dat terwijl op politiek gebied wereldwijd veel conservatieve partijen aan de macht zijn, die een weinig doortastend beleid voeren op het gebied van klimaat, juist bedrijven het voortouw nemen bij koolstofverwijdering. Het lijkt alsof bedrijven beter begrijpen dat het, om jaarlijks omzet en winst te maken, best handig is als er over dertig jaar nog een leefbare planeet is. Politici bezien de wereld veelal door een bril die maximaal vier jaar ver kijkt: tot de volgende verkiezingen.
De rooskleurige prognoses van McKinsey, BCG en Morgan Stanley zijn uiteraard gebaseerd op informatie die direct uit de directiekamers van hun klanten komt. Meer dan de helft van de CEO’s geven aan dat duurzaamheid nu een hogere prioriteit heeft dan een jaar geleden en dat koolstofverwijdering als de belangrijkste strategische prioriteit geldt op lange termijn, volgens een nieuw onderzoek van EY.
Hoe conservatieve beleggers denken dat investeringen in klimaattechnologie eruitzien.
Elon Musk beleefde een fantastische week en Mark Zuckerberg zag tweehonderd miljard beurswaarde verdampen, omdat aandeelhouders twijfelen over zijn miljardeninvesteringen in AI. De kosten zijn hoog en de mogelijke opbrengsten nog volstrekt onduidelijk aangezien Meta AI, aangedreven door hun nieuwste taalmodel Llama 3, gratis en open source wordt aangeboden.
Het sentiment dat de opbrengsten onduidelijk zijn was ook vaak te horen over investeringen in climate tech, maar toch investeren ’s werelds grootste investeerder BlackRock en het Singaporese staatsfonds Temasek fors in deze cruciale sector via een nieuw fonds: Decarbonization Partners.
Wie overweegt om ook in de snel ontwikkelende sector van climate tech en decarbonisering te investeren, ontmoet ik in mei graag wanneer ik in Nederland en Singapore ben. Maar eerst: de verrassende week van Elon Musk en Mark Zuckerberg.
Na 52 edities is het zo ver: Tesla is het best scorende aandeel van de week. Hoe dan?
Musk wint ondanks lijm aan gaspedaal
Het was, zoals vaker in de tech-sector, deze week een verhaal van twee uitersten: Tesla steeg enorm, terwijl Meta juist kelderde. Dit is vooral opvallend omdat het aandeel Tesla na een hoogste prijs ooit van 409 dollar was afgegleden naar 138 dollar, terwijl Meta het laatste jaar juist één van de grootste stijgers was op de beurs. Wat is er gebeurd?
“We hebben ons toekomstige voertuigaanbod bijgewerkt om de lancering van nieuwe modellen te versnellen, voorafgaand aan de eerder gecommuniceerde start van de productie in de tweede helft van 2025.”
Ofwel: Tesla’s langverwachte Model 2, de goedkoopste Tesla ooit, wat de Golf van Tesla moet worden, komt eerder op de markt dan verwacht. Prompt steeg het aandeel TSLA met 12%.
Intussen had de beoogde tegenstander van Musk in een kooigevecht tussen wat de twee bleekste vechters in de geschiedenis van de vechtsport zouden zijn geweest, Mark Zuckerberg van Meta, zo’n moment waarop je zelfvertrouwen je verstand overstemt.
Zuckerberg gestraft voor eerlijkheid
Tijdens de presentatie van de kwartaalcijfers van Meta liet Zuckerberg zich ontvallen dat het ‘een aantal jaren’ zal duren voor de investeringen in AI zich zullen vertalen in winst. Zuckerberg voegde er nog naar waarheid aan toe dat wanneer Meta een omzetmodel heeft gevonden, het erg goed is in het monetarisen daarvan.
Alleen hoorde niemand dat meer, ongeveer zoals wanneer op een feest de drank en de hapjes op zijn en vervolgens ook nog de geluidsinstallatie uitvalt, maar de gastheer monter oppert dat we met z’n allen best wat psalmen kunnen aanheffen. Gevolg: een instorting van het aandeel Meta met 16% en een verlies van tweehonderd miljard dollar in beurswaarde.
Meta verloor sinds 2020 via de Reality Labs afdeling liefst vijfenveertig miljard dollar op investeringen in slimme brillen en nog niet bestaande Metaverse-handel. Geen aandeelhouder zit erop te wachten dat Zuckerberg dat soort bedragen gaat verliezen op zijn investeringen in AI, terwijl de ordinaire advertentiehandel intussen fantastisch draait: vooral doordat de Chinese discounters Temu en Shein voor miljarden via Facebook en Instagram adverteren, steeg de advertentie-omzet in het eerste kwartaal met 27% naar ruim 35 miljard dollar.
Aandeelhouders denken aan vandaag, investeerders aan morgen
Aandeelhouders willen liever dividend pakken dan investeren. Google-eigenaar Alphabet werd deze week twee biljoen dollar (tweeduizend miljard) waard nadat het aankondigde twintig cent per aandeel dividend uit te keren en voor zeventig miljard dollar eigen aandelen in te kopen. Alphabet is daarmee na Microsoft, Apple en Nvidia het op drie na meest waardevolle bedrijf ter wereld.
Daarmee werd voorbij gegaan aan het feit dat de omzetgroei van Google, net zoals Microsoft dat uitmuntende kwartaalcijfers presenteerde, ook werd veroorzaakt door forse groei (dertig procent) van de cloud-diensten, waar AI een grote rol in speelde.
Toch zou Google, net als alle andere techbedrijven, meer moeten worden gewaardeerd op lange termijnvisie en het daarbij maken van de juiste keuzes. Cloud-diensten zijn met negen miljard omzet bijna zeven keer zo klein als de advertentie-omzet (62 miljard), omdat te lang te weinig werd gefocust op cloud-diensten en AI. Sindsdien verkeert Google in een inhaalslag.
Elon Musk wordt vaak geridiculiseerd, soms terecht, maar wie iets langer kijkt naar zijn activiteiten ziet dat hij zeldzaam goed is in het analyseren van de juiste markt en het correct positioneren daarin van zijn eigen bedrijven.
Het is geen toeval dat Musk, ondanks de late start en dominatie van OpenAI met ChatGPT en de enorme concurrentie van Google met Gemini, er in slaagt om zes miljard dollar op te halen van investeerders voor zijn AI-bedrijf xAI. Vorig weekend zou dat nog drie miljard dollar zijn op een waardering van 15 miljard dollar, maar toen ontvingen potentiële investeerders een email met deze strekking:
“Het is nu 6 miljard op een waardering van 18 miljard, en zeur niet want er staan genoeg anderen te springen.”
Dat is een tekst die ik ook graag eens wil rondsturen, alleen dan met een gezellige smiley erachter.
De pitch van Elon Musk voor xAI komt erop neer dat de ambitie van het bedrijf is om de digitale en fysieke wereld met elkaar te verbinden. Musk wil dit doen door trainingsdata voor Grok, het eerste product van xAI, uit elk van zijn bedrijven te halen, waaronder X (voorheen Twitter), Tesla, SpaceX, zijn tunnelbedrijf Boring Company en Neuralink, dat computerinterfaces ontwikkelt die in de menselijke hersenen geïmplanteerd kunnen worden. Het is een wereldbeeld dat veel weerstand zal oproepen, maar het getuigt in elk geval van een lange termijnvisie.
BlackRock en Temasek halen 1.4 miljard dollar op voor climate tech
Om de grootste uitdaging in de wereld, klimaatverandering, tegen te gaan, is eveneens een lange termijnvisie vereist in combinatie met de bereidheid miljarden te investeren. ’s Werelds grootste investeringsmaatschappij BlackRock en het Singaporese staatsfonds Temasek hebben daarom 1.4 miljard dollar opgehaald om te investeren in technologieën die emissies verminderen.
Het is voorspelbaar dat de Wall Street Journal, veel gelezen door Republikeinse ‘ho-hee-mijn-tijd-zal-het-wel-duren’-beleggers, het niet heeft over investeringen maar over ‘wagers’: inzetten. Een term die in een casino wordt gebruikt bij fiches inzetten op rood of zwart.
Greenhushing even erg als greenwashing
In de wetenschap dat de kapitaalmarkt met argusogen kijkt naar de resultaten van risicovolle investeringen in onbewezen projecten, waardoor steeds meer bedrijven zich eerder schuldig maken aan greenhushing dan aan greenwashing, spoedt Decarbonization Partners zich om te zeggen dat het alleen investeert in “een laat stadium, in bewezen decarbonisatietechnologieën.”
Het is jammer dat investeren in starters wordt vermeden, omdat er veel behoefte is aan kapitaal voor startende, onbewezen bedrijven; hoe komen er anders immers ooit bedrijven in het stadium zich te hebben bewezen? Het is een beetje alsof je als ouder zegt dat je van je kinderen houdt zodra ze goed kunnen lopen; maar hoe ze leren lopen, dat zoeken die koters zelf maar uit.
In totaal hebben meer dan dertig institutionele beleggers uit achttien landen geïnvesteerd in het fonds, waaronder pensioenfondsen, staatsinvesteringsfondsen en family offices, waardoor het met 1.4 miljard dollar zelfs vierhonderd miljoen dollar meer heeft opgehaald dan beoogd.
Er is al geïnvesteerd in zeven bedrijven die verschillende innovatieve decarbonisatietechnologieën ontwikkelen, waaronder producent van koolstofarme waterstof Monolith waarover ik vorige week schreef, het biotechnologiebedrijf MycoWorks en producent van elektrisch batterijmateriaal Group14. Dit zijn ontwikkelingen die hoopvol stemmen.
Carbon credit beurs in… Saudi Arabië
Ander hoopvol nieuws dat in al het beursgeweld is ondergesneeuwd, een zeldzaam woord in verband met Saudi Arabië, is dat de grootste oliestaat ter wereld eind dit jaar een beurs voor carbon credithandel opent in samenwerking met marktleider Xpansiv, dat de infrastructuur voor de beurs zal leveren.
De aankondiging van een carbon creditbeurs in deze regio lijkt snel op een kippenfokker die aankondigt veganist te worden, maar moet worden gezien als onderdeel van het grotere plan van Saudi Arabië om over te gaan naar een duurzame economie. Het lijkt er steeds meer op dat het menens is en het wordt daarom fascinerend om te volgen welk marktaandeel de Saudi’s kunnen veroveren in de wereldwijde carbon creditmarkt, die door Morgan Stanley in 2030 op honderd miljard dollar wordt geschat.
Tot slot: in mei in Nederland en Singapore
Ter afsluiting een persoonlijke noot in de tweeënvijftigste editie van deze nieuwsbrief. Terugblikkend op afgelopen jaar valt op dat ik veel schrijf over marktontwikkelingen en investeringen, terwijl ik dertig jaar geleden juist begon als ondernemer.
Doordat ik niet langer een bedrijf leid, wat bij mij altijd resulteerde in hardlopen met oogkleppen richting een stip aan de horizon, heb ik de mogelijkheid om verschillende ondernemers te begeleiden en waar mogelijk te helpen met investeren.
Sinds ik deze nieuwsbrief begon, heb ik regelmatig van lezers een vriendelijke uitnodiging gekregen om bij te praten over mogelijk gezamenlijk investeren. Dat ben ik van plan om komende maand te gaan doen; ik ben in mei in Nederland en in Singapore. Als je interesse hebt om meer te horen over de projecten die ik steun, altijd gericht op duurzaamheid en een grote internationale markt, dan hoor ik graag van je.
Hartelijke groet, fijne zondag en tot volgende week!
Welkom bij de vijftigste editie van deze nieuwsbrief, waarin ik geheel indachtig de Koot en Bie-klassieker ‘maar genoeg over mezelf, wat vind jij van mijn haar?’ uitgebreid wilde terugblikken, navelstaren en vooruitblikken. Toen drukte er een ayatollah op een paar knoppen, waardoor zelfs de aankondiging van mijn nieuwe podcast moet wijken voor de gevolgen van wereldnieuws. Want als er iets is waar ik in uitblink, dan is het wel bescheidenheid.
Oorspronkelijk wilde ik het deze vijftigste editie vooral hebben over de definitieve doorbraak van crypto, hetgeen licht ironisch is omdat na de Iraanse aanval op Israël juist Bitcoin en Ethereum de grootste daling in een jaar beleven.
Iron Dome redt de markten
Cryptohandel stopt nooit dus terwijl Wall Street weekend viert, kelderen BTC en ETH
In bovenstaande koersgrafiek van de laatste vijf dagen valt de daling van de cryptos vooral op, omdat het aandeel Microsoft en de S&P 500, die ik er ter vergelijking in heb opgenomen, sinds vrijdag stilstaan. De kans is groot dat wanneer Wall Street morgen opent, de markt over de eerste schrik heen is en de aandelenmarkten minder zullen dalen dan de cryptomarkt dit weekend. Ook omdat Israëls Iron Dome goed stand houdt, zoals Wired uitlegt.
Als de Iraanse leiders het verfoeide westen harder wilden raken, dan hadden ze moeten aanvallen op een dag dat Wall Street open was. Nu krijgen vooral Bitcoin en Ethereum ervan langs, met in hun kielzog alle altcoins.
Voor wie de cryptomarkt in een oogopslag wil volgen is de top 100 grootste stijgers en dalers altijd handig. Daarin valt onderscheid te maken tussen de ‘hitlijst’ binnen de top 100 grootste cryptos gemeten naar marktwaarde; of voor de echte waaghalzen het overzicht van alle munten. Het is niet ongebruikelijk om daarin, zoals vandaag, een stijger te zien van 32951% (dit is geen tikfout) zoals Polis of een daling van 98% zoals NTD doormaakt.
Alleen hebben dat soort muntjes niets te maken met investeren of innovatie, dus verwacht hier geen aandacht voor de nieuwste memecoins of andere gekkigheid. Dat zijn de cryptovarianten van roulette of gokmachines, alleen met nog slechtere kansen. Blockchaintechnologie biedt bijzondere mogelijkheden, vooral wanneer gecombineerd met een decentrale structuur zoals Bitcoin, helaas blijven die aspecten meestal onderbelicht door alle ongein in crypto.
Nieuw: Crypto Spotlight 9
De beste cryptos in de laatste maand verslaan techaandelen, maar let op de enorme koersverschillen in de beste negen cryptos!
Origineel idee: een podcast
Er zijn schijnbaar tussen de drie en vijf miljoen podcasts in de wereld, dus hoog tijd om er eentje aan toe te voegen. Geen angst voor het herkauwen van mijn gewauwel in audiovorm: ik doe dit niet alleen. Ik ga de podcast samen maken met een succesvolle ondernemer die zijn sporen ruimschoots heeft verdiend in online media en e-commerce.
Het aardige is dat hij zijn startup begon terwijl hij nog studeerde, maar na de verkoop van zijn bedrijf juist besloot om eerst bij een scale up (zo noemen alleen Nederlanders grotere startups) en later in de corporate wereld te gaan werken om zijn ervaring te verbreden. Deze unieke combinatie biedt een bijzonder perspectief op de technologie van vandaag en morgen.
Mijn mede-presentator is ook nog eens expert op het gebied van cryptovaluta en auteur van een toonaangevend werk over dit onderwerp. Zijn expertise stelt hem in staat om analyses te maken en voorspellingen te doen, waaraan we hem ook gaan houden.
We willen wekelijks een poging wagen om het technieuws te analyseren en iets verder te kijken dan de waan van de dag. Verwacht geen beschouwingen over het aantal megapixels op de nieuwe iPhone of de kloksnelheid van een Nvidia GPU. Wat wij willen bespreken is: hoe reageren Microsoft en Google als Amazon zijn AWS nog aantrekkelijker maakt voor AI-startups? En wat betekent dat voor je als je werkt bij een startup, of juist bij een grote corporate, die al deze technologie op zich af ziet komen?
Weescht gewaarschuwd
Het feit dat we een nieuwsbrief en een podcast maken over technologie en innovatie, toont al aan dat we de pretentie hebben om er iets zinvols over te kunnen verkondigen. Maar het is leuker om die pretentie meetbaar te maken.
Daarom gaan we ieder een beleggingsportefeuille aanleggen, die zal bestaan uit een mix van techaandelen en cryptomunten. (Hoewel één van ons zo laf is, of verstandig, om er ook een indexfonds in op te nemen.) In elk geval gaan we wekelijks de score bijhouden.
We gaan proberen samen slimmer te worden. Heel graag krijgen we van lezers en luisteraars suggesties, opmerkingen en vragen om op te reageren. Maar wat we in elk geval niet gaan doen is tips of adviezen geven. Onthoud dit motto: ‘lees de nieuwsbrief en beluister de podcast, maar luister nooit naar ons.’
De pijlsnelle reactie van de markten op de ontwikkelingen in het Midden-Oosten dit weekend onderstreept wel dat we ook een soort alert-functie moeten aanbieden. Denk aan een bericht als één van ons zijn beleggingsportefeuille aanpast omdat hij een koerswijziging van meer dan tien procent verwacht. Maar nogmaals; dat is dan geen beleggingsadvies.
Heb je tips, adviezen of waarschuwingen? Ik hoor het graag via mail of in een reactie op LinkedIn, waar deze nieuwsbrief in het Engels verschijnt.
Ik eisch wel make up voor elke podcast, zoals hier in Singapore tijdens de ATX Summit 2023.
AI-onderzoeker dr. Andrew Ng wordt lid van de RvC van Amazon en vervangt daar ex-MTV CEO Judy McGrath. Het onderstreept dat de AI-oorlog vooral een slag om toptalent is geworden, nadat Microsoft onlangs voormalig Google DeepMind oprichter Mustafa Suleyman binnenhaalde. Daarmee is Google gelijk de verliezer van de week, want het is opvallend dat beide ex-Googlers nu bij AI-concurrenten Amazon en Microsoft zitten.
Daarnaast toont het aan dat Amazon weinig waarde hecht aan iemand met een media en marketing-cv zoals McGrath, maar liever een technisch toptalent binnenhaalt. De nerds winnen de oorlog van de hippe mediamensjes.
Ng was eerder mede-oprichter van het Google Brain project en oppertechneut bij de Chinese internetgigant Baidu. Zijn nieuwsbrief The Batch is een aanrader en ook zijn presentaties bij TED en Stanford zijn boeiend voor iedereen met interesse in de mogelijke invloed van AI op de samenleving.
Ng heeft de gave om complexe onderwerpen zoals AI op een heldere en zelfs aanstekelijke wijze uit te leggen. Bij zijn presentatie vorig jaar in Singapore heb ik foto’s gemaakt van bijna elke slide, hoe lelijk die ook waren en in veel te klein lettertype, omdat Ng op een heldere manier veel informatie weet te visualiseren.
‘Voor $699 en $24 per maand belooft deze draagbare computer je te bevrijden van je smartphone. Er is alleen één probleem: hij werkt gewoon niet.’
The Verge schreef een oprechte, maar vernietigende recensie over de de AI-speld waarover ik in november schreef:
‘De hele presentatievideo is interessant om te bekijken, maar misschien niet om de redenen die de oprichters hopen. Allereerst snap ik niet waarom je een apparaat van $699 zou kopen dat weinig meer kan dan een smartphone, die iedereen altijd al bij zich heeft en niet gaat vervangen met een AI-speld. Om mee te livestreamen dan, vanaf je borstkas? Dat is vooral leuk voor zelf kickende mountain bikers en Hamas-leden.’
En nu blijkt dat ding het niet eens te doen, voor zevenhonderd dollar plus maandabonnement. Ik geloof ook nog steeds niet in de slimme bril, zoals die van Meta. Ik heb al een bril en zou er het liefst van af zijn! Maak liever mijn horloge slimmer, als mogelijke vervanger van de smartphone.
Ken Kantzer is CTO van startup Truss en deelde interessante ervaringen van het op grote schaal werken met ChatGPT. Eén conclusie sprong eruit, bij het testen van allerlei soorten prompts: ‘Nou, het is gek dat de kwaliteit en generalisatie van GPT kunnen verbeteren als je vager bent.’ Vaag is goed in AI.
“Mensen zijn er allemaal voor bedoeld om met elkaar te kunnen opschieten. Online media met alleen tekst hebben ons de waanidee gegeven dat mensen niet met elkaar kunnen opschieten, maar eigenlijk kan iedereen wel met elkaar overweg.”
Aldus Naval Ravikant, oprichter van Angellist, die Airchat begon samen met Tinder’s Brian Norgard.
Ik heb het nog niet kunnen uitproberen, maar hoor graag reacties van mensen die wel al zitten te Airchatten. Ik ben geen fan van de naam, maar alles beter dan Air X of X Air.
In 1991 wilde ik als student tijdens mijn stage een sportweekblad beginnen genaamd Sportweek. Er was slechts één uitgever matig geinteresseerd: Maarten van den Biggelaar, eerder oprichter van discotheek Dansen bij Jansen en het zakenblad Quote. Na een rondgang van maanden langs mediaplanners en reclamebureaus was duidelijk: er was nul belangstelling.
Gedesillusioneerd vertrok ik voor een uitwisseling naar San Francisco, waar ik voor het eerst in aanraking kwam met internet. Vergeet Philips, IBM, TNO: terug in Nederland was Van den Biggelaar de enige die inzag dat internet een massamedium zou worden en hij werd onze eerste investeerder in Planet Internet.
Hoge snelheidstreinen zijn een uitstekend alternatief voor korte vliegreizen; sneller, goedkoper en duurzamer. Ik zou niet tegen hem wedden en denk dat Van den Biggelaar met dit treinenplan op het goede spoor zit – excuus, ik kon het niet laten. Oh, en Sportweek, daarmee begonnen een aantal journalisten een paar jaar later, blijkbaar zonder eerst de reclamewereld te hebben gevraagd naar interesse. Het ging snel ter ziele.
Conan O’Brien kwam naar Hot Ones met zijn eigen arts, of was het zijn dealer?
Binnen twee dagen is deze video al bijna vijf miljoen keer bekeken: komiek Conan O’Brien was te gast in de populaire YouTube serie Hot Ones, waarin gastheer Sean Evans en een gast kippenvleugels eten met steeds hetere saus.
De truc ligt in de combinatie van de verbluffend goede voorbereiding van Evans, met de totale ontzetting van zijn gasten die hun PR-praat lastig kunnen volhouden onder de zweet- en pijnaanvallen. Het is een soort gespiegelde versie van waterboarden.
Tenminste, tot O’Brien vrijdag te gast was en zelfs besloot uit de heetste sausflessen te drinken. Gevraagd naar zijn bekendheid met gekruid eten, antwoorde O’Brien vooraf:
“Ik ben opgegroeid in een Iers-katholiek gezin in Boston. Ik heb nog nooit kruiden gezien totdat ik ongeveer 52 jaar oud was.”
Niet wat wordt bedoeld met de Eisenhower Matrix, maar ik vind hem leuk.
Het is verleidelijk om meegesleurd te worden in nieuws over gadgets, trucs en foefjes die de technologiesector dagelijks over ons uitstort. Daarom richten we onze blik dit keer voorbij de waan van de dag, op zoek naar inzichten die ons leven kunnen verbeteren. Met minder links, maar wel verwijzingen naar langere artikelen, video’s en podcasts: kortom, minder naar meer. Te beginnen met het belangrijkste probleem: hoe besteden we meer tijd aan de belangrijke zaken en spenderen we minder tijd aan onzin?
Op een typische werkdag kan het voelen alsof alles onmiddellijk gedaan moet worden. De Eisenhower-matrix helpt de stortvloed aan taken te categoriseren door deze te organiseren op basis van belangrijkheid en urgentie. President Eisenhower schijnt het nooit letterlijk zo gezegd te hebben, maar deze naar hem genoemde denkwijze leidt tot een zeer effectieve productiviteitsverhoging. Een heuse productivity hack, in turbotaal.
Lachen en leren over tech
De mainstream media, zelfs de comedy shows, hebben technologie ontdekt als onderwerp waarover veel valt te berichten en, niet onbelangrijk in het tijdperk waarin Google en Meta wereldwijd honderden miljarden reclamegeld opslokken die voorheen voor mediabedrijven was; het klikt als een malle. The Daily Show (Comedy Central) en Last Week Tonight (HBO) besteedden deze week uitgebreid zendtijd aan de invloed van technologie op ons leven. Met relevante waarschuwingen en tips.
Jon Stewart is terug op maandagavond bij de Daily Show en fileerde de AI-revolutie. Niet zozeer de technologie, als wel de vervelende gewoonte van de tech-leiders om iedereen een betere toekomst beloven, terwijl ze tegelijkertijd technologie bouwen die op een ondoorzichtige wijze een grote rol in ons leven speelt.
Kijkend naar het item vraag je je af of de heren aan de top van de techbedrijven de buurman-test zouden doorstaan: zou je ervan opknappen als deze knakker naast je komt wonen?
John Oliver omschrijft maaltijdbezorg-diensten als ‘de milennial lifestyle subsidie’. Hij concludeert terecht dat veel restaurants en bezorgers lijden onder de bezorgdiensten, die desondanks nauwelijks winst maken. Wie wint er dan wel? De consument, maar er kleven rauwe randjes aan die overwinning. Iets om over na te denken als de volgende verregende bezorger voor de deur staat. Oliver roept op standaard een vijf sterren beoordeling te geven, inclusief een mooie fooi.
Elad Gil is misschien geen bekende naam in voetbalkantines en op verjaardagen, maar hij investeerde in en gaf adviezen aan ruim veertig unicorns, bedrijven met een marktwaarde van meer dan een miljard dollar, waaronder Airbnb, Coinbase, Pinterest en Stripe. Gil geeft in deze video inzicht in zijn manier van analyseren waarvan we allemaal iets kunnen leren.
Schrijven is beter dan praten
Stewart, Oliver en Gil beschikken duidelijk over de gave om hun mening over complexe onderwerpen simpel en helder over te brengen naar het publiek. De makers van Basecamp-software deelden in een blogpost hoe ze ‘iedereen in het bedrijf op de hoogte houden, zonder zich met iedereen te bemoeien.’
Het is een lang stuk, maar de moeite waard om te lezen, vooral als je samenwerkt met mensen op verschillende locaties. Dingen die ik meeneem: schrijven gaat boven praten en asynchrone communicatie (niet live) is effectiever dan live.
Wie de adviezen opvolgt en meer schrijft tijdens werk dan praat, heeft veel aan deze strakke tips om jezelf te redigeren. Iedereen heeft wel een collega, vooral een manager, die deze tips zou moeten volgen.
GaryVee verdient alle aandacht
Deze nieuwsbrief verschijnt ook in het Engels op LinkedIn en de begaafde spraakwaterval Gary Vaynerchuk legt in zijn podcast uit waarom LinkedIn cruciaal is voor je organisatie in 2024. Vaynerchuk maakte met moeite de middelbare school af en werkte daarna in de slijterij van zijn vader, waar hij begon met het maken van video’s over wijn die hij plaatste op een toen nog onbekende site: YouTube.
Die ervaring vormde de basis voor een bliksemcarriere als marketing-guru, waarna Vaynerchuk zichzelf ontpopte als succesvolle investeerder (ondermeer Facebook, Twitter en Uber) en een soort lifecoach avant la lettre. De teksten van ‘GaryVee‘ lijken soms clichématig maar zijn juist doordenkers, op elk medium. Vooral in de VS is een kreet als ‘hoe je je geld verdient is belangrijker dan hoeveel je verdient’ een bijzondere gedachte, vooral als zoon van arme immigranten uit Belarus.
Leren van falen
Soms leer je meer van een flater dan van een succes, daarom is dit artikel over hoe Hertz blunderde met de overgang naar elektrische auto’s ronduit fascinerend. Klanten laadden auto’s nauwelijks op na gebruik, waardoor er te weinig beschikbaar waren en daarnaast bleken Tesla’s liefst vier keer zo vaak betrokken bij ongelukken als de traditionele auto’s op dinosaurusbloed.
Als alles mis gaat is dit het artikel om paraat te hebben. Handig in tijden met meer extreem weer en voor mij, woonachtig in een gebied in Azië met diverse mogelijke natuurrampen, zijn het nuttige adviezen om de go bag beter in te pakken met praktische tech gadgets.
Spotlight 9: garantie tot de hoek!
Tot mijn niet geringe schrik meldde een lezer gisteren dat ze teleurgesteld was “in mijn tip om het aandeel Snowflake te kopen, want dat was flink gedaald.” Daarom wil ik opnieuw benadrukken dat ik geen beleggingsadviezen geef.
Wat is het geval? Lezeres in kwestie bleek mijn gehele AI Spotlight 9 te hebben aangeschaft. Toen ik die compleet arbitraire AI-index verzon, schreef ik het volgende:
“Deze bedrijven zijn ofwel een motor van de AI-ontwikkelingen zoals Nvidia en Super Micro, ofwel een grote ‘profiteur’ van AI-technologie, denk bijvoorbeeld aan Palantir en Snowflake. AMD, Broadcom, Crowdstrike, Gigabyte, Microsoft, Nvidia, Palantir, Snowflake en Super Micro stegen dit jaar gemiddeld al 48%!
Let op: ik geef geen beleggingsadvies, ik probeer alleen de ontwikkelingen te volgen en als ik een heldere bui heb op zondagochtend, deze ook nog te duiden. Het betreft nadrukkelijk geen koopadviezen. Tot zover de dienstmededelingen.”
Overigens bleek de rest van deze aandelen het beter te hebben gedaan dan de Nasdaq Composite en de S&P 500, maar nogmaals: zie het als een wedstrijdanalyse van een voetbalwedstrijd. Als ik zou schrijven dat een bepaalde rechtsbuiten opvallend makkelijk scoort, is dat geen aansporing voor een club om die speler te kopen. Beleg alsjeblieft alleen met geld dat je niet nodig hebt om van te leven en besef dat je op beleggingen kunt verliezen. En luister nooit naar mij.
Opvallend: Ethereum was een betere belegging dan Nvidia
Dagelijks word ik bestookt met vragen over crypto en techaandelen, of Solana beter is dan Ethereum en welke memecoins ik zelf houd. Juist omdat mensen de neiging hebben het je kwalijk te nemen als iets daalt, en zichzelf te feliciteren bij elke stijging, ga ik hier nooit op in.
Ik ben wel bezig om met een vriend een soort beleggingsrubriekje te maken waarin mensen onze beleggingsportefeuilles kunnen volgen, maar dat zullen we dan net als deze nieuwsbrief ook doen ’ter leering ende vermaeck’ en niet als beleggingsadvies. (Ik ben overigens benieuwd hoe Weglot, de vertaalmodule die ik gebruik, de laatste zin gaat vertalen.)
Dat gezegd hebbende, wil opa Frackers vooral de jonge lezertjes zoals mijn slimme neefjes wijzen op de prestaties van de grootste crypto’s versus de grootste techaandelen ter wereld gedurende de laatste vijf jaar.
Zelfs het aandeel Nvidia, de absolute kneiter onder de techbedrijven, heeft minder goed gepresteerd dan Ethereum. Ik ken niemand die in 2019 voorspelde dat Ethereum en Nvidia dit lijstje zouden domineren, dus wat valt hier voor les uit te trekken? In elk geval niet dat ETH en NVDA de komende jaren dezelfde stijging zullen doormaken.
De fout die veel wordt gemaakt, is dat wordt geprobeerd de toekomst te voorspellen op basis van het verleden. Ik heb in de jaren tachtig als watersportverslaggever (water zowel in vloeibare als bevroren vorm) altijd de opmerking gekregen: ‘wie doet er nou aan snowboarden? Niemand kent dat, mensen houden van skiën.’
In de jaren negentig begon ik als internetondernemer en hoorde ik vijf jaar lang: ‘wie heeft er nou een computer en wat mot je nou met dat internet? Je kan al faxen.’ Dezelfde riedel van mindere geesten moest ik aanhoren over mobiele telefoons (‘alleen drugsdealers gebruiken mobiele telefoons’) en de laatste tien jaar over crypto: ‘wat kun je nou kopen met crypto?’
Dus voor eens en voor altijd: de gemiddelde persoon hoeft niets met crypto te kopen. Net zoals de gemiddelde persoon op zaterdagmiddag bij de Lidl geen Nvidia Hopper GPU in zijn mandje gooit.
Maar wie bestand is tegen de waan van de dag en een iets langere beleggingshorizon heeft dan de volgende zomervakantie, schrikt niet van een dalinkje meer of minder zoals afgelopen week.
Ik ben ervan overtuigd dat op lange termijn, en dan bedoel ik jaren en geen weken of maanden, zowel Bitcoin, Ethereum als Solana lucratieve beleggingen zijn. Net zoals ik verwacht dat Microsoft, Apple en Nvidia solide beleggingen blijven. De vraag is vooral welke andere crypto’s en techbedrijven de volgende vijf jaar zullen doorbreken. Daarvoor raad ik aan om voor je investeert met je portemonnee, eerst te investeren in veel lezen en luisteren. En niet je beleggingen te baseren op gevraagd of ongevraagd advies van anderen.
Het Amerikaanse ministerie van justitie opent het vuur op Apple. Beeld gemaakt met Midjourney.
Microsoft lijft Inflection.ai in en verzamelt rond OpenAI veel toptalent; antwoorden Apple en Google door Gemini te bundelen in de iPhone?
Consolidatiegolf in AI gestart
Inmiddels lijkt zich in de AI-markt in sneltreinvaart te voltrekken wat er zo’n twintig jaar geleden langzaam bij zoekmachines gebeurde: de kleintjes stoppen ermee of worden overgenomen, tot er nog één dominante speler over is met tachtig procent marktaandeel. De rest deelt de kruimels. Microsoft was met Bing de kruimeldief, wil dat met AI vermijden en heeft daarom Inflection.ai overgenomen, maker van de onbegrijpelijke chatbot Pi. Een rare actie omdat Microsoft al grootaandeelhouder is van marktleider OpenAI, dus hoe en waarom gebeurde dit?
“Anonieme bronnen vertellen The Information dat Microsoft ongeveer 650 miljoen dollar neertelt: 620 miljoen dollar voor niet-exclusieve licentiekosten voor de technologie (wat betekent dat Inflection vrij is om het elders in licentie te geven) en dertig miljoen dollar zodat Inflection ermee instemt om niet te procederen over het werven van personeel door Microsoft, wat ook de mede-oprichters Mustafa Suleyman en Karén Simonyan omvat.”
Wacht: Microsoft betaalt dus een soort schadevergoeding voor het overnemen van personeel van een bedrijf waarin het zelf investeerde?
Inflection was na Google Gemini, Anthropic, Mistral, Grok, dan een hele tijd niets, en pas daarna een concurrent van OpenAI. Opgericht in 2022 wist Inflection ruim een miljard dollar op te halen van investeerders, op een waardering van vier miljard dollar. Investeerders waren ondermeer Bill Gates, Microsoft zelf, voormalig Google CEO Eric Schmidt, Nvidia en nog wat bekende spelers.
Een goeie dag, in elk geval voor Reid Hoffman
De overname van Inflection door Microsoft was een knap potje snelschaken van Reid Hoffman, die op het door hemzelf opgerichte (en aan Microsoft verkochte) LinkedIn vrolijk meldde dat het een hele goede dag was voor iedereen. Maar als Inflection.ai pas nog vier miljard waard was en nu zijn kroonjuwelen verkoopt voor zeshonderd miljoen plus zakgeld, hoe is dat dan een goeie dag voor iedereen?
Een korte wedstrijdanalyse luidt dat Hoffman als commissaris van Microsoft natuurlijk wist dat de AI-race door Microsoft niet mag worden verloren en er een groot talententekort is in de AI-wereld. OpenAI is de magneet waar de meesten willen werken, ook omdat de aandelen in een aantal maanden zijn ‘vertigtiefvoudigd’ naar de stratosferische waardering van 80 miljard dollar. Daardoor hadden Inflection.ai en Microsoft steeds meer moeite toptalent aan te trekken.
Hoffman had Inflection.ai opgericht met Mustafa Suleyman, die eerder succesvol was met AI-bedrijf DeepMind, dat hij verkocht aan Google. Waarschijnlijk waren Suleyman en Hoffman tot de conclusie gekomen dat Inflection.ai, ondanks het geïnvesteerde miljardje, het niet ging redden tegen OpenAI en Google Gemini, die er tientallen miljarden tegenaan smijten.
De logische oplossing was dat Suleyman hoofd werd van de AI-divisie van Microsoft, verantwoordelijk voor alle AI-producten en AI-onderzoek van Copilot, Edge en Bing. Microsoft CEO Nadella is tevreden met versterking van zijn team onder leiding van de nieuwe aanvoerder Suleyman, die op deze manier uit de grijpgrage handen van Google DeepMind/Gemini werd gehouden.
De AI-wedstrijd lijkt uit te draaien op een titanenstrijd tussen Microsoft en Google, waarbij eerstgenoemde op voorsprong is gekomen. Met het belang in en de samenwerking met OpenAI en de recente investering in Mistral, dat ook gebruik gaat maken van het Microsoft Azure-platform, plus een snel groeiend eigen AI-team onder leiding van Suleyman, beschikt Microsoft over de sterkste selectie.
Google is zeker nog niet kansloos, maar op dit moment wel het Manchester United van de AI-competitie: een grote naam, met een moeizaam formulerende leider van een zwalkend team dat wisselvallige resultaten boekt. Vandaar de opwinding die deze week ontstond toen het leek alsof Google gaat samenwerken met Apple.
Google en Apple, een gedwongen huwelijk?
Google en Apple zijn elkaars tegenpolen in Silicon Valley. Apple is planmatig, minutieus bijna, met een succespercentage per uitgebracht product van bijna honderd procent. Google was het paradijs voor blootsvoets lopende neo-hippies, bekend van de moonshots, waar ooit een product werd geïntroduceerd dat enkele dagen later werd stopgezet omdat het senior management van niets wist.
Er mislukt bij Google zoveel dat er websites aan zijn gewijd: Killed By Google en Google Cemetery. Dat maakte niet uit, want de zoekmachine verdient zoveel geld dat alle mislukkingen afrondingen zijn achter de komma.
De verrassing in nerdland was groot toen deze week een foto ‘uitlekte’ van Apple CEO Tim Cook en Google CEO Sundar Pichai, samen aan de dis, verwikkeld in serieus gesprek.
Cook en Pichai, super gezel mozzarel, maar wel in 2017
Insiders, u kent ze wel, de voormalige social media experts op Twitter en LinkedIn die zich hadden omgekat tot NFT goeroe, daarna life coach werden en sinds kort AI-crypto-kenners zijn, zij dus, die wisten het zeker: Google Gemini zou worden ingebakken in de nieuwe iPhone 16. Het kan niet anders!
Tot de foto fake bleek, tenminste: daterend uit 2017. Maar toen was de geest al uit de fles. Apple heeft geen AI-product op de markt en Google Gemini heeft het moeilijk tegen Microsoft en OpenAI, dus Cook en Pichai zouden er goed aan doen de strijdbijl te begraven in de iPhone versus Android oorlog en samen ten strijde te trekken tegen het Microsoft/OpenAI-kamp.
Klinkt op zich logisch, ook omdat Google aan Apple al 36% betaalt van de omzet die het genereert uit bezoek dat via Apple’s Safari browser binnenkomt en de concurrenten dus al een vruchtbare samenwerking hebben. Alleen verscheen deze week een ongenode gast op het toneel: Uncle Sam, in de hoedanigheid van het Amerikaanse ministerie van Justitie.
The United States versus Apple
‘Mededingingsovertreding.’ Dat is de officiële benaming in het Nederlands voor ‘anti-trust’. Het is niet verboden om een monopolie te hebben, maar het is wel verboden dat monopolie te gebruiken om toetreding door mogelijke concurrenten van nieuwe markten tegen te gaan.
Precies daarvan, het gesloten houden van de iPhone voor mogelijke concurrenten, wordt Apple beschuldigd door het ministerie van Justitie en een groot aantal staten, in een aanklacht die verrassend goed leesbaar is. Pagina drie lijkt wel de opening van een John Grisham-thriller, waarin een e-mail van een topmanager aan Steve Jobs wordt geciteerd, inclusief het antwoord van Jobs zelf. Het is alsof Justitie probeert om Jobs postuum aan te klagen.
Techcrunch heeft de zaak goed samengevat en The Verge licht toe waarom consumenten de dupe zijn geworden van de handelswijze van Apple, dat zelf ook snel reageerde met een toelichting. Reuters stelt terecht dat het resultaat van de zaak kan zijn dat de iPhone gebruiksvriendelijker wordt voor consumenten: opener, zelfs als Apple de zaak wint of schikt.
Het is namelijk helemaal geen uitgemaakte zaak dat Apple gaat verliezen: “De fundamentele aanname die justitie lijkt te hebben, is dat Apple moet samenwerken met zijn concurrenten om die concurrenten in staat te stellen met Apple te concurreren,” aldus een juridisch expert. “Dat is de mededingingswet achterstevoren.”
Drijft slecht nieuws Apple in de armen van Google?
Alsof de rechtzaak nog niet voldoende slecht nieuws was, toonde een onderzoeksteam aan dat de fenomenale silicon chip van Apple, het paradepaardje dat het mogelijk maakte om Intel overboord te gooien, een ernstig beveiligingslek heeft. Terwijl Apple er juist al decennia prat op gaat dat het zoveel veiliger is dan de Windows-architectuur.
Gelukkig is de mogelijk getroffen groep relatief klein, omdat je om het lek te openen eerst zelf specifieke software moet downloaden en draaien op je Mac. Toch werd het hierdoor een week van vlek op vlek voor Tim Cook en de appelaars.
De geest is intussen uit de fles en gaat niet meer terug, kijk maar:
Bloomberg: Apple in gesprek met Google om AI te bouwen in de iPhone
CNET: Google Gemini op de iPhone wordt het mainstream moment van AI
Een eventuele samenwerking met Google om Gemini mee te leveren met de iPhone 16 en het nieuwe besturingssysteem iOS 18, zou de beurskoers van Apple nieuw leven kunnen inblazen. Waar de S&P 500 het laatste jaar met ruim tien procent steeg, daalde het aandeel Apple met ruim zeven procent. Pijnlijk voor het bedrijf dat lange tijd het meest waardevolle bedrijf ter wereld was. Meer daarover in Spotlight 9, dat ik apart op mijn site heb geplaatst om van deze nieuwsbrief geen digitale variant van de Dode Zeerollen te maken.
Conclusie: Gemini op iPhone = OpenAI in Windows
Alle mogelijke rechtzaken en onderzoeken ten spijt, zou een eventuele bundeling van Google Gemini met iOS en de iPhone 16 alle ruimte geven aan Microsoft om hetzelfde te doen met OpenAI.
Omdat Windows Mobile ongeveer net zo succesvol is geworden als de Kermit, de Segway en het vrouwencondoom, betekent het voor Microsoft en OpenAI dat ze op mobiele apparaten vrijwel kansloos zijn tegen de combinatie Apple-Google en hun iPhone-Android toestellen.
Microsoft Windows is op de markt voor desktop computers nog steeds marktleider met ruim zeventig procent marktaandeel. Daarnaast lopen zich rondom het AI-speelveld al een tijd een aantal nieuwe, bijzondere spelers warm: het is de verwachting dat de staatsfondsen van Abu Dhabi en Saudi-Arabië gaan meespelen met minimaal enkele tientallen miljarden, terwijl ook Singapore uit de dug out lijkt te komen.
De vraag is bij welk kamp deze landenteams zich zullen aansluiten. Microsoft/OpenAI lijkt de meest actieve club die al jaren werkt aan het opbouwen van banden in die regio’s, met hulp van Ben Horowitz, mede-oprichter van het machtige investeringsfonds Andreessen Horowitz.
Elke illusie die Europa zich maakt dat het nog een rol van betekenis kan spelen in de AI-markt, is hiermee van de baan. Het is aannemelijk dat de hoogwaardige Europese AI-bedrijven allemaal zullen worden opgeslokt door de Amerikaanse giganten, al dan niet met ondersteuning van Arabisch en/of Aziatisch geld.
Spotlight 9: Apple koersval en de week van Nvidia en Reddit
Meer over de desastreuze koersval van Apple in het laatste jaar, nog niet eens in vergelijking met de andere techbedrijven maar vergeleken met de klassieke S&P 500, in de beleggingsrubriek Spotlight 9. Daarin ook meer over de onverwacht succesvolle beursgang van de populaire, maar verlieslijdende website Reddit, een mogelijk onderzoek van de SEC naar Ethereum dat de cryptokoersen drukte en uiteraard aandacht voor Nvidia, dat afgelopen week een spectaculaire bijeenkomst had voor ontwikkelaars waar CEO Jensen Huang liefst twee uur lang innovaties presenteerde met maar één conclusie: de opmars van Nvidia zet door.
‘Blackwell is geen chip, maar een platform’ aldus Nvidia CEO Jensen Huang die vervolgens twee chips toont: links de Blackwell en rechts de Hopper H100.
Super Mario update en een eigen theme song
Tot slot nog een update over de nieuwsbrief van vorige week. Ik uitte mijn verbazing over het feit dat Google Gemini niet eens wil zeggen in welke landen dit jaar verkiezingen plaatsvinden, om vooral geen politieke informatie te hoeven verstrekken, maar wel een opvoedkundig pamflet produceerde op mijn vraag wat die Super Mario in zijn hoofd haalde toen hij prinses Perzik wilde redden.
Alleen linkte ik per abuis naar een ander antwoord, terwijl dit is wat Google Gemini daadwerkelijk zei over Super Mario. Jawel: de Googlers hebben Gemini ingefluisterd dat Super Mario gaat over teamwork en dat de prinses en Mario ook vrienden kunnen blijven. Misschien was Mario dan toch geen Italiaan.
Een ander heikel punt was de verkoop door General Motors van het rijgedrag van zijn klanten aan verzekeraars. Wie hield van een sportbochtje op zijn tijd, kon aan het eind van het jaar door zijn autoverzekering gefeliciteerd worden met een fors hogere premie. Na een golf van kritiek heeft GM aangekondigd direct te stoppen met de verkoop van het rijgedrag. Uitstekend!
Dan de verrassing van deze week, dat is is ongetwijfeld Suno, de verbluffende AI-dienst waarmee iedereen een stukje tekst kan intikken en er subiet een twee minuten durend liedje uitrolt. Schijnbaar behouden alleen betalende abonnees de rechten op hun muziek, dus dat kan nog wat gedoe opleveren met de gratis gebruikers. Dank aan Frank van Hoorn en aan Michiel Schoonhoven die me allebei tipten!
Speciaal voor deze zondagochtend componeerde ik – want dit is het nieuwe componeren – geheel eigenhandig drie varianten van een heuse theme song van deze nieuwsbrief:
‘Vaak moet er iets gebeuren, voordat er iets gebeurt.’ Het is één van mijn favoriete citaten van Johan Cruijff. Ik moest eraan denken toen afgelopen week beursanalisten, een beroepsgroep met hetzelfde maatschappelijk nut als handlezers en koffiedikkijkers, met de voorspelling kwamen dat Nvidia nog dit jaar Apple en Microsoft kan inhalen als het meest waardevolle bedrijf ter wereld. Zonder analyse waarom en hoe dit kan, is het scorebordjournalistiek van de ergste soort. De enorme koersstijging van Bitcoin naar het hoogste niveau ooit, wordt uiteraard liefst verzwegen door de meeste beursanalisten. Terwijl die koers alleen is gebaseerd op vraag en aanbod, zonder onderliggende producten zoals Nvidia. Lijkt een stuk makkelijker te analyseren. Toch zwijgen de meeste analisten. Toeval? Nee, want toeval is logisch, zei Cruijff al.
In een halfbakken poging tot zelfanalyse heb ik opgezocht wat ik zelf heb geschreven over Apple, Microsoft en Nvidia sinds ik een jaar geleden begon met deze nieuwsbrief. Samen met OpenAI, maker van het revolutionaire ChatGPT, zijn het de enige bedrijven die ik meer dan dertig keer heb besproken.
Nvidia is meer dan hardware
Het is terugkijkend duidelijk dat ik zelf moeite had te begrijpen waaruit de voorsprong bestond die Nvidia heeft opgebouwd; want de kloof met de concurrentie wordt veroorzaakt door veel meer dan alleen de productie van hele snelle processoren, de Graphics Processing Unit (GPU’s) die het motorblok vormen van de AI-software.
Deze nieuwsbrief is te kort en ik mis de technische expertise om diep in gaan op de ‘software-schil’ die Nvidia bijna stiekem heeft opgetrokken rond zijn hardware, waardoor het complexer is dan het lijkt voor klanten om met apparatuur van andere leveranciers dezelfde resultaten te behalen. Maar het is handig om in het achterhoofd te houden als er weer een analist zwetst dat Google, Microsoft en Amazon binnen enkele jaren vergelijkbare prestaties zullen leveren als Nvidia.
Want naast het ontwerpen en het leveren van prestaties in een laboratium, moeten dit type AI-applicaties worden getest in de echte wereld voor allerlei verschillende soorten toepassingen, waarna optimalisatie volgt (ik vind het zelf ook geen Mulisch-achtig betoog, maar blijf bij me) en tenslotte moet een chipfabrikant de GPU’s nog weten te produceren in volume en na verkoop weten te ondersteunen. Dat produceren, verkopen en ondersteunen is misschien wel moeilijker dan het ontwerpen. Ik ben in principe ook een hele goede zanger, maar in de praktijk rent mijn hond weg na drie noten te hebben gehoord.
Elke dag vergroot Nvidia de kennisvoorsprong, omdat het al jaren met al die AI-klanten aan de slag is. Terwijl Google, Microsoft en Amazon nog aan de gebruikerskant zitten. Het is alsof je als klant bij de bakker besluit op een dag zelf een bakkerij te beginnen. Dan zijn het ondernemingsplan en de recepten ook niet de onderdelen die het verschil maken: de crux zit in het maken en verkopen, dat geldt bij het bakken van croissantjes en van computerchips.
De koersontwikkeling van Nvidia, Apple en Microsoft in de laatste 365 dagen.
Conclusie: Nvidia maakt goede kans om binnen een jaar nog een biljoen aan marktwaarde toe te voegen en Apple en Microsoft te onttronen als meest waardevolle bedrijf ter wereld. Een positie die het dan een tijd zal kunnen behouden. Zodra Nvidia qua bedrijfswaarde Apple en Microsoft is voorbij gestoken, zal het grote publiek (en dus de meeste media en politici) pas beginnen te begrijpen dat er een maatschappelijke doorbraak heeft plaatsgevonden.
Ik beweer niet, zoals weleens wordt geopperd, dat AI een met de uitvinding van de stoommachine vergelijkbare doorbraak is. Dat was wel het geval bij de uitvinding van de personal computer in combinatie met internet, waardoor een groot deel van de wereld overging van de industriële naar de digitale samenleving. De kans is aanzienlijk dat massale adoptie van AI-toepassingen dezelfde impact zal hebben op de samenleving, als ooit de introductie van de lopende band. Ofwel, een hogere arbeidsproductiviteit die wordt gekoppeld aan minder procesmatige arbeidsplaatsen, minder arbeidsuren en kortere werkweken voor de meeste deskjockeys. De vraag is of het gemiddelde salaris op peil blijft, of dat wordt gekozen voor hogere bedrijfswinsten.
AI in het bejaardenhuis
De toepassingen van AI reiken veel verder dan in eerste instantie werd gedacht. Uiteraard zullen veel administratieve functies, feitelijk alle procesmatige functies waarbij een inschatting wordt gemaakt op basis van bestaande data, worden vervangen door AI. Die stoffige assurantieverkoper die ’s avonds na het eten langskomt in zijn slechtzittende pak met twijfelachtige stropdas, kan slechter interpreteren wat de vereisten van de klant zijn dan een AI-toepassing waarin alle huidige polissen en alle claims van de laatste vijftig jaar zijn opgeslagen.
Het doet terugdenken aan de doorbraak van het world wide web in 1993 na de lancering van de Mosaic-browser en de periode vijftien jaar geleden, nadat de eerste iPhones en Android-telefoons werden geïntroduceerd. De laatste twee innovaties, smartphones en internet, vormen de drager voor de huidige technologische revolutie, want zo moeten we AI inmiddels wel noemen. Zoals er toen voor alles een mobiele app werd ontwikkeld, wordt nu getracht overal AI in te verwerken.
Daar zit oma dan, in een tehuis met een AI-pop op schoot.
Op MWC in Barcelona werden een paar wonderlijke innovaties gepresenteerd, waarbij de door AI-aangedreven poppen voor bejaarden op veel bezoekers een onuitwisbare indruk maakten. Wie $3.500 voor een Apple Vision Pro niet duur vindt, koopt voor oma toch vast een Hyodol van $1.800? Lijkt absurd, maar de AI-bot in de gedaante van een zesjarig kind blijkt effectiever bij het herinneren dat oma een pilletje moet nemen, moet blijven bewegen en het fornuis moet uitzetten.
Vernieuwen is voor iedereen lastig
De meeste innovaties op AI-gebied zullen mislukken, zoals van alle innovaties het merendeel mislukt. Apple is gelukkig gestopt met het ontwikkelen van een eigen auto en schrijft de geïnvesteerde $10 miljard af als een afronding na de komma. De wereld had absoluut geen behoefte aan een nieuwe autofabrikant. Het wordt interessant om te zien of Apple erin slaagt AI op een nuttige manier te verwerken in de grootste geldmaker van het bedrijf: de iPhone.
Er wordt veel gedaan alsof Google op AI-gebied de kok heeft horen fluiten omdat ie niet weet waar de lepel hangt, maar dat is onzin. Inhoudelijk heeft Google grote stappen gezet en Google Gemini was een reuzenstap. Alleen de bedrijfscultuur van Google blijkt weerbarstig en niet functioneel bij het ontwikkelen van baanbrekende innovaties, zoals ik de laatste twee weken al beschreef.
Jurist David Kiferbaum vertrok en schreef een pijnlijk verslag over hoe het is om te werken in een omgeving waarin politieke correctheid wordt verkozen boven feitelijke correctheid. Aanrader om te lezen: How Google blew up. (Overigens blijkt uit Kiferbaum’s LinkedIn dat hij ook een tijdje bij Morrison & Foerster heeft gewerkt, het advocatenkantoor met de meest toepasselijke URL ooit: mofo.com)
Bitcoin en Ethereum steken erboven uit; Ethereum is ook op weg naar een record
Vervolgens was de meest gestelde vraag op Whatsapp, tijdens verjaardagen en in voetbalkantines: is het te laat om nog in crypto te stappen?
Ik denk niet dat het te laat is om in te stappen en dat we juist aan het begin staan van massale adoptie. Opnieuw herhaal ik het advies uit 2017, dat is een paar hype-cycles geleden, van de legendarische investeerder Fred Wilson (Twitter, Tumblr, Zynga, Etsy, Coinbase enz), dat hij gaf op basis van het profiel van de belegger:
jonge, agressieve risiconemer – 10% van het nettovermogen in crypto
ervaren belegger op zoek naar een hoog presterende portefeuille – 5% van het nettovermogen in crypto
gemiddelde belegger, enigszins conservatief, maar met enige risicobereidheid – 3% van het nettovermogen in crypto
gepensioneerde die de waarde van de portefeuille wil behouden en inkomen wil genereren – 0% van het nettovermogen in crypto
Een gedetailleerde, zorgvuldige en tegelijkertijd verwarrende typologie. Sommige bejaarden kunnen immers ontzettend goed een forse deuk oplopen, omdat hun huis al tot en met de geraniums is afbetaald. Terwijl veel jonge, agressieve risiconemers hun studieboeken moeten verkopen en Uber-chauffeur of Only Fans-er moeten worden als ze hun memecoins zien verdampen.
Want ik ken geen jonge agressieve knakkers die hun cryptogokjes tot 10% van hun netto vermogen weten te beperken, zoals Wilson adviseert. Om me heen zie ik jongeren eerder 90% van hun geld in crypto steken, maar dat kan een genetische afwijking in mijn familie zijn. Er is meer onderzoek nodig naar de investeringsbeslissingen van vrouwen; zijn er nog steeds minder vrouwen dan mannen in crypto, of zijn vrouwen er slimmer, want stiller over?
Hoeveel en in welke crypto?
Wanneer mensen mij vragen hoeveel ze in crypto moeten investeren, en dat is sinds begin dit jaar weer dagelijks, antwoord ik altijd met een tegenvraag: kun je ertegen als je alles wat je in crypto steekt, in rook ziet opgaan? Verdampen tot niets? En minstens even zo belangrijk: krijg je ruzie met je partner als je alles kwijtraakt?
De paar gekken doorzetters die dan nog over zijn, stellen altijd dezelfde vervolgvraag: ‘welke crypto moet ik kopen?’ Ook op die vraag was Fred Wilson zo vriendelijk antwoord te geven:
“Een gevarieerde set van crypto-assets zou bestaan uit Bitcoin, Ethereum, de andere grote laag-een-blockchains (Solana, Flow, Avalanche, Polkadot, Algorand, enz.), de grote DeFi-protocollen (Uniswap, Aave, Compound, enz.), opslagprotocollen (Filecoin, Arweave, enz.), telecommunicatieprotocollen (zoals Helium), sommige laag-twee-protocollen (zoals Stacks, Polygon, enz.), sommige gaming-assets (zoals Axie, Decentraland, enz.) en misschien wat NFT’s.”
Volg ik zelf het advies van Wilson? Nee.
Het verschil in waarde
Ik ben er al jaren van overtuigd dat er “iets enorms” uit de blockchain-innovaties zal komen. Decentralisatie en transparantie brengen een intrinsieke nieuwe waarde met zich mee die niet op andere manieren kan worden gerealiseerd. Helaas duurt het langer dan ik had gehoopt tot er een breed toegankelijke toepassing op basis van blockchain-technologie beschikbaar komt, die relevant is voor een groot publiek. Noem het de ChatGPT van blockchain, daarop is het wachten. Een dergelijke toepassing zou van grote maatschappelijke waarde zijn.
Ik geloof sterk in de cryptomarkt, maar ik heb niet (meer) het lef om te denken dat ik de winnaars kan kiezen. Dit is moeilijk gebleken bij elke ontwrichtende vooruitgang in de technologie. De uitdaging is om vroegtijdig mogelijke winnaars te identificeren. Daaruit volgt een financiële waarde van een innovatie; ontzettend fascinerend, maar voor mij persoonlijk minder interessant. Voor je het weet zit je uren te mijmeren over pieken, dalen en candles, zonder nog te weten over welke toepassing het eigenlijk gaat.
Uiteraard wil elke belegger met zo laag mogelijk risico een zo hoog mogelijk rendement behalen, dus misschien moet ik zelf maar toch een beleggingsportfolio aanmaken die wekelijks is te volgen. Ik hoor graag via mail, LinkedIn of X of je een dergelijke portefeuille interessant zou vinden. Sowieso zijn alle tips, opmerkingen en reacties zeer welkom.
Hier is wat het bedrijf rapporteerde vergeleken met wat Wall Street verwachtte voor het kwartaal eindigend in januari, gebaseerd op een enquête van analisten door LSEG, voorheen bekend als Refinitiv:
Winst per aandeel: $5,16 aangepast vs. $4,64 verwacht
Omzet: $22,10 miljard vs. $20,62 miljard verwacht
winstmarge: 74% (vergeleken met 59% vorig jaar)
Nvidia zei dat het $24,0 miljard aan verkopen verwachtte in het huidige kwartaal. Analisten ondervraagd door LSEG zochten naar $5,00 per aandeel op $22,17 miljard aan verkopen.
Tesla en Bitcoin omlaag, maar de rest steeg allemaal: het is tot nu toe een topjaar voor tech
Hier is wat het bedrijf rapporteerde vergeleken met wat Wall Street verwachtte voor het kwartaal eindigend in januari, gebaseerd op een enquête van analisten door LSEG, voorheen bekend als Refinitiv:
Winst per aandeel: $5,16 aangepast vs. $4,64 verwacht
Omzet: $22,10 miljard vs. $20,62 miljard verwacht
winstmarge: 74% (vergeleken met 59% vorig jaar)
Nvidia zei dat het $24,0 miljard aan verkopen verwachtte in het huidige kwartaal. Analisten ondervraagd door LSEG zochten naar $5,00 per aandeel op $22,17 miljard aan verkopen.
Dit bedrag, als het zou worden afgesplitst als een enkel bedrijf, zou nu de 37e grootste zijn in de S&P 500, nog voor Bank of America en Coca-Cola. Als het zou worden afgesplitst in twee bedrijven zouden ze beide in de top 100 staan, nauwelijks kleiner dan American Express en Siemens.
De AI-sector was dit jaar al zo sterk gestegen, dat een fors aantal beleggers deze week winst nam: zoals op Super Micro
Hoe reageerden de markten?
Verschillende leidende indices zijn het jaar sterk begonnen en bereikten nieuwe hoogtepunten na de resultaten van Nvidia. Op donderdag steeg de belangrijkste aandelenmarktindex van Japan, de Nikkei, met 2,19% om te sluiten op 39.098,68 – het hoogste niveau in 34 jaar.
Op de langere termijn hebben andere factoren de Nikkei gestimuleerd, waaronder kapitaal dat de onrustige markt in China ontvlucht en een daling van de waarde van de yen, maar de resultaten van Nvidia hadden een domino-effect over de hele wereld.
De STOXX 600 van Europa en de blue-chipindices Dow Jones en S&P 500 van Wall Street bereikten allemaal nieuwe hoogten.
Februari 2024 is de eerste keer in de geschiedenis dat de toonaangevende S&P 500-index de 5.000 punten heeft overschreden. Alsof dit nog niet genoeg was, heeft deze maand ook de NASDAQ Composite, gedomineerd door de technologie-industrie, bijna zijn hoogste niveau ooit bereikt.
Hoeveel heeft AI te maken met de stijgingen op de aandelenmarkt?
Het heeft een aanzienlijke rol gespeeld in het blijven stimuleren van de grote tech-aandelen, die zo’n buitenproportionele rol spelen in de Amerikaanse markten alleen. Deze week wees Deutsche Bank erop dat tech-aandelen een steeds grotere rol speelden in de S&P 500, de grootste Amerikaanse index. De bank wees erop dat Microsoft, Nvidia, Apple, Amazon en Google’s moederbedrijf, Alphabet, bijna een kwart van de waarde van de S&P 500 uitmaken.
SMCI is een aandeel voor beleggers met een sterke maag, NVDA lijkt er saai bij 😉
De nieuwe beurslieveling Super Micro beleeft een bizarre maand: het aandeel ging van $475 een maand geleden, naar $1.004 vorige week, naar $860 bij sluiting van Wall Street eergisteren. Het herinnert aan de dotcom boom van eind jaren negentig.
Het is geen AI bubble maar een AI boom
Ik weiger het een AI bubble te noemen, simpelweg omdat er talloze bedrijven zijn aan te wijzen die enorm gaan groeien qua omzet, met minimaal gelijk blijvende winstmarges. Nvidia en Super Micro voorop, maar ook AMD bevindt zich in een sterke positie terwijl softwarebedrijven als Palantir met AI hun kosten sterk moeten kunnen verlagen, hetgeen hun concurrentiepositie (en dus omzet) moet kunnen versterken.
Het probleem is dat een dergelijke markt allerlei ‘beleggers’ aantrekt die nauwelijks het verschil kennen tussen hardware en software, laat staan tussen een fundamentele ontwikkelaar als Nvidia en een bijzonder hoogwaardige integrator van andermans technologie, zoals Super Micro.
Dat wil niet zeggen dat de ene belegging automatisch beter is dan de andere, want Super Micro en AMD waren overduidelijk lange tijd ondergewaardeerd door beleggers die de ontwikkelingen op AI-gebied niet op waarde konden inschatten.
Alleen wordt bij een koerscorrectie en al helemaal bij een crash, het kind vaak weggegooid met het badwater. Denk aan Amazon, eBay, Apple en Microsoft; ze daalden bij het doorprikken van de dotcom bubble even hard als pets.com (hondevoer thuisbezorgd). Alleen omdat de beleggers het verschil niet konden onderscheiden tussen fundamentele ontwikkelaars en de klanten daarvan.
De uitdaging voor beleggers is om te zien wie klant is bij wie en waar de afhankelijkheden liggen. Op dit moment staan Microsoft, Google, Meta en alle andere ontwikkelaars van grootschalige AI-toepassingen met de pet in de hand bij Nvidia, smekend om een handje chips. En alle drukke persberichten over eigen chips en eigen servers ten spijt, zal het jaren duren voor ze de technologische achterstand op Nvidia hebben ingelopen.
En daarna komt nog het probleem van massaproductie. Het is geen toeval dat Sam Altman van OpenAI probeert eigen chipfabrieken op te zetten, omdat hij beseft dat alleen het ontwerpen niet voldoende zal zijn. En omdat Nvidia en Apple de productie van hun chips bij TSMC goed hebben dichtgespijkerd, ligt het niet in de lijn der verwachting dat er de komende jaren een nieuwe partij een rol van betekenis in chipproductie zal kunnen spelen. AMD is een gevaarlijke outsider.
