Categorieën
AI beleggen crypto NFA Podcast technologie

Al het positieve nieuws dat je miste door de tarieven-pingpong

Vorige week was de slechtste week ooit voor tech-aandelen. De Magnificent 7, Apple, Alphabet, Meta, Nvidia, Tesla, Microsoft en Amazon, verloren samen

$1.6 biljoen aan beurswaarde. Deze week boekte de groep na bekendmaking van de dètente in de tarievenoorlog hun grootste wekelijkse winst ooit: $1.2 biljoen. Grootste gevolg van deze beurs-pingpong: nerveuze beleggers en verhoogde kans op recessie.

Het lijkt nog steeds alsof deze grafiek ondersteboven is afgebeeld; was het maar waar.

Onder de grotere tech-bedrijven is Palantir een witte raaf, met een stijging van 17% dit jaar en liefst 304% over de laatste twaalf maanden. De Nasdaq staat dit jaar op -13,4% waarbij Tesla in het oog springt met 38% verlies sinds 1 januari.

Laat op vrijdagavond sloot de Amerikaanse regering smartphones, computers, geheugenchips en andere elektronica uit van de zogenaamd “wederkerige tarieven” op China, wat tot opluchting moet hebben geleid in heel Silicon Valley.

Ooit was crypto een tegenhanger van de reguliere beurzen, maar das war einmal.

Ook crypto viel ver terug na alle stijgingen van vorig jaar, waarbij de dalingen groter worden uitgelicht in de media. Bitcoin (-11%) is veel minder volatiel geworden; de Nasdaq Composite daalde dit jaar meer (13%) maar ook dat komt zelden naar voren in analyses.

Verder kijken dan de slotkoersen

Wie goed kijkt ziet onder die oppervlakte van dag- en weekkoersen iets heel anders, maar in alle retoriek over handelstarieven hoor je daar vrijwel niets over. Daarom focus ik deze week op belangrijk nieuws dat onder de radar bleef, waarbij vooral opviel dat AI-bedrijven een topweek beleefden:

  • OpenAI haalt $40 miljard op en denkt aan overname van de “iPhone-killer met AI” van Apple-legende Jony Ive
  • Nieuwe AI-startups van voormalige OpenAI topmensen Mira Murati en Ilya Sutskever halen elk $2 miljard op
  • Stanford-rapport: AI wordt sneller, goedkoper en groener, maar worstelt nog steeds met complexe redeneringen

OpenAI scoort $40 miljard, koopt hardware startup van Apple-legende?   

Op een Spartaanse webpagina meldde OpenAI dat het in een nieuwe investeringsronde $40 miljard heeft opgehaald, op een duizelingwekkende waardering van $300 miljard. Ter vergelijking: Facebook ging ooit naar de beurs op een waardering onder de $100 miljard terwijl het miljarden winst maakte, terwijl OpenAI miljarden per jaar verliest. Niemand weet nog hoe OpenAI ooit in deze waardering gaat groeien, of zoals het altijd droogjes luidt in de Valley: ’there is no clear path to profitability.’

Het geld brandt OpenAI CEO Sam Altman blijkbaar in de zak, want het gerucht gaat dat OpenAI in gesprek is om voor $500 miljoen het bedrijf io Products over te nemen, een startup van Jony Ive, de weduwe van Steve Jobs, Laurene Powell Jobs en… Sam Altman. Een hele nieuwe vorm van vestzak-broekzak.

Details zijn schaars, maar doel van io Products schijnt te zijn om een AI-apparaat te ontwikkelen dat “minder sociaal ontwrichtend is dan de iPhone.” Het meest boeiend vind ik dat het apparaat schermloos zou moeten worden, wat direct de vraag oproept hoe de gebruiker er dan mee moet communiceren; spraakgestuurd?

Vorig jaar schreef ik uitgebreid over LoveFrom, de studio van Jony Ive in San Francisco, die lekker begon door voor $60 miljoen een theater over te nemen, waar nu blijkbaar io Products uit is voorgekomen.

ex-OpenAI topmensen halen ook miljarden op

Voormalig OpenAI CTO Mira Murati, die er ook nog een wild weekend CEO was (het waren twee fantastische dagen), wil $2 miljard ophalen op een waardering van $10 miljard dollar voor haar nieuwe bedrijf met typemachine-achtige website Thinking Machines Lab. De omschrijving van het bedrijf in het profiel op X verdient ook vermelding: “thinking, beeping, and booping.” Murati scoorde deze week door voormalig Chief Research Officer van OpenAI Bob McGrew als adviseur aan te trekken.

Murati zal met verwondering hebben gekeken naar haar ex-collega Ilya Sutskever, medeoprichter van OpenAI, die deze week een tweede miljard binnenhaalde voor zijn nieuwe AI-bedrijf SSI op een drie keer zo hoge waardering als Murati: $32 miljard. Investeerders zijn ondermeer Alphabet (Google) en Nvidia.

Bijzonder is dat SSI de nieuwe tensor processing units (TPU’s) van Alphabet zal afnemen, terwijl die juist zijn ontwikkeld als concurrent van Nvidia. Helaas lezen we er niets over op de website van SSI, die nog mistroostiger is dan die van Murati’s Thinking Machines Lab. Beide bedrijven zien de toekomst blijkbaar kleurloos in.

Het succes van Sutskever onderstreept de bijna mythische kwaliteiten die hem in tech-kringen worden toegeschreven. Ik schreef een jaar geleden dat Sutskever de reden is dat Elon Musk en Google-oprichter Larry Page hun vriendschap verbraken, toen Musk erin slaagde Sutskever te recruteren voor OpenAI.

Onderzoek bevestigt: AI wordt beter

Leestip voor iedereen die interesse heeft in AI: het 2025 AI Index Report van Stanford University. AI wordt sneller, goedkoper, groener en beter. Dat mag ook wel, gezien de tientallen miljarden die in AI worden geinvesteerd, maar toch fijn om te zien dat het ergens toe leidt. Dit zijn de belangrijkste conclusies:

  1. Benchmarkprestaties stijgen explosief. AI-modellen boeken enorme vooruitgang op waarbij sommige agents mensen zelfs overtreffen in programmeertaken.
  2. AI is overal. Van robotaxi’s in China tot Amerikaanse ziekenhuizen, AI maakt nu deel uit van het dagelijks leven.
  3. Bedrijven zetten zwaar in op AI, investeringen in de VS bereikten $109 miljard in 2024; 78% van de bedrijven gebruikt inmiddels AI, tegenover 55% een jaar eerder.
  4. VS leidt in aantal modellen, China loopt in op kwaliteit. De VS bouwt de meeste modellen, maar China haalt snel in qua prestaties en domineert in patenten en publicaties.
  5. Verantwoorde AI blijft achter. Ondanks een toename in AI-incidenten voeren maar weinig bedrijven formele veiligheidscontroles uit. Overheden houden wel meer toezicht.
  6. Wereldwijd groeit het optimisme. Landen zoals China en Indonesië omarmen AI, terwijl er in de VS en Europa meer scepsis blijft bestaan.
  7. AI wordt goedkoper en duurzamer. Het draaien van GPT-3.5-niveau AI kost nu 280 keer minder dan in 2022, dankzij betere hardware en open modellen.
  8. Overheden grijpen in. Van Canada tot Saoedi-Arabië groeit de publieke AI-investering snel, samen met een golf aan nieuwe regelgeving.
  9. Onderwijs breidt uit, maar ongelijkheid blijft. Computeronderwijs groeit vooral in Afrika en Latijns-Amerika, maar toegang en lerarenvoorbereiding verschillen sterk.
  10. Industrie domineert grensverleggende AI. 90% van de toonaangevende modellen komt uit het bedrijfsleven, al slinkt het verschil in prestaties snel.
  11. AI krijgt wetenschappelijke erkenning. Doorbraken in AI leverden twee Nobelprijzen en een Turing Award op.
  12. Redeneren blijft lastig. AI blijft zwak op logische taken, wat de betrouwbaarheid in risicovolle toepassingen beperkt.

Voor wie zich afvraagt hoe AI concreet kan worden gebruikt in een organisatie publiceerde NXTLI vrijdag een helder overzicht. Voor wie liever luistert dan leest is er nu ook een Nederlandse podcast over AI en leiderschap.

NFA Podcast afl. 11: Het positieve nieuws dat je miste terwijl de markten instortten

Aflevering 11 van de NFA Podcast, voor Nish, Frackers & alle anderen, is hier te zien of beluisteren:

Nish en ik begonnen met de achtbaanweek in crypto en techaandelen, waarbij Nish uitlegt uit hoe de meme coin-machine Pump.fun vastloopt, terwijl ik griezelverhalen deel uit eerdere crashes, waaronder de dag dat Alexander Klöpping en ik een artikel op 925 begonnen met de kop ‘CEO Broadcom ontslagen’ en eindigden met de clickbait ‘CEO bouwt seksgrot.’ Maar het was wel waar. Verder:

  • Hoe voormalige OpenAI topmensen miljarden ophalen voor hun AI-startups
  • Binance-oprichter CZ gaat Pakistan en Kirgizië adviseren over blockchainadoptie
  • Trumps pro-crypto SEC-kandidaat wordt goedgekeurd
  • De rechtszaak tussen de SEC en Ripple wordt geschikt
  • Europa en China flirten over elektrische auto’s als tegenzet tegen de Amerikaanse tarieven
  • De Britten zouden als beloning voor Trump weleens met chloorkip kunnen eindigen

De aflevering eindigt met voorspellingen: Frackers voorziet een voorzichtige marktherstel, Nish gokt op zijwaarts. Maar beiden blijven op lange termijn optimistisch.

Serie over mislukte startups

The Wall Street Journal startte een serie over startup-mislukkingen. Acht bedrijven, van Theranos tot obscure dotcoms die veel geld ophaalden, snel groeiden en spectaculair instortten. De gemene deler was dat geen van de startups een product had dat werkte. Of geen markt. Of allebei niet. In tijden van AI-hype een nuttige reminder: veel funding is geen validatie.

Citaat van de week

Filmmaker Quintin Tarantino:

“Jouw taak is niet om alles zelf te bouwen, maar om een visie te hebben. De echte magie ontstaat wanneer je getalenteerde mensen inschakelt die jouw tweedimensionale idee tot leven brengen in drie dimensies.” 

Het zou interessant zijn als de Wall Street Journal ook een serie zou maken over bedrijven die succesvol werden met het volgen van deze aanpak, in plaats van de mannetjesmakerij die we vaak zien in de technologie-wereld.

Dank voor de belangstelling, tot volgende week!

Categorieën
AI beleggen crypto NFT's technologie

Zesduizend miljard beurswaarde verdampt, ook crypto zwaar gedaald

Wereldwijde markten in vrije val door handelsoorlog

De Wall Street Journal blonk de afgelopen dagen uit in sobere, feitelijke berichtgeving maar kon niet voorkomen dat in het uitstekende samenvattende artikel over de gevolgen van de Trump-tarieven, toch totale paniek doorklonk. Een bloemlezing:

  • Er zijn momenteel veel verwarde, angstige en boze mensen,” aldus Steve Sosnick, hoofdstrateeg bij Interactive Brokers.
  • We zitten in een periode van zelf veroorzaakte braakneigingen, dat is de beste manier waarop ik kan samenvatten wat er deze week is gebeurd,” stelde Callie Cox, hoofdmarktstrateeg bij Ritholtz Wealth Management.
  • „Ik weet niet eens zeker of we ooit eerder zoiets gedaan hebben, de situatie escaleerde zo snel,” zei Adam Phillips, algemeen directeur bij EP Wealth Advisors.

Phillips had zijn klanten had gewaarschuwd voor een onrustig 2025, nadat de S&P 500 twee uitzonderlijk sterke jaren achter de rug had. Toch had niemand, inclusief hijzelf, deze uitverkoop zien aankomen. Toen nerveuze klanten deze week geruststelling nodig hadden, haastte hij zich om een video op te nemen. Zijn boodschap: “handel niet impulsief.”

Je vraagt je af tot wie Phillips zich richtte met zijn oproep, in de week dat een eiland waar alleen pinguins leven werd geconfronteerd met een handelstarief van tien procent wanneer de pinguins het in hun kruintjes halen om iets naar de Verenigde Staten te exporteren.

Zesduizend miljard dollar verdampt

Deze grafiek is niet ondersteboven; dit zijn de koersen van de Big Tech-aandelen sinds 1 januari 2025. Tot zover de ‘Trump-bump.’

Nadat China reageerde op de Amerikaanse heffingen beleefden internationale financiële markten deze week hun zwartste dagen sinds maart 2020. De Nasdaq en Dow Jones kelderden ruim 5 procent, wat leidde tot meer dan $6 biljoen (zesduizend miljard dollar) verlies aan marktwaarde binnen twee dagen.

Tesla trekt veel aandacht met een koersdaling van 41% dit jaar, maar chipmaker Broadcom blijft niet ver achter met een daling van 37%. De acht Big Tech-bedrijven Broadcom, Amazon, Tesla, Meta, Microsoft, Apple, Alphabet (Google) en Nvidia, samen BATMMAAN genoemd, verloren dit jaar gemiddeld 26% aan beurswaarde.

Door de plotselinge beursval zijn beursintroducties van bedrijven zoals kaartjesmarktplaats StubHub en fintechbedrijf Klarna uitgesteld. Internationaal verloor de Japanse Nikkei 225-index deze week negen procent, terwijl de Europese Stoxx Europe 600 met acht procent daalde. Beide indices noteerden hiermee hun grootste wekelijkse procentuele daling sinds maart 2020, toen wereldwijd het besef doorbrak dat de Covid-pandemie eerder jaren dan maanden zou duren.

Voorbeeld: de kostprijs van een iPhone 16

Bron: Wall Street Journal

Een goed voorbeeld van de gevolgen van de handelstarieven voor technologie-producten is de kostprijs van de iPhone 16. De productiekosten van Apple’s goudmijntje zouden door de nieuwe importheffingen stijgen van $580 naar ongeveer $850. Zonder prijsverhogingen zou Apple’s winstmarge sterk dalen, daar houden ze niet van in Cupertino, dus in dit scenario gaat de verkoopprijs van de iPhone 16 van $1.100 naar $1.700 dollar.

De recente maatregelen van president Trump zorgen voor grote aarzeling bij bedrijven om te investeren in nieuwe technologieën. Datacenterclub CoreWeave zal blij zijn dat het nog net op tijd de beursgang haalde, al is het voor bijna een kwart minder aandelen en tegen een veel lagere prijs dan verwacht. Het aandeel CRWV steeg de afgelopen week vrijwel als enige en liefst met 25%, waarschijnlijk door het bericht dat Google infrastructuur wil huren bij CoreWeave.

Et tu, crypto?

De tijd dat crypto een veilige haven was wanneer de ‘gewone economie’ in problemen kwam, is definitief voorbij. Crypto daalde dit jaar meer dan Big Tech.

Zelfs crypto kreeg een opdonder van de tarievenoorlog, al leek XRP nog na te genieten van het nieuws dat de SEC onder Trump afziet van de rechtzaak tegen XRP en het gelieerde bedrijf Ripple. Toch klinken er uit de ‘TradFi’ steeds meer serieuze geluiden die in lijn liggen met de gedachte van het hoofd research van Grayscale, die verwacht dat Bitcoin zal profiteren van een zwakkere dollar:

„Ik denk dat tarieven de dominante rol van de dollar zullen verzwakken en ruimte zullen creëren voor concurrenten, waaronder Bitcoin. Op korte termijn zijn de prijzen gedaald, maar de eerste maanden van de Trump-regering hebben mijn overtuiging versterkt dat Bitcoin op langere termijn een belangrijke mondiale monetaire rol zal spelen.”

Bitcoin is deflatoir, heeft een voorspelbaar aanbod en wordt vaak aangeduid als „digitaal goud”. Daarom kunnen investeerders Bitcoin (en andere cryptovaluta’s) zien als een veilige manier om hun vermogen te behouden in deze extreme tijden van economische en politieke onzekerheid.”

Klinkt niet onlogisch.

OpenAI haalt $40 miljard op, $300 miljard waard

Het nieuws sneeuwde onder in al het tarievengekletter, maar OpenAI vond SoftBank bereid om een groep investeerders te leiden die $40 miljard in het bedrijf pompen, waarmee de waardering van de maker van ChatGPT oploopt naar $300 miljard. Het geld zal gebruikt worden om AI-onderzoek te versnellen en infrastructuur uit te breiden, ofwel datacentercapaciteit en servers in te kopen, onder andere in het megalomane Stargate-project.

Bij OpenAI is het onder Sam Altman altijd een kwestie van ‘een stap vooruit, dan een pirouette en misschien een halve stap achteruit.’ Want OpenAI ziet in 2025 weliswaar een enorme stijging van abonnees en omzet, maar tegelijkertijd blijft er grote twijfel bestaan over de houdbaarheid van het verdienmodel, vooral omdat goedkoper opererende concurrenten, met name DeepSeek, vrijwel vergelijkbare prestaties leveren tegen lagere kosten. Hoe gaat OpenAI dan ooit winst maken, zelfs bij een nog steeds snelgroeiende markt?

Daarbij blijven vragen bestaan over hoe OpenAI zijn trainingsdata verzamelt, vooral vanwege mogelijke inbreuken op auteursrecht, zoals deze week opnieuw bleek uit nieuw onderzoek. De concurrentie neemt intussen toe op de lucratieve zakelijke markt met nieuwe spelers, zoals Open Deep Search, wat de druk op OpenAI nog verder vergroot.

Elon Musk fuseert X en xAI in ongebruikelijke megadeal

We zouden het bijna vergeten: Elon Musk combineert zijn X, het voormalige Twitter, met zijn AI-bedrijf xAI. Volgens de boekhouders betaalt xAI voor X $33 miljard, want hoewel X eigenlijk $45 miljard waard is zit er nog S12 miljard schuld in van de overname van X door Musk in 2022, toen X nog Twitter heette. Volgt u het nog? Deze ongebruikelijke megadeal creëert zo een onderneming, xAI, om het helder te houden, met een waardering van meer dan $110 miljard.

Normaal gesproken zou ik nu allerlei flauwe grappen maken over de verliezen van X en xAI en vragen stellen over die waardering van ruim $100 miljard, maar als OpenAI $300 miljard waard is in de week dat er op Wall Street zesduuzend miljard verdampt in 48 uur, begin ik aan ieders verstandelijke vermogens te twijfelen, inclusief die van mezelf. Dus ik zwijg deemoedig.

Midjourney lanceert v7, nieuw AI-beeldmodel

Boven alle twijfel verheven is Midjourney, al is het alleen vanwege het feit dat deze fenomenale technologie in tegenstelling tot ChatGPT van OpenAI, is ontwikkeld zonder een cent van investeerders. Hoe dat kan is volslagen onduidelijk, maar de resultaten zijn schitterend. Trouwe lezers van deze nieuwsbrief zien hier vaker plaatjes die in een paar minuten met de wonderlijke beeldenkoker kunnen worden gemaakt.

De nieuwste versie heet Midjourney v7 en is de eerste significante update in bijna een jaar. De release volgt vlak op een vergelijkbare lancering genaamd Dall-E 3 van concurrent OpenAI. Wel apart: zelfs als betalende abonnee van Midjourney moet je eerst 200(!) foto’s rangschikken die v7 je voorschotelt, alvorens je het genoegen mag smaken om de beeldmaker te gebruiken.

NFA Podcast: Marktcrash, NFT-shift en Binance-oprichter is terug

In aflevering 10 van de NFA Podcast bespreken dr. Nisheta Sachdev en ondergetekende de extreem volatiele marktweek, gedomineerd door handelsoorlogen en grote verliezen bij techaandelen en cryptovaluta. Hoewel de NFT-verzamelaarsmarkt is ingestort, zien we toekomst voor functionele NFT-technologie binnen andere smart contracts.

Aflevering 10 van de NFA Podcast is hier te zien of te horen

Ja, ook dit plaatje werd gemaakt met AI; de Trump in het midden is werk van Dall-E. Mijn wenkbrauw is geheel naturel. Over die van Nish twijfel ik.

* Op YouTube

* Op Spotify

* Op Apple Podcasts

* Op Substack

Daarnaast behandelen we nut of onzin van groeistrategieën zoals airdrops en bespreken we Binance-oprichter CZ’s nieuwe rol als blockchain-adviseur van Kirgizië. Ook blikken we vooruit op de komende week in technologie en Web3 en raar maar waar; we zijn allebei gematigd optimistisch.

In ander opvallend nieuws

Een opvallende studie toont aan dat sterftecijfers onder welvarende Amerikanen vergelijkbaar zijn met die van arme Europeanen. Rijke Europeanen blijken zelfs aanzienlijk lagere sterftecijfers te hebben dan hun Amerikaanse tegenhangers, wat vragen oproept over de Amerikaanse gezondheidszorg en leefstijlfactoren. Er is helaas niet gekeken naar causaliteit met stemgedrag.

Een paar jaar geleden werd een Amerikaanse missionaris gedood door een geïsoleerd levende stam op een eiland in de Indische Oceaan. Dus wat dacht een bijdehante influencer afgelopen week: ‘daar moet ik heen, dan krijg ik volgers.‘ Na zijn arrestatie wijzen mensenrechtenorganisaties voor de negatieve impact van influencers op geïsoleerde stammen. In veel steden wordt juist gehoopt op meer naar afgelegen eilanden vertrekkende influencers.

Het was niet alleen slecht nieuws deze week: wetenschappers hebben innovatieve cyborg-kakkerlakken ontwikkeld die effectief kunnen worden ingezet bij reddingsoperaties na aardbevingen. Deze gemodificeerde insecten blijken zeer effectief bij het lokaliseren van slachtoffers onder puin, wat levensreddend kan zijn bij natuurrampen. Cynici wijzen op het feit dat het kleine camera’s lijken die op hele grote kakkerlakken worden gelijmd, maar feit blijft dat die beestjes zo nuttig werk doen.

Dank voor de belangstelling, tot volgende week!

Categorieën
AI beleggen crypto technologie

Twijfels over AI, Zuckerberg in opspraak en droomstad Neom nog fata morgana

Het is niet duidelijk of het aan de wisselende prestaties ligt van techbedrijven of aan de wereldwijde onzekerheid over handelstarieven en de tegenstellingen tussen de VS, Europa, Rusland en China, maar er is een abrupt einde gekomen aan de hosanna-stemming in de techwereld.

De vriendelijke AI-agent voor kinderfeestjes. Beeld gemaakt met Midjourney.

Gedreven door een stroom aan AI-toepassingen hoopten beleggers op een nieuwe innovatiegolf, vergelijkbaar met de opkomst van de pc in de jaren tachtig, de doorbraak van internet in de jaren negentig en het wereldwijde gebruik van de mobiele telefoon begin deze eeuw: baanbrekende technologie die nieuwe markten creëerde en tegelijkertijd de productiviteit verhoogde.

Groeiende twijfel over AI

Er ontstaat steeds meer twijfel of de belofte van kunstmatige algemene intelligentie (AGI) de komende jaren zal worden ingelost, terwijl de enorme verliezen van AI-ontwikkelaars zoals OpenAI de vraag oproepen of er een winstgevend business model voor dit type bedrijven bestaat.

‘De enorme investeringen in opschaling, zonder gepaard te gaan met verdere innovatie, hebben mij altijd al zinloos geleken,’ zegt Stuart Russell van de Universiteit van Californië, Berkeley in New Scientist‘Ik denk dat ongeveer een jaar geleden voor iedereen duidelijk werd dat de voordelen van traditionele opschaling hun plafond hadden bereikt.

Met opschaling doelt Russell op het gooien met meer hardware naar het probleem, waarvan mede door de opkomst van DeepSeek wordt betwijfeld of het de beste aanpak is. Desondanks zijn technologiebedrijven van plan om de komende jaren gezamenlijk naar schatting een biljoen dollar, duizend miljard, uit te geven aan datacenters en chips om hun AI-ambities te ondersteunen. De hype rond AI-technologieën verklaart wellicht waarom liefst tachtig procent van de respondenten in een recent onderzoek onder AI-experts aangaf dat de huidige percepties van AI-capaciteiten niet overeenkomen met de realiteit.

‘What the hell are AI-agents?’

De meest recente hype die de AI-industrie probeert op gang te krijgen zijn AI-agents, een term die wordt misbruikt voor robot-stofzuigers tot “intelligente agents in AI die de besluitvorming veranderen en het situationeel bewustzijn binnen organisaties verbeteren door snellere data-analyse en voorspellende intelligentie.” Aldus iemand die rapporten over AI verkoopt, waarschijnlijk ook geschreven door AI.

In werkelijkheid heeft bijvoorbeeld Salesforce de omzetprognoses uit het product met de prachtige naam Agentforce bij lange na niet gehaald. De Wall Street Journal concludeerde dan ook: ‘AI Agents zijn overal – en nergens.’ Techcrunch, doorgaans positief over nieuwe technologie, kopte deze week zelfs: ‘No one knows what the hell an AI agent is.’

In hetzelfde artikel zeg zegt Andrew Ng, oprichter van het AI-platform DeepLearning.ai en gerenommeerd AI-expert, dat marketing een grote rol speelt bij het veroorzaken van het definitie-probleem. ‘De termen AI agents en agent-gebaseerde workflows hadden vroeger een technische betekenis, maar ongeveer een jaar geleden zijn marketeers en enkele grote bedrijven ermee aan de haal gegaan.’ Het wordt interessant om te volgen of er dit jaar nuttige en winstgevende toepassingen van AI-agents uitkomen. Wall Street lijkt niet van plan om fantasieverhalen te blijven financieren.

Woestijnstad van de toekomst nog fata morgana

Niet alleen de AI-wereld heeft het moeilijk, ook een ambitieus smart city-project als Neom, de Saudische stad als een streep van 170 kilometer lang ‘zonder wegen, auto’s of emissies,’ kampt met forse tegenslag.

De kosten zijn enorm gestegen, er zijn veel bouwvertragingen en een besluit om de eerste fase van Neom te verkleinen betekent dat de kritische massa aan inwoners ontbreekt, die nodig is om Neom tot het beoogde moderne zakencentrum te maken.

Het is jammer als Neom de enorme ambities zou terugschroeven, omdat het een fantastisch testbed leek te worden voor de beste technologie op het gebied van energie, watervoorziening, vervoer en stedenbouwkundige planning; allemaal gebieden waar de rest van de wereld grote belangstelling voor heeft.

Achter de problemen van Neom schuilt ‘een dans van wederzijdse zelfmisleiding‘, waarbij de kroonprins aandrong op fantastische plannen, volgens de berichtgeving tenminste, ’terwijl anderen daarin meegingen’. Dat lijkt verstandig, het is immers geen land dat bekendstaat om grote waardering voor tegenspraak. 

Pijnlijk boek over werken bij Facebook

Een ander geval van ‘wederzijdse zelfmisleiding’ lijkt de houding van de directie van Meta (Facebook), als reactie op een onthullend boek van voormalig medewerker Sarah Wynn-Williams, getiteld: “Roekeloze mensen: een waarschuwend verhaal over macht, hebzucht en verloren idealisme.” Uitgeverij Macmillan steunt de voormalig Meta-medewerker en weigert het boek uit de handel te halen, ondanks een gerechtelijk bevel daartoe.

Zuckerberg vestigt door de juridische acties juist meer aandacht op het boek, waarin hij wordt afgeschilderd als een emotioneel onderontwikkeld, wereldvreemd wezen. Een citaat:

‘Zuckerberg vraagt (tevergeefs) om naast Fidel Castro te worden geplaatst tijdens een diner. In 2015 vraagt hij Xi Jinping of deze hem “de eer wil bewijzen om zijn ongeboren kind een naam te geven”. (Xi weigert.) Hij onderhoudt een vriendschappelijke relatie met Barack Obama, totdat die hem op zijn plaats zet over nepnieuws.’

In 2016 plaatst Facebook medewerkers in de campagne van Donald Trump, “naast Trump-campagneprogrammeurs, tekstschrijvers voor advertenties, mediakopers, netwerkingenieurs en dataspecialisten”, waarmee ze Trump helpen winnen. Dit inspireert Zuckerberg om zelf een gooi naar het presidentschap te overwegen, waarna hij in 2017 door de Amerikaanse swing states reist.

Wynn-Williams beschrijft Zuckerbergs toespraken “zoals een kind zich voorstelt hoe een president zou klinken”. Een van Zucks uitspraken luidt: “De situatie is vol uitdagingen, en wij moeten boven de situatie uitstijgen. Omdat onze zaak nieuw is, moeten we nieuw denken en nieuw handelen.” Mocht iemand er nog aan hebben getwijfeld: Zuckerberg is geen John F. Kennedy.

‘Ik lag een deel van de tijd in coma’

De beschrijving van de werkcultuur bij Meta is misschien het meest schrijnende onderdeel uit het boek. Wynn-Williams komt tijdens een bevalling bijna om het leven, maar tijdens haar herstel wordt ze steeds lastiggevallen door haar leidinggevende. Wanneer ze terugkeert naar kantoor, krijgt ze van haar mannelijke baas een ongunstige evaluatie. “Je was niet responsief genoeg,” zegt hij. “In mijn verdediging,” antwoordt ze, “ik lag een deel van de tijd in coma.” Zuckerberg gaat nog veel last krijgen van dit boek.

2025 rampjaar voor Tesla

Ook de aartsvijand van Mark Zuckerberg, Elon Musk, beleeft zakelijk gezien zware tijden. Het aandeel Tesla blijft dalen, deels door tegenvallende resultaten in China, deels door Musk’s controversiële gedrag. Terwijl de Nasdaq Composite al een slecht jaar beleeft met een daling van 8%, krijgt Tesla in 2025 een enorme klap met een daling van liefst 38%. En het is pas maart.

2025 is een rampjaar voor Tesla, maar over de laatste twaalf maanden gezien is Tesla nog steeds een grote winnaar met 53% stijging

Tesla in laatste jaar: 53% stijging

Die -38% klinkt rampzalig, maar over een langere periode bezien, de laatste twaalf maanden, blijkt Tesla van de Big Tech-aandelen onverwacht één van de grote winnaars. Net als Broadcom (58%) heeft Tesla het laatste jaar een bijzondere stijging doorgemaakt: 53%. Dat is twee keer zoveel als het aandeel Meta van vrind Zuckerberg, de man die het bedenken van een naam voor zijn kind aan de president van China probeerde uit te besteden.

Het valt steeds meer op hoe de financiële media worden gedreven door de waan van de dag, of beter gezegd: het zapgedrag van kijkers en het (weg)klikgedrag van lezers. Uiteraard is het nieuws als een aandeel zoveel daalt als Tesla dit jaar, zeker als de CEO met een kettingzaag op een podium goochelt, maar vanuit beleggingsperspectief is een raadzaam om een langere horizon dan een paar weken te hanteren. Tesla is geen meme coin.

NFA Podcast: Beleggen in crypto vs. speculeren en Abu Dhabi investeert $2 miljard in Binance

In aflevering 7 van de NFA Podcast bespreken Nisheta en ik Ripple’s verrassende goedkeuring voor crypto-betalingen in de Emiraten, de opvallende investering van twee miljard dollar door Abu Dhabi’s MGX-fonds in cryptobeurs Binance en de bredere verschuiving in de cryptomarkt van speculatieve meme coins naar substantiële beleggingen met onderliggende waarde.

Daarnaast bespreken we het verschil tussen beleggen in crypto voor de lange termijn, versus korte termijn speculeren. We verwachten allebei nog een nieuw All Time High voor Bitcoin in 2025. Aflevering 7 van de NFA Podcast met Nish & Frackers is nu beschikbaar:

Shownotes Aflevering 7:

Bedankt voor de belangstelling, tot volgende week!

Categorieën
technologie

 Trump zet vol in op crypto, terwijl China opnieuw verrast met AI

Deze week stond volledig in het teken van crypto en kunstmatige intelligentie. President Trump zette crypto centraal op de politieke agenda met de aankondiging van een Amerikaanse Bitcoin Strategische Reserve, terwijl het Chinese Alibaba verraste met een efficiënter AI-model dat niet alleen Amerikaanse concurrenten zoals OpenAI en Anthropic bedreigt maar ook DeepSeek-R1, eveneens van Chinese makelij.

Cryptomarkt in de greep van macro-economie

Jarenlang wreven crypto-beleggers zich vergenoegd in de handen als aandelenkoersen en obligaties daalden door een verhoogde rente of stijgende inflatie, terwijl de crypto-wereld onaangeroerd leek door dit type old school economie.

Deze week werd duidelijk hoe nauw verbonden de cryptomarkt inmiddels is met bredere macro-economische ontwikkelingen. Bitcoin en consorten, de zogeheten altcoins, bewegen vrijwel direct mee met rentestijgingen en geopolitieke spanningen zoals de oorlog in Oekraïne en de dreiging van hogere internationale handelstarieven. Daarmee is het idee dat het zinvol is om beleggingen in traditionele beleggingsklassen af te dekken door in crypto te stappen, volledig achterhaald.

Links van president Trump de minister van Financiën; rechts de AI & Crypto Tsaar

Trump zet crypto hoog op politieke agenda

De aftrap was ronduit hilarisch: de crypto-top in het Witte Huis begon vrijdag met het verzoek van president Trump aan FIFA-voorzitter Gianni Infantino om een paar woorden te richten tot het publiek. Dat doet Trump geen tweede keer, want Infantino ging minutenlang op het orgel over de FIFA Club World Cup, een sportief gedrocht met een bijpassende foeilelijke bokaal die zelfs op Marktplaats nog onverkoopbaar zou blijven; tot Infantino plotsklaps de aanwezigen vroeg om mee te doen in de ontwikkeling van een FIFA-coin, wat dat ook moge zijn. President Trump reageerde zoals alleen hij dat kan“That coin may be worth more than FIFA in the end. It could be quite a coin, actually. Thank you Gianni. Great job.”

Vervolgens kondigde Trump de oprichting aan van een Amerikaanse Bitcoin Strategische Reserve en Digitale Activa-voorraad. Jarenlang was alleen al het gerucht van zo’n soort actie genoeg voor een stijging van alle crypto’s, maar de dreigende handelsoorlog overschaduwde alles en de cryptokoersen daalden zelfs licht. De waarde van de als een groot persmoment opgezette crypto-top, zat niet zozeer in de aankondiging dat de VS voortaan alle in beslag genomen Bitcoin en andere crypto gaat opslaan in plaats verkopen, maar in de symboliek die werd gepersonificeerd door de mensen die president Trump flankeerden.

Crypto-tsaar leidt de revolutie?

In een tijdperk waarin politiek synoniem is geworden met korte termijn symboliek, gevat in plaatjes, praatjes en TikTok-video’s, was het niet zozeer opvallend dat links van Trump minister van Financiën Scott Bessent zat, maar wel dat rechts van Trump voormalig tech-investeerder David Sacks, getooid met de titel ‘White House AI and Crypto Czar’, prominent in beeld was geplaatst.

Zelfs in het land waar restaurants het hoofdgerecht betitelen als ‘entree’, is het ironisch dat de crypto-revolutie wordt geleid door iemand met de titel ’tsaar’, toch geen beroepsgroep die uitblonk in decentralisatie en revoluties. De benoeming van Sacks geeft aan hoe serieus digitale technologieën nu worden genomen door de Amerikaanse regering en het is een kwestie van tijd tot Sacks, in overleg met de SEC, tot voorstellen voor wetgeving zal komen die specifiek zal gelden voor crypto.

Memecoins slecht soort stoelendans

Het zal waarschijnlijk voor eeuwig in nevelen gehuld blijven waarom de regering Biden zo rabiaat anti-crypto was. Waren het donaties van de door crypto bedreigde grootbanken, of een overtrokken reactie op crypto-fraudes? Memecoins, tokens zonder enige onderliggende waarde of economische activiteit, zouden net als casino’s aan specifieke regulering onderhevig moeten zijn. Maar zijn memecoins een legitieme reden voor de SEC om bedrijven als Coinbase jarenlang met juridische procedures te bestoken, terwijl Coinbase geen memecoins verhandelt?

In de podcast van Joe Rogan besprak Elon Musk vorige week de opkomst en impact van memecoins, die Musk vergeleek met casino’s. Kritisch commentator Coffeezilla reageerde hierop met de waarschuwing dat memecoins meer op stoelendans dan casino’s lijken, waarbij alleen de organisatoren weten wanneer de muziek stopt en de insiders profiteren ten koste van reguliere beleggers.

Waarom crypto specifieke wetgeving vereist

In een uitstekend betoog noemt Scott Walker van investeringsmaatschappij Andreessen Horowitz drie redenen waarom crypto specifieke wetgeving vereist om beleggers te beschermen en tegelijkertijd innovatie te stimuleren, in plaats van het regeren met de houwdegen van de SEC, zoals onder de vorige baas Gary Gensler:

  1. Onduidelijke terminologie: De term “crypto asset securities” mist een duidelijke definitie, wat onzekerheid schept over welke activa precies onder de jurisdictie van de SEC vallen.
  2. Onvoldoende erkenning van verschillen: De huidige regels van de SEC houden geen rekening met de specifieke kenmerken van crypto-activa ten opzichte van traditionele effecten, waardoor maatwerk in regelgeving noodzakelijk is.
  3. Gebrek aan consultatie van de sector: De SEC betrekt onvoldoende marktgegevens en input vanuit de industrie bij haar besluitvorming, waardoor regels ontstaan die mogelijk onpraktisch of schadelijk zijn voor technologische vooruitgang.

Voorbeeld: uitgifte van tokens vs. aandelen

Neem bijvoorbeeld de uitgifte van aandelen: wanneer bedrijven dat doen, moet veel informatie worden gedeeld met potentiële beleggers door middel van financiële rapporten en risico-analyses. De wetgeving gaat ervan uit dat er altijd een bedrijf verantwoordelijk is voor de verstrekking van deze informatie.

Maar bij veel cryptoprojecten is er geen centraal bedrijf, bijvoorbeeld bij decentrale organisaties (DAO’s) of cryptovaluta zoals Bitcoin. Na de start is er geen enkele leidinggevende die verantwoordelijk is voor het delen van informatie. Er is geen CEO van Bitcoin. Het is zelfs onbekend wie de auteur is van het smart contract en het befaamde Bitcoin white paper, al is er wel een mafklapper die tot in de rechtbank blijft beweren dat hij de profeet is, zoals wel vaker bij religies.

Het is onmogelijk om de standaardregels voor het delen van informatie toe te passen op deze crypto-projecten. Die regels zijn gemaakt voor bedrijven, niet voor systemen zonder eindbaas. Helaas ontstaat vaak de indruk dat de crypto-sector geen regelgeving accepteert. Dat is niet juist; de wens is alleen voor specifieke, transparante en toepasbare wetgeving. De wet- en regelving moet passen bij de nieuwe manier waarop deze projecten werken. Het ziet er op dit moment naar uit dat de VS, na pionier de Verenigde Arabische Emiraten, snel met praktisch toepasbare regelgeving zal komen en Europa opnieuw achterblijft.

Amy Webb waarschuwt voor ‘levende intelligentie’

De erkenning van de strategische waarde van kunstmatige intelligentie en cryptovaluta door politieke leiders zoals Trump roept herinneringen op aan de internetrevolutie eind jaren negentig, die eerst door vrijwel elke machthebber en ervaren ondernemer werd gemist door een schrijnend gebrek aan besef van de waarde van digitalisering. Tien jaar later maakten politici en ondernemers opnieuw dezelfde fout, door vooral de sociale impact van de combinatie van mobiel internet en sociale media te onderschatten.

Vandaag moeten we ons afvragen hoe AI en digitale activa onze samenleving, bedrijfsmodellen en geopolitieke verhoudingen veranderen. Futurist Amy Webb wees gisteren op SXSW in Austin in haar presentatie van de laatste versie van het jaarlijkse Tech Trends Report, met name op het gevaar van ‘levende intelligentie’: een nieuw tijdperk waarin kunstmatige intelligentie, biotechnologie en geavanceerde sensoren samensmelten en ongekende mogelijkheden en uitdagingen creëren.

Er zit enige ironie in de woorden van een futurist die wijst op het gevaar van levende intelligentie, in een tijdsgewricht waarin we vooral worden geconfronteerd met de gevolgen van gebrek aan levende intelligentie.

Alibaba lanceert QwQ-32B en bedreigt DeepSeek

Het kan hard gaan in de tech-sector. DeepSeek was het snoepje van de maand februari, maar het is nu maart en, simsalabim, daar is Alibaba met zijn nieuwe AI-model: de QwQ-32B. Geen naam die je verwacht van een bedrijf met de naam Alibaba, maar de kern is dat dit model efficiënter omgaat met energie en kosten dan DeepSeek’s R1-model en toch vergelijkbare prestaties levert. Deze aankondiging leidde tot een koersstijging van 8,4% in de aandelen van Alibaba op de beurs van Hong Kong.

Er ontvouwt zich nu een fascinerend scenario, waarbij ’traditionele’ AI-bedrijven zoals OpenAI met ChatGPT, Anthropic met Claude en X.ai met Grok, in het hart van hun bedrijfsmodel worden geraakt door DeepSeek dat tegen veel lagere kosten vergelijkbare resultaten levert; alleen wordt DeepSeek vervolgens links ingehaald door Alibaba dat tegen nog lagere kosten presteert.

Daarmee raakt deze nieuwste generatie Chinese AI-ontwikkelaars de kern van AI op basis van Large Language Models (LLM’s). Beleggers, en in toenemende mate ook klanten, zien geen grote kwaliteitsverschillen tussen de verschillende aanbieders, maar ze zien wel enorme verschillen in de kosten die de AI-bedrijven maken en doorrekenen aan klanten.

Als we AI-modellen zouden weergeven als auto’s, zien beleggers en klanten nu allerlei fabrikanten die auto’s maken die duizend kilometer ver kunnen rijden. Sommigen doen het alleen sneller. De vraag is nu hoe groot de markt wordt voor de meest hoogwaardige AI-modellen en vooral tegen welke prijs. 

Het verhaal dat Ferrari vier keer zoveel winst maakt per verkochte auto als de fabrikanten van kloeke middenklassers, is bekend. Een van de meest winstgevende luchtvaartmaatschappijen ter wereld,  Southwest Airlines, heeft geen business class. De vraag is steeds meer: is AI een markt voor Ferrari’s, of voor discount airlines? 

‘Geïnspireerd’ door Porsche en Tesla: de Xiaomi SU7

Xiaomi slaagt waar Apple faalde

Er was ook autonieuws uit China. Xiaomi, oorspronkelijk bekend om consumentenelektronica en met name Android-telefoons, maakt grote stappen in de EV-markt. De Wall Street Journal is onder de indruk van het feit dat een telefoonmaker er in een paar jaar in slaagde om een elektrische auto te ontwikkelen die zo goed is, dat een topman van Ford zei nooit meer zonder te willen.

Wat zelfs Apple niet lukte, een goede elektrische auto ontwikkelen, is Xiaomi wel gelukt met de SU7. Het is een fiks vleugje Porsche gemengd met Tesla, qua kleuren helaas ook verkrijgbaar in smurf-blauw, Milka-paars en Fanta-oranje.

Ook nieuw uit China: Manus

Terwijl Microsoft zich in toenemende mate probeert los te maken van OpenAI om een eigen technologische- en commerciële koers op AI-gebied te kunnen varen, kwam deze week uit China behalve het sexy model QwQ-32B van Alibaba ook de AI-agent Manus.

Het is een innovatieve AI-agent die ontworpen is om diverse alledaagse en professionele taken zelfstandig uit te voeren, wat de potentie heeft om menselijke productiviteit aanzienlijk te verhogen. De video en demo’s zijn ronduit indrukwekkend, helaas sta ik nog op de wachtlijst dus ik heb nog niets kunnen testen. Ik ben erg benieuwd!

Een scherpe blik op tech en crypto: Nisheta Sachdev in de NFA Podcast

NFA Podcast: Trump’s Bitcoin Reserve, BitTensor’s AI Network en Bitcoin vs. Altcoins

In de NFA Podcast van deze week bespreken Nisheta Sachdev en ik de wilde week in technologie en crypto. Nish behandelt China’s impactvolle stimuleringsmaatregelen, verheldert misvattingen over de Bitcoin-adoptie van een Braziliaans fintechbedrijf en belicht de nieuwe crypto-regelgeving in Vietnam.

Zelf ging ik in op President Trumps strategische Bitcoin-reserve en digitale activa-“voorraad” en de implicaties voor crypto-markten. Ik blijf positief over Nvidia ondanks twijfels over de AI-sector, terwijl Nish BitTensor (TAO) introduceert, een innovatief gedecentraliseerd AI-netwerk. Samen bespreken we hoe om te gaan met de volatiliteit in crypto-beleggingen, waarbij we altcoins afwegen tegen Bitcoin in een onzekere markt.

Seizoen 1, Aflevering 6 van de NFA Podcast is nu uit:

De NFA-podcast is alleen bedoeld voor educatieve en amusementsdoeleinden en is geen financieel advies.

Abonneren op de speciale NFA Podcast nieuwsbrief, die je op de hoogte houdt van elke nieuwe aflevering, kan hier via LinkedIn.

Dank voor de belangstelling en tot volgende week!


  • De Engelse versie van deze nieuwsbrief verschijnt hier op LinkedIn.
  • De wekelijkse NFA Podcast met dr. Nisheta Sachdev staat onder andere op Youtube, op Spotify en Apple Podcasts.
  • Abonneren op de speciale NFA Podcast nieuwsbrief, die je op de hoogte zodra elke nieuwe aflevering verschijnt, kan hier via LinkedIn.
  • Deze nieuwsbrief bevat geen beleggingsadvies maar slechts een op kennis, ervaring en zelfoverschatting gebaseerde persoonlijke mening.
  • Volg me op LinkedInXInstagram of TikTok. Of niet, dat kan ook gratis.
Categorieën
AI beleggen crypto technologie

Trump’s Bitcoin Reserve, BitTensor’s AI Network, and Navigating Market Volatility

In this week’s NFA Podcast, Dr. Nisheta Sachdev and Michiel Frackers unpack the wild week in tech and crypto. Nish covers China’s impactful stimulus, clarifies misconceptions around a Brazilian fintech firm’s Bitcoin adoption, and highlights Vietnam’s new crypto regulatory plans.

Frackers dives into President Trump’s strategic Bitcoin reserve and digital asset “stockpile,” analyzing implications for crypto markets. He also maintains a bullish outlook on Nvidia despite AI sector challenges, while Nish introduces BitTensor (TAO), an innovative decentralized AI network.

Together, they discuss navigating volatility in crypto investments, weighing altcoins versus Bitcoin in an uncertain global landscape.

(NFA podcast is educational and entertaining, not financial advice.)

They also explore current market dynamics, discussing the risks and opportunities in altcoins versus Bitcoin, and share insights on navigating market volatility amid global uncertainties.

The NFA podcast is for educational and entertainment purposes only and is not financial advice.

Chapter List:

00:00 Portfolio Management and Investment Strategies

01:57 China’s stimulus package, Brazilian firm’s Bitcoin reserve and Vietnam’s legal crypto framework

03:10 Government Involvement in Cryptocurrency

03:37 Trump’s Influence on the Crypto Market

04:37 The Future of Cryptocurrency Regulations

06:15 Global Perspectives on Crypto Adoption

07:18 Market Trends and Predictions

10:25 The Impact of Macroeconomic Factors on Tech and Crypto

13:28 The Evolution of AI and Its Market Dynamics

15:11 Concerns Over AI Business Models and Investment Strategies

17:09 Navigating the Crypto Landscape: Bitcoin vs. Altcoins

26:00 Bitcoin: The Largest Meme Coin?

Categorieën
AI beleggen crypto

EU zegt tweehonderd miljard in AI te investeren, maar hoe?

De Europese Unie heeft deze week op de AI Action Summit in Parijs, pardon, op de Sommet pour l’action sur l’intelligence artificielle want ze zijn niet van de straat daar op het Elysee, aangekondigd dat het tweehonderd miljard Euro zal investeren in de ontwikkeling van AI. Nieuwsgierig klikken op de link leidt direct naar een verwijderde YouTube-video: ‘Video removed by the uploader’. Deze briljantjes gaan tweehonderd miljard Euro belastinggeld investeren in AI?

Een opvallend aspect van het verhaal, want serieuze plannen zijn vooralsnog onvindbaar, is de oprichting van AI Gigafactories, oftewel grootschalige datacenters die moeten dienen als ruggengraat voor Europese AI-ontwikkeling. Als politici strooien met teksten over ‘honderden miljarden investeringen’ en holle frasen uitslaan als ‘AI Gigafactories’, want datacenters is uiteraard niet sexy genoeg anno 2025, is het raadzaam scherp te zijn.

Uiteraard is de Europese kretologie een reactie op het ambitieuze Amerikaanse Stargate-project. Ook dat gaat gebukt onder een padvinder-doelstelling als “AI te bouwen en te ontwikkelen – en met name AGI – ten behoeve van de hele mensheid.”

Het Europese communiqué stelt daartegenover dat de prioriteiten onder meer bestaan uit “ervoor zorgen dat AI open, inclusief, transparant, ethisch, veilig, beveiligd en betrouwbaar is, met inachtneming van internationale kaders voor iedereen” en “AI duurzaam maken voor mensen en de planeet”. Het is alsof miss World en Wickie de Viking samen een huiswerkopdracht inleveren.

The Guardian kwam met een heldere samenvatting van de AI-top, waarbij drie zaken in het oog springen: allereerst de wereldwijde erkenning dat AI een enorme invloed heeft op de samenleving en de economie, ten tweede dat de ontwikkelingen in AI versnellen en, helaas, ten derde dat er geen enkele consensus is over de wijze waarop de ontwikkelingen internationaal moeten worden gereguleerd.

De angst onder ondernemers in Europa is dat bureaucraten zonder inhoudelijke expertise het geplande budget gaan verdelen, wat zal resulteren in geldverspilling en trage uitvoering.

Slimmere Europese aanpak: omhels open source AI

Een betere aanpak zou zijn om deze fondsen niet simpelweg aan infrastructuur of vage programma’s te besteden, maar te investeren in AI-bedrijven die werken met open-source technologieën, niet op basis van, maar geïnspireerd door het Chinese DeepSeek. Door te beginnen met een volledig open-source codebase, inclusief transparante trainingsdata, kan de EU een AI-ecosysteem opbouwen dat breed toegankelijk is voor grote bedrijven, startups, onderzoekers, bedrijven en hopelijk zelfs individuele ontwikkelaars.

De meest praktische aanpak zou de oprichting van een fonds zijn dat investeert in AI-toepassingen die voortbouwen op deze open-source basis. Dit zou idealiter gebeuren in samenwerking met bestaande investeringsfondsen in de markt, om verspilling van belastinggeld te voorkomen, in plaats van een top-down model waarin de EU zelf probeert innovatie te sturen.

De huidige trend binnen AI laat zien dat de meeste investeringen naar grote taalmodellen (LLMs) gaan, met bedrijven als Meta en Microsoft die tientallen miljarden per jaar besteden aan AI-ontwikkeling. Dit betekent dat als Europa niet strategischer omgaat met zijn investering, het risico loopt achter te blijven.

Focus op open-source AI en een slim investeringsmodel in plaats van een puur infrastructuurgedreven aanpak, zou Europa nog kunnen helpen aan een concurrerend en duurzaam AI-ecosysteem. Maar als de strategie niet snel scherp wordt omgezet in tactische en operationele besluiten, zal deze historische kans verzanden in inefficiëntie en politieke kretologie.

Elon Musk’s OpenAI bod niet voor het echie

Elon Musk heeft aangekondigd dat hij een bod van bijna honderd miljard dollar wil uitbrengen op OpenAI, maar de vraag is of dit een serieus overnamevoorstel is of een strategische zet om zijn aartsvijand Sam Altman dwars te zitten. Musk, die OpenAI mede oprichtte maar later met slaande deuren vertrok, heeft zich fel uitgesproken tegen de transitie door OpenAI van een non-profit naar een commercieel bedrijf. Een bod van deze omvang zou het voor OpenAI moeilijker maken om de aandelen die de non profit-stichting heeft te verhangen zonder, komt dat heerlijke begrip uit de startup wereld, fiscaal heffingsmoment.

Een belangrijke complicatie is dat Microsoft 49% van de aandelen in OpenAI bezit, wat betekent dat Satya Nadella’s bedrijf een beslissende stem heeft in een eventuele overname. Voor Microsoft zou een verkoop bijna $50 miljard opleveren, maar het bedrijf heeft ook een strategisch belang in OpenAI, omdat de meeste AI-infrastructuur draait op Microsoft Azure. Dit maakt het onwaarschijnlijk dat Microsoft zal staan juichen wanneer OpenAI wordt overgenomen, tenzij er een deal wordt gesloten waarbij Musk’s AI-bedrijf XAI samen met OpenAI een grote klant wordt bij Microsoft.

Opmerkelijk is dat Sam Altman zelf geen aandelen in OpenAI bezit, waardoor hij weinig directe invloed heeft op een overname. Dit benadrukt het ongebruikelijke bestuursmodel van OpenAI, waarbij de controle grotendeels in handen ligt van de stichting die het bedrijf oprichtte. Musk’s bod lijkt daarom minder een serieuze poging om OpenAI in te lijven en meer een tactische zet om Altman’s plannen te verstoren en de toekomst van OpenAI onzeker te maken. Investeerders zullen toch even achter de oren krabben voor ze in deze situatie de door Altman gezochte veertig miljard zullen overmaken op een waardering van driehonderd miljard.

Je hebt een zoekmachine nodig om wijs te worden uit de keuzes van Google Gemini. 

AI UI is uien

Je zou in al het gedonder bijna vergeten om goed naar de producten te kijken van OpenAI. MG Siegler liep leeg over de droevig stemmende interface van ChatGPT:

Nou, we hebben nu acht opties – zes in het hoofdkeuzemenu en nog steeds dezelfde twee “restopties” in het submenu. En technisch gezien zijn het er negen als je de schakelaar voor “Tijdelijke chat” meetelt.

Bij Google is de user interface (UI) ook om te janken. De makers van de meest Spartaanse en dus meest succesvolle zoekmachine ooit, zijn erin geslaagd om van hun ChatGPT-concurrent Gemini een onbegrijpelijk AI-menu te maken, alsof je goulash, bouillabaisse en hutspot onder elkaar zet op een menukaart onder het kopje ‘prakken’. Het is ronduit jammerlijk, want er zitten bijzondere capaciteiten verscholen onder deze wrakkige interface. Kijk bijvoorbeeld hoe Google AI Studio op fenomenale wijze uitlegt hoe Photoshop werkt.

Zo vroeg ik Google Pro 1.5 Deep Research, wat een naam, om op basis van literatuuronderzoek een investeringsstrategie voor de Europese Unie op te stellen. Een paar minuten later produceerde Deep Research deze Google Doc. Verre van perfect, maar beter dan wat er tot dusver door de EU is geproduceerd.

Ethereum onder vuur

Ethereum, jarenlang dé leider in de wereld van smart contracts en na Bitcoin de cryptovaluta met de hoogste marktwaarde, staat op een kruispunt. Ondanks de stijgende Bitcoin-koers en het optimisme in de cryptomarkt, vooral sinds de verkiezingsoverwinning van Trump, blijft Ethereum ver achter en is de koers zelfs lager dan een jaar geleden.

De koers van Ethereum lijdt onder de opkomst van concurrenten zoals Solana en Sui

Wat zijn de oorzaken?

  • Gebrek aan grote updates: na ‘The Merge’ (de overstap van Proof-of-Work naar Proof-of-Stake) is er geen nieuwe doorbraak geweest.
  • Toenemende concurrentie: Solana, Sui en Aptos winnen terrein met snellere en goedkopere transacties.
  • Negatieve publiciteit: Ethereum-oprichter Vitalik Buterin’s recente tweet over communisme en decentralisatie werd uit de context gehaald en veroorzaakte onnodige reuring.

Ethereum wordt nog steeds gezien als een fundamenteel sterke blockchain, maar als het er niet in slaagt zijn marktpositie te behouden, kan het steeds meer marktaandeel verliezen aan nieuwere platforms die beter inspelen op de huidige behoeften van gebruikers.

Livestream p0rn, koers stijgt

In de derde aflevering van de NFA Podcast, die Nisheta Sachdev maakt met ondergetekende, verraste ze me met het bericht dat de koers van NEAR Protocol was gestegen nadat een medewerker tijdens een livestream per ongeluk het verkeerde scherm van zijn computer had gedeeld en de kijkers ongewenst trakteerde op vleselijke intimiteit van het achttienplus-genre.

De cryptowereld staat bekend om zijn onvoorspelbare marktreacties, maar wat daarna gebeurde was zelfs voor crypto uitzonderlijk: de koers van NEAR steeg 5,6% naar $3,50. Hoewel het niet aantoonbaar is dat het livestream-incident direct verantwoordelijk is voor de prijsstijging, roept het opnieuw de vraag op hoeveel invloed ‘fundamentals’ hebben op de cryptomarkt?

Als een blunder zoals deze de prijs kan opdrijven, betekent dit dat de markt zich meer laat leiden door hype dan door de werkelijke waarde van een project. Zelfs de Tinder Swindler, berucht sinds de Netflix-documentaire, lanceert zijn eigen token. Het leidt tot steeds grotere frustraties bij professionele ontwikkelaars en investeerders in de blockchain-wereld.

Nish legt uit hoe een fappende medewerker van Near tijdens een livestream resulteert in koersstijging

GameStop overweegt kopen van crypto

GameStop, het bedrijf dat in 2021 werd gered door retailinvesteerders tijdens de WallStreetBets-revolte, overweegt nu te investeren in Bitcoin en andere crypto-assets. Overigens is de film over GameStop bijzonder de moeite waard, met prachtrollen van ondermeer Pete Davidson en Seth Rogen.

San Francisco overspoeld door startup pubers

Toen incubator Y Combinator onlangs een partijtje had, gingen de schalen rond met glaasjes prik in plaats van alcohol: veel oprichters van startups waren simpelweg te jong om legaal alcohol te kunnen drinken. De startup-scene in San Francisco wordt overspoeld door piepjonge AI-ondernemers, waarvan velen de universiteit hebben verlaten om hun eigen bedrijf te starten.

De kosten van universitair onderwijs in de VS zijn zo gestegen, dat ondanks de geringe slagingskans het ondernemerschap een legitieme optie is. Buiten de VS blijft universitair onderwijs vaak een logischere route, omdat enerzijds de kosten van een universitaire opleiding veel lager zijn en anderzijds de financiering en exit-mogelijkheden voor startups minder groot zijn dan in Silicon Valley.

Dat en nog veel meer in de derde aflevering van de NFA Podcast, waarin ik ook deel hoe het met mijn experiment is vergaan om vorig jaar februari honderd dollar te investeren, uitsluited in tech-aandelen.

Voor de haastige kijker en klikker

00:00 Introduction to NFA Podcast and Hosts Nisheta and Michiel 

01:42 Surprising News in Crypto: Near Protocol Incident 

03:53 Market Reactions and Near Token Performance 

05:22 Ethereum’s Market Sentiment and Fear Index 

08:09 Ethereum’s Performance Compared to Other Blockchains 

09:29 Market Predictions and New Money Flowing In 

11:35 GameStop’s Potential Move into Crypto 

12:42 Upcoming Launches: Tinder Swindler’s Token 

13:06 Elon Musk’s Bid for OpenAI 

14:44 The AI Summit and Global AI Treaties 

16:49 Youth and Startups: The College Dropout Phenomenon 

20:44 Market Spotlight: Insights and Predictions 

22:34 Investing Strategies and Personal Experiences 

24:44 Supermicro, Palantir and Nvidia 

25:20 Dutch Trance NFA Podcast Theme 

25:41 NFA Dutch Trance Theme Review 

25:59 Indian NFA Podcast Theme 

26:25 Indian NFA Theme Review

Categorieën
AI beleggen crypto

Vergeet FANG, het gaat nu om BATMMAAN – of toch crypto?

Ooit was het acroniem FANG (voor Facebook, Apple, Netflix en Google) het symbool voor de tech-aandelen. Maar vrijwel ongemerkt sloop Broadcom de club van biljoenenbedrijven binnen en inmiddels is er sprake van een nieuw acroniem: BATMMAAN (Broadcom, Apple, Tesla, Microsoft, Meta, Amazon, Alphabet, Nvidia). Barron’s kwam met een uitstekende analyse inclusief een prijsvergelijking. Wat blijkt? Nvidia is het goedkoopste aandeel van het stel.

De prestaties van de BATMMAAN-aandelen in het laatste jaar: gemiddeld 66% stijging.

Vergeet FANG, hier is BATMMAAN

Dat is vooral opvallend omdat Nvidia over het laatste jaar bezien al verreweg het best presterende aandeel was van de tech-giganten. Gestuwd door de AI-hype komt Broadcom (symbool AVGO) ook sterk opzetten, terwijl Tesla vooral wordt gedreven door leden van de cult van Elon Musk.

De hele BATMMAAN-club maakte het laatste jaar een gemiddeld rendement van 66%. Apple en vooral Microsoft doen het zelfs substantieel slechter dan de S&P 500, die met 25% een solide belegging is gebleken. Beide iconen lijden onder de AI-hype: Apple omdat het geen aanwijsbaar omzet- of winstvoordeel behaalt uit AI en Microsoft omdat het tientallen miljarden aan extra investeringen in AI doet, waarvan beleggers twijfelen aan het rendement op lange termijn.

Rendement van de top cryptovaluta: 174%

Beleggers met een sterke maag hebben een heerlijk jaar achter de rug in de cryptowereld, waar de gemiddelde stijging van de grootste cryptovaluta gemeten in marktwaarde, liefst 174% bedraagt.

De meest gestelde vraag in crypto blijft: welke munt moet ik kopen? Maar de grootste cryptovaluta deden op jaarbasis al 174%.

Naast de mede door Doge-fan Elon Musk gedragen stijging van de memecoin Dogecoin valt vooral op dat XRP, voor crypto-begrippen een token uit het stenen tijdperk, ruim 450% steeg. Het aanstaande presidentschap van Trump zorgt ervoor dat er een nieuwe SEC-baas zal worden aangesteld, na de notoire cryptohater Gensler. De hoop van XRP-houders is dat onder het nieuwe bewind de SEC de aanhoudende juridische procedures tegen XRP zal beëindigen.
 

Categorieën
AI beleggen crypto NFT's technologie

Bitcoin over de $100.000, maar nog steeds verslagen door Ethereum en Nvidia

Gelieve net zo gezellig mee te werken als deze lezeres en de korte enquete over deze nieuwsbrief in te vullen. Wie weet helpt het! Beeld: gegenereerd met Midjourney.

Deze week vraag ik je hulp via een enquête over deze nieuwsbrief. Verder ondermeer een blik op Bitcoin’s sprong boven de $100.000-grens, Ethereum en het begin van het altcoin-seizoen, hawk tuah girl zit in de penarie, AI-toepassingen om op te letten en crypto-cadeaus voor de feestdagen.

U vraagt, wij draaien 

Nou ja, misschien 😉 Na bijna twee jaar en tachtig nieuwsbrieven met wat ik normaliter volledig subjectief naar vrienden en collega’s stuurde, is het tijd om te peilen welke onderwerpen het meest en het minst interessant worden gevonden. Daarom nodig ik je uit om deze korte enquête in te vullen, wat nog geen twee minuten duurt. Volgende week worden de belangrijkste resultaten gedeeld. De laatste vraag biedt ruimte voor suggesties, opmerkingen en stellingen. De enquête is anoniem, maar als je het op prijs stelt, vermeld ik graag je naam en LinkedIn-profiel bij waardevolle feedback.

Bitcoin over de grens van $100.000 en weer terug

Het is altijd genieten als er iets groots gebeurt op een gebied waar de BBC een hartgrondige afkeer van heeft, maar wel over moet berichten. Denk aan Max Verstappen die de wereldtitel wint en de Brit Lewis Hamilton een record door de neus boort.

Met het gezicht van een verwend kind dat spruitjes en witlof krijgt voorgeschoteld tikte de verslaggever dit bericht, over het moment dat Bitcoin deze week meer dan $100.000 waard werd. De meeste media melden uitsluitend de beleggingsrisico’s, maar zien al jarenlang een aantal cruciale elementen van Bitcoin volledig over het hoofd.

Het unieke aan Bitcoin is dat het een volledig decentraal netwerk is zonder centrale partij die het aantal munten in circulatie controleert, zoals een centrale bank. Daardoor is er ook geen crypto-bankrekening, maar heb je zelf volledige controle over je eigen tegoeden.

Hoe belangrijk dat is, legde Netscape-oprichter en investeerder Marc Andreessen uit in de podcast van Joe Rogan middels een uitgebreide toelichting op het begrip ‘debanked;’ wat er gebeurt als je als persoon of bedrijf zonder enige toelichting je bankrekeningen en credit cards verliest. Dit is veel ondernemers in de fintech- en crypto-wereld de laatste jaren overkomen. Steeds meer mensen wereldwijd, en niet alleen in ondemocratische landen, hechten daarom aan self custody van hun bezittingen.

Groot verschil tussen 2018 en 2024

De vaak door mij geciteerde briljante Jennifer Zhu Scott memoreerde afgelopen week een panel waaraan zij in 2018 deelnam tijdens het World Economic Forum in Davos, toen Bitcoin voor het eerst een plaats op het hoofdpodium veroverde. Zhu Scott debatteerde met Nobelprijswinnaar Robert Shiller en een topman van de Zweedse centrale bank:

“Destijds was het een carrière-risico om openlijk voor Bitcoin uit te komen. Maar ik geloofde in het ideaal. Ik begreep de krachtige implicaties ervan voor de wereld en koos ervoor het te verdedigen. Veel van de ideeën die ik zes jaar geleden deelde zijn werkelijkheid geworden:

  • Bitcoin heeft goud meer ontwricht dan de dollar.
  • Kleinere landen zijn begonnen Bitcoin op te nemen in hun nationale reserves.
  • Bitcoin ging nergens heen—het belichaamde het ideaal van decentralisatie, en dat ideaal blijft ongelooflijk krachtig.

Hoewel de opkomst van Bitcoin buitengewoon is, heeft het ecosysteem zich ontwikkeld op manieren die ik niet volledig had voorzien:

  • Decentralisatie vs. Centralisatie: Bitcoin is geboren uit het ideaal van decentralisatie. Vandaag de dag wordt het ecosysteem echter steeds centraler, met figuren als Michael Saylor die een buitensporig grote invloed uitoefenen.
  • De Obsessie met de Prijs: Zes jaar geleden stelde ik dat de prijs het minst belangrijke aspect van Bitcoin was, de echte kracht lag in decentralisatie. Toch wordt Bitcoin nu gezien als een asset en draait het gesprek vrijwel volledig om prijsbewegingen.

Ik ben er trots op een van de vroege pioniers in dit veld te zijn geweest. Dankzij Satoshi Nakamoto’s revolutionaire visie hebben we de geboorte meegemaakt van talloze adembenemende projecten die schaalbare decentralisatie mogelijk willen maken. In een tijdperk waarin AI onze data gebruikt, deepfakes creëert en vertrouwen ondermijnt, ben ik dankbaar voor de opkomst van Web3-technologieën—die oplossingen bieden als datasoevereiniteit, onveranderlijkheid en authenticatie. Deze hulpmiddelen vormen een tegenwicht in een wereld die steeds meer wordt bepaald door ongecontroleerde digitale macht.

Aan degenen die het door mij geschetste beeld acht jaar geleden afwezen: ik glimlach vandaag. De reis van Bitcoin is nog lang niet ten einde, en deze mijlpaal is slechts het begin van wat er mogelijk is.”

Van Davos naar Hong Kong

Het debat, waarin het er vooral pittig aan toe ging tussen Zhu Scott en Schiller, is hier terug te zien. Achteraf is het ronduit schofterig om te zien hoe crypto op dit congres, waar zogenaamd vrij van gedachten wordt gewisseld, in een bepaald daglicht werd gesteld.

Allereerst heette het panel “The Crypto Asset Bubble“. Dat is vooral hilarisch als je bedenkt dat de prijs van Bitcoin op dat moment $11.000 bedroeg; dus wie op dat moment Bitcoin had gekocht, zou binnen zeven jaar die belegging bijna hebben zien vertienvoudigen in waarde. Doe mij vaker zo’n bubble!

Maar de tekst waarmee de voorzitter Bitcoin introduceert tart werkelijk alle fatsoensnormen: “Bitcoin emerges from the world of nerds and criminals.” Als halve nerd denk ik dan altijd: “wat als je het woord ‘nerd’ hier vervangt door joden, zwarten of Aziaten?” Opeens is dezelfde zin een stuk minder acceptabel.

Overigens was 2018 de laatste keer dat ik het World Economic Forum bezocht. Volgende maand zal de media weer volop berichten over het feestje in de bergen, waarover ik eerder schreef:

“Deelnemers meldden dat het aantal vrouwen dat ze tegenkwamen in Davos in de praktijk even hoog lag als het aantal MMA-vechters op de jaarlijkse Dag van de Dameskapper. Vrouwen zijn bijna net zo zeldzaam tijdens WEF als donkere mensen. Als motorrijders tijdens een toertocht of pinguins in een dierentuin, betrapte ik mezelf in Davos erop beleefd terug te zwaaien of te knikken naar andere gepigmenteerde medemensen.

Een week later kan geen WEF-deelnemer zich herinneren wat er verder is besproken of afgesproken, want het gaat in Davos in tegenstelling tot bijvoorbeeld de COP-klimaatconferenties niet om het gemeenschappelijk formuleren van meetbare doelstellingen. Er wordt ouderwets genetwerkt en baantjes gejaagd.

Want het spijt me de complotdenkers te moeten teleurstellen, maar er wordt tijdens WEF niet gesproken over wereldheerschappij van een kleine, heersende elite ten koste van het gewone volk; er wordt sowieso niet veel nagedacht over de toekomst. WEF blinkt vooral uit in het zizaggend de toekomst tegemoet rijden, kijkend in de achteruitkijkspiegel – met bril in de kaasfondue.”

De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat het “Zwitsers netwerkeffect” voor mij persoonlijk zeer nuttig was. Ik leerde Zhu Scott vlak voor WEF kennen tijdens een crypto-congres in St. Moritz, waarna ik door haar optreden in het panel met Schiller concludeerde dat ze de bijzondere gave heeft om haar immense kennis van de meest obscure technische details, te plaatsen binnen wereldwijde trends en ontwikkelingen.

Zhu Scott was zo vriendelijk om deze voor haar toch nutteloze Nederlander een paar maanden later in Hong Kong een paar uur lang bij te scholen op het gebied van decentralisatie en blockchain. Mijn ervaring is dat deze toegankelijkheid en bereidwilligheid om kennis te delen, vaker is te zien in de crypto-wereld dan in de traditionele IT-sector, om nog te zwijgen van de financiële wereld.

Niemand verwacht dat het zo blijft, maar de laatste vijf jaar was Ethereum een veel betere belegging dan Bitcoin en zelfs beter dan Nvidia.

Ethereum deed het veel beter dan Bitcoin

Door beleggers wereldwijd, ook uit de traditionele beleggingswereld, is Bitcoin dit jaar geaccepteerd als beleggingsproduct dat het best vergelijkbaar is met beleggen in goud: het wordt niet gebruikt als betaalmiddel, maar als belegging voor een lange termijn. Daarom blijft het opvallend dat wie naar de markt kijkt met een blik over vijf jaar in plaats van vijf minuten, Ethereum ruim twee keer zoveel in waarde is gestegen als Bitcoin.

Sterker nog, als we de prestaties van de twee grootste crypto’s vergelijken met die van de drie meest waardevolle bedrijven ter wereld, blijkt dat Ethereum zelfs beter heeft gepresteerd dan beurslieveling Nvidia. Dat zegt niet het de komende vijf jaar opnieuw het geval zal zijn, maar het is toch interessant om in het achterhoofd te houden.

Niks kerst, het is altcoin season

Als de koersstijging van Bitcoin heel snel is verlopen, zoals de laatste maanden, is het meestal een kwestie van tijd tot er wat winst wordt genomen en de opbrengst van die verkoop van Bitcoin wordt belegd in andere cryptovaluta: altcoins.

Dat gebeurde afgelopen week, toen veel altcoins hun pieken behaalden, waaronder BNB, Dogecoin (DOGE), XRP en Chainlink (LINK). In de vorige cyclus, in 2021, presteerden altcoins gedurende bijna vijf maanden achtereen beter dan Bitcoin.

In de cryptowereld is het geen kerstmis, maar altcoin season. Bron: Coinmarketcap.

De vraag is uiteraard welke sectoren binnen de cryptovaluta het meest zullen profiteren van het aanstaande altcoin-season. Tot frustratie van alle oprechte blockchain-ontwikkelaars lijken op dit moment vooral alle meme coins, alle gekke muntjes zonder enige onderliggende waarde, het meest te profiteren.

Hawk Tuah Girl goes crypto

Ze was afgelopen zomer een paar dagen wereldberoemd: Haliey Welch, beter bekend als hawk tuah girl. Afgelopen week werd ze beschuldigd van betrokkenheid bij grootschalige oplichting door een muntje genaamd HAWK uit te brengen dat in korte tijd bijna een half miljard dollar waard werd, waarna de koers volledig instortte(91% daling).

Nu zullen weinigen van mevrouw Welch hetzelfde stringente monetaire beleid hebben verwacht als van pakweg Nout Wellink of Onno Ruding, maar dit was wel erg grof. Stephen Findeisen, beter bekend als YouTuber Coffeezilla, was er snel bijom de zogeheten rug pull (tapijtonderuittrekking?) te ontmaskeren. Maar ook onbekende mensen kunnen muntjes uitbrengen, zelfs kinderen.

Puber maakt meme coins

 Op de avond van 19 november was kunstadviseur Adam Biesk net klaar met zijn werk in zijn huis in Californië, toen hij een gesprek opving tussen zijn vrouw en hun zoon, die net naar beneden was gekomen. De jongen, een vroege tiener, beweerde dat hij een fortuin had verdiend met een cryptomunt die hij zelf had gecreëerd.

Aanvankelijk besteedde Biesk er weinig aandacht aan. Hij wist dat zijn zoon met crypto experimenteerde, maar de gedachte dat hij voor bedtijd nog even een klein vermogen had gemaakt, leek veel te onwaarschijnlijk. “We geloofden het eigenlijk niet,” zegt Biesk. Maar toen de telefoon onophoudelijk begon te rinkelen en zijn vrouw werd overspoeld met boze berichten op Instagram, besefte Biesk dat zijn zoon de waarheid sprak—zij het niet helemaal het volledige verhaal.”

In een uitstekend artikel verklaart Ars Technica hoe en waarom Pump.Fun een nieuwe thuishaven blijkt voor iedereen die zelf snel een meme coin wil uitbrengen. De kern is simpel: de mogelijke winsten bij meme coins zijn altijd gekoppeld aan onmetelijke risico’s. Alleen voor de gokker met een sterke maag.

Interessante crypto-categorieën

Zoals elke week wil ik benadrukken dat ik geen investeringsadviezen verstrek, maar dit lijken kansrijke soorten cryptovaluata:

  • Real world assets (RWA): Dit zijn cryptoprojecten die tastbare, fysieke bezittingen vertegenwoordigen, zoals goud, onroerend goed, kunst of grondstoffen die worden “getokenized”. Door deze om te zetten in digitale muntjes kunnen ze gemakkelijker worden verhandeld en beheerd, terwijl het eigendom transparant en verifieerbaar is in de blockchain.
  • AI-tokens (die al dan niet daadwerkelijk iets met AI te maken hebben): Dit betreft cryptoprojecten die inspelen op het thema kunstmatige intelligentie, maar niet altijd daadwerkelijk substantiële AI-technologie bevatten. Sommige projecten proberen daadwerkelijk AI-toepassingen te integreren, zoals “smart contracts” met machine learning-functionaliteit, terwijl andere simpelweg de term “AI” gebruiken vanuit marketingoogpunt.
  • DePin of DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Network): Dit is een blockchain-gebaseerd model voor het gedecentraliseerd beheren van fysieke infrastructuur. Hierbij kan gedacht worden aan netwerken voor internettoegang, energie of mobiliteit, waarin de infrastructuur niet door één centraal orgaan wordt gecontroleerd. Stel je voor: Uber met alleen chauffeurs en klanten, zonder centrale organisatie die 20-30% van de omzet pakt.

Investeringsmaatschappij Andreessen Horowitz publiceerde gisteren een mooi overzicht met naar hun mening kansrijke sectoren in 2025.

Kort nieuws

Tesla wordt opgezweept door Musk’s bromance met president Trump, maar Ethereum steeg ook hard deze week.
  • Tesla, Ethereum, Amazon en Meta zijn de winnaars van de beursweek, die feitelijk geen verliezers kende. Ja, de S&P500 bleef achter bij de tech-aandelen en de crypto’s, maar daarvoor is het risicoprofiel ook lager. Met 28% stijging heeft de S&P500 een fenomenaal jaar. Al helemaal vergeleken met spaarrekeningen…

Het is een grappige wedstrijd, uitgeschreven door AI-experts en wetenschappers: krijg een AI-bot zover dat ze je de liefde verklaart en maak kans op duizenden dollars.

“Het kan nuttig zijn om een ‘proof of humanity’-woord af te spreken dat je vertrouwde contacten aan je kunnen vragen,” schreef Near. “Mocht er een vreemd en dringend stem- of videogesprek van je binnenkomen, kan dit hen helpen te bevestigen dat ze echt met jou spreken en niet met een deepfake/deepcloned-versie van jou.”

Toen iemand dit vorig jaar voorstelde op X leek het misschien nog vergezocht, maar inmiddels adviseert de FBI aan samenwonenden en families om een eigen geheim wachtwoord, of veiligheidszin, samen te stellen. Wanneer oplichters en criminelen zich dan telefonisch proberen voor te doen als een lid van de familie, bijvoorbeeld een zogenaamd verdwaald kind dat haar ouders vraagt om snel geld te sturen, kan met het familie-wachtwoord of veiligheidszin worden geverifieerd wie er aan de lijn is. Ik gok dat veel families ervoor zullen kiezen om zinnen uit populaire films te gebruiken als veiligheidszin, zoals uit Harry Potter of Flodder.

Liefst 87% van alle startups die meededen aan het programma van Y Combinator, dat eindigt met een presentatie voor investeerders, hield zich op een bepaalde manier bezig met AI. Maar waar de focus veelal uitgaat naar consumententoepassingen, vindt het grootste gebruik van AI juist plaats binnen bedrijfsmatige omgevingen. Techcrunch adviseert bedrijven om goed te kijken naar CTGTGaliniRaycaster en HumanLayer.

De meeste analisten overschatten de energievraag en onderschatten technologische vooruitgang. Dat is de kern van een betoog van The Economist, dat heeft gekeken naar schattingen van de mondiale kosten van een energietransitie naar een wereld zonder CO2-uitstoot, gemaakt door verschillende economen, consultants en andere onderzoekers—het soort schattingen dat routinematig als basis voor beleid wordt gebruikt.

Deze inschattingen variëren van ongeveer $3 biljoen per jaar tot bijna $12 biljoen per jaar, enorme bedragen. Maar deze cijfers zijn zwaar overdreven. Het goede nieuws is, volgens The Economist, dat de energietransitie vele malen goedkoper gaat worden.

Ik beweer niet dat ik alle voorgestelde producten zelf op mijn verlanglijst zet, maar je zult met me eens zijn dat deze omschrijving van een kerstcadeau wel de aandacht trekt: “de Chipped Social Nail Set bevat met NFC uitgeruste nagels die verbinding kunnen maken met blockchain-ervaringen en cryptowallets, waardoor er een interactieve manier ontstaat om je cryptostijl te laten zien. Het is het perfecte cadeau voor de gedurfde, stijlvolle cryptofanaat in je leven.” Hoe leefden we ooit zonder NFC nagels die met je crypto-wallet in verbinding staan?

Ik sluit af met nogmaals het vriendelijke verzoek om de korte vragenlijst over deze nieuwsbrief in te vullen. Bij voorbaat hartelijk dank!

Categorieën
AI beleggen crypto technologie

De grote trends van 2024: AI, crypto en koolstofverwijdering

Er zijn op dit moment drie grote trends in technologie die zowel worden gedreven door technologische, als door sociologische en politieke stromingen: AI, crypto en carbon removal (koolstofverwijdering). Deze baanbrekende ontwikkelingen worden zoals elke grote innovatie met scepsis ontvangen, een patroon dat al decennia zichtbaar is.

PC: “te duur en nutteloos”

In de jaren tachtig, toen de personal computer opkwam, werden pc’s vooral gezien als te duur voor een apparaat zonder veel relevante toepassingen. Dat veranderde snel dankzij prijsdalingen en standaardisatie van software, nadat MS-DOS dankzij een uitgenast licentiemodel van Microsoft uitgroeide tot wereldstandaard. De tekstverwerker en het spreadsheet maakten de PC snel onmisbaar op kantoor.

Internet: “te moeilijk en gevaarlijk”

In de jaren negentig herhaalde dit patroon zich met internet. De pc werd gezien als een werkinstrument, niet als een potentieel massamedium. Bill Gates verklaarde zelfs dat internet gebukt ging onder gebrek aan standaarden, het was onveilig en veel te ingewikkeld, reden waarom hij in zijn boek The Road Ahead het woord internet nog geen tien keer gebruikte.

Bill repte liever over de information super highway, die hij zelf wel effe ging aanleggen met het gesloten MSN, waar we verder nooit meer iets over hebben gehoord. Toch maakten email, de web-browser en toepassingen zoals eBay, Amazon en Google internet binnen een paar jaar toegankelijk voor consumenten.

In Nederland duurde het tot eind 1996 voordat het NOS Journaal begreep dat internet een serieus massamedium ging worden, al werd de penetratie van de computer door Joop van Zijl nog wel vergeleken met die van de magnetron.

Smartphones: “alleen voor vertegenwoordigers”

Toen de iPhone in 2007 op de markt kwam heerste de Blackberry in de zakelijke markt. Hoewel het grootste deel van de bevolking in ontwikkelde landen al een mobiele telefoon had, vaak een Nokia, was de kritiek op de iPhone niet mals. “Te duur, alleen handig voor vertegenwoordigers”, zo oordeelde een vriend uit notabene de IT-wereld. Overigens dezelfde knakker die tien jaar eerder over de mobiele telefoon oordeelde als ‘alleen handig voor drugsdealers‘, een veel gehoord sentiment.

Microsoft-CEO Steve Ballmer lachte de iPhone weg in een video waarin hij, zoals hem was aangeleerd door PR-mensen, snel overstapte op het promoten van het eigen Windows Mobile waar we verder ook nooit meer iets over hebben gehoord. Het maakt de prestatie van CEO Satya Nadella om Microsoft na Ballmer compleet nieuw leven in te blazen des te knapper, maar daarover een andere keer.

AI, crypto en koolstofverwijdering aan de beurt

Op dit moment zien we exact dezelfde patronen als voorheen, maar nu over AI, crypto en koolstofverwijdering:

  • AI wordt vaak afgedaan als nuttig voor werk, maar zonder nuttige toepassingen voor consumenten.
  • Crypto wordt bekritiseerd met opmerkingen als: “Noem een toepassing.” Intussen ligt de eerste toepassing in iets elementairs als het herontwerpen van het bancaire systeem, waarbij elke gebruiker zijn eigen rekening beheert en banken overbodig maakt. Blijkbaar wordt de significantie hiervan door velen gemist. Tip: ga nooit in discussie met mensen die te lui waren om het Bitcoin whitepaper te lezen, maar wel een mening hebben.
  • Koolfstofverwijdering wordt vaak getypeerd als fraude, waarbij wordt verwezen naar bekende voorbeelden zoals inefficiënte kookovens, zonder de complexiteit en potentie te kennen of te begrijpen van projecten die wel daadwerkelijk koolstof verwijderen uit de atmosfeer, zoals ocean fertilization. Dit soort verwijdering van koolstof uit de atmosfeer is de grootste opgave die de wereld te wachten staat in de komende decennia. Tip: ga nooit in discussie over klimaatverandering met mensen die te lui waren om de samenvatting te lezen van recente IPCC-rapporten.

Toegegeven: ik heb een persoonlijke fascinatie voor de wijze waarop innovaties doorbreken of mislukken. Daarom heette zowel mijn afstudeerscriptie in 1993 als mijn boek uit 2001 allebei “Op zoek naar de Heilige Graal,” hoewel een of andere mafkees de omslag heeft gefotoshopt van mijn boek dat overigens nog steeds in grote aantallen te koop is. En niet vanwege het grote succes.

Ik leerde meer van Megamistakes dan van Megatrends. Iedereen kent de adoptiecurve van Rodgers, maar het blijft mysterieus waarom de ene innovatie wel aanslaat en de andere genadeloos flopt. Voor koolstofverwijdering, crypto en AI zijn er verschillende belangrijke succesfactoren, waarvan ik er een aantal wil belichten.

CO2-succes was niet tijdens COP29

Voor de doorbraak van koolstofverwijdering is politieke bereidheid een vereiste. Alle media waren gericht op de klimaattop COP29 in Bakoe, maar intussen werden er in Brussel en Washington successen geboekt in de strijd tegen klimaatverandering.

In Brussel keurde de Europese Raad de oprichting goed van het eerste EU-brede certificeringskader voor permanente koolstofverwijdering, koolstoflandbouw en koolstofopslag in producten. Dit vrijwillige kader is bedoeld om een certificeringssysteem te creëren waarmee koolstofverwijdering kan worden gekwantificeerd, gemonitord en geverifieerd en om greenwashing tegen te gaan; koolfstofhuichelen. De goedkeuring van de nieuwe regels door de EU markeert de laatste grote wetgevende stap om groen licht te geven voor de oprichting van het nieuwe certificeringskader voor koolstofverwijdering.

Dan nu in het Nederlands: er worden standaarden ingevoerd waardoor bedrijven en burgers daadwerkelijk hun koolstof-uitstoot kunnen compenseren en dan niet door flutbossen te planten of te behouden, maar door CO2-uitstoot meetbaar tegen te gaan of nog beter, CO2 uit de atmosfeer te verwijderen.

Democraten en Republikeinen samen voor koolstofverwijdering

In de Verenigde Staten werd een wetsvoorstel ingediend door senatoren Lisa Murkowski (Republikeins, Alaska) en Michael Bennet (Democraat, Colorado) met als doel subsidies voor koolstofverwijdering uit te breiden voor een breed scala aan technologieën die bedoeld zijn om koolstofdioxide permanent uit de lucht en zeeën te verwijderen.

De wet zal waarschijnlijk nog niet worden aangenomen door het huidige congres wegens tijdsgebrek, maar de introductie ervan wijst erop dat subsidies voor koolstofverwijdering ook onder president Trump zullen worden uitgebreid. Het feit dat de wet werd ingediend door senatoren uit beide partijen, een zeldzaamheid tegenwoordig, stemt hoopvol.

AMC’s voor CO2

Let komende jaren op de term Advanced Market Commitment (AMC), hier toegelicht door de Economist: ongeacht hoe de politieke wind waait, is de druk uit de samenleving op decarbonisering zo groot dat slimmere bedrijven zelfstandig proberen om hun eigen koolstofafdruk te verwijderen of minimaal te compenseren, door het financieren van technieken die koolstof verwijderen voor lange termijn; liefst voor altijd. Salesforce, Google, Meta en Microsoft zijn slechts de eersten uit een lange lijst bedrijven die AMCs zullen financieren.

Een ander voorbeeld: vorige week werd bekend dat Planetary Technologies 138 ton CO2 heeft verwijderd via ‘Ocean Alkalanity Enhancement (OAE)’, waarbij door het toevoegen van mineralen of stoffen de alkaliniteit, de capaciteit van de oceaan om CO2e te absorberen, wordt verhoogd met als doel CO₂ vast te leggen en  klimaatverandering tegen te gaan. Kopers van de bijbehorende carbon removal credits waren Shopify (96 ton) en Stripe (42 ton) op basis van een ‘vooraankoopovereenkomst‘. Bij Scrabble leg je hem niet snel, maar het bestaat echt en zal veel worden gebruikt.

Old school tech vergeleken met AI en crypto

Beurswaarderingen zijn een weerspiegeling van marktverwachtingen en het enthousiasme rond AI en crypto toont aan dat investeerders vertrouwen hebben in hun potentieel op langere termijn. Ik heb vier virtuele ‘mandjes’ aangemaakt waarover ik vaker heb bericht:

  • ‘MANAAM’: de old school techbedrijven
  • Spotlight 9: de negen m.i. toonaangevende tech-beleggingen
  • AI Spotlight 9: negen bedrijven die profiteren van AI
  • Crypto Spotlight 9: de grootste negen crypto’s gemeten in marktwaarde

Old school tech MANAAM: +36%

In de bredere techsector blijven gevestigde spelers domineren. Ooit waren beleggers fan van de term FANG (voor Facebook, Apple, Netflix en Google, alsof Microsoft niets voorstelde), maar laten we het groepje ‘MANAAM’ nemen, bestaande uit Meta (voorheen Facebook), Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet (voorheen Google) en Netflix. De gemiddelde stijging van de aandelen van dit inmiddels klassieke clubje bedraagt dit jaar liefst 35.9%. Dat is vanuit beleggingsperspectief fenomenaal, tot je bedenkt dat de S&P 500 dit jaar ook al 27.19% in de plus staat.

Spotlight 9: +63%

Microsoft (14%), Alphabet (22.28%) en Apple (27.84%) doen het niet eens beter dan de index. Terwijl beleggers tech-aandelen kopen voor de hogere koersstijgingen, als compensatie voor het hogere risico.

Geen koopadvies, maar indicatief: de Spotlight 9 is +63%

Wie echter de Spotlight 9 had gekocht, die bestaat uit de belangrijkste techbedrijven en de twee grootste crypto’s Bitcoin (+119%) en Ethereum (+57%), zou de beleggingsportefeuille dit jaar al 63.37% hebben zien stijgen. Vergeleken met de MANAAM ontbreekt Netflix in de Spotlight 9, terwijl Nvidia (+187%) uiteraard is toegevoegd als ’s werelds meest waardevolle technologiebedrijf.

AI Spotlight 9: +76%

De waardering van AI-gedreven bedrijven zoals Nvidia, die een sleutelrol spelen in de ontwikkeling van AI-infrastructuur, heeft recordhoogtes bereikt. Dit laat zien dat de markt de snelheid erkent waarmee deze door AI opgestuwde bedrijven hun resultaten zien stijgen.

Ondanks AMD, Gigabyte en Super Micro doet de AI Spotlight 9 liefst + 76%

Omdat Nvidia al is opgenomen in de Spotlight 9 heb ik de marktleider buiten beschouwing gelaten in mijn eveneens compleet arbitraire ‘AI Spotlight 9’, bestaande uit negen bedrijven waarvan ik het vermoeden heb dat ze door AI sneller zullen kunnen groeien dan de toonaangevende grote techbedrijven (de MANAAM-groep) en wellicht zelfs sneller dan de Spotlight 9.

Met een groei van 76.11% is dat dit jaar zeker het geval, waarbij het helemaal opvallend is dat deze stijging tot stand komt ondanks Super Micro (dat de accountant het hazenpad zag kiezen), AMD (-1%) en Gigabyte, hardware-partijen die de groei van de rest niet bijbeenden. Softwarebedrijf Palantir (+305%), waarover ik begin november schreef, maakt het verschil meer dan goed.

Crypto Spotlight 9: +191%

Sinds de goedkeuring eerder dit jaar van Bitcoin ETFs, stroomden al tientallen miljarden vanuit de traditionele beleggingswereld richting crypto. Het wachten was op het moment dat de ‘alt rotation‘ zou beginnen, het moment waarop er meer geld naar andere cryptovaluta vloeit dan naar Bitcoin, wat geldt als het onofficiële startschot van ‘altcoin season.‘ Dat moment vond gisteren plaats, toen de Ethereum Spot ETF netto instroom, die naar Bitcoin oversteeg.

Crypto Spotlight 9: +191% en hier zit geen memecoin tussen.

De echte durfal stapt daarom nu groot in de meest malle muntjes die vaak geen enkele onderliggende waarde bevatten, maar dat is even risicovol als in een casino alles op rood of zwart zetten. Een minder risicovolle strategie, voorzover dat mogelijk is in crypto, is om te spreiden in de grootste cryptovaluta en te profiteren van het algehele sentiment.

De ‘Crypto Spotlight 9’ bestaat uit de grootste cryptovaluta gemeten naar marktwaarde, waarbij stable coins, memecoins (crypto-gebbetjes) en tokens die gekoppeld zijn aan cryptobeurzen zoals BNB, buiten beschouwing worden gelaten.

Dat groepje, alfabetisch gerangschikt als Avalanche, Bitcoin, Cardano, Ethereum, Solana, Stellar, Toncoin, TRON en XRP, behaalde dit jaar tot nu toe een stijging van 191%. Is dit dan een koopadvies? Absoluut niet.

Wat ik wel iedereen aanraad die actief is op het gebied van technologie en innovatie, is om zich te verdiepen in AI, koolstofverwijderings-technologie, blockchain en cryptovaluta. Net zoals in de jaren tachtig met de pc, internet in de jaren negentig en de smartphone vijftien jaar geleden, zijn dit ontwikkelingen die wereldwijd onstuitbaar zijn.

Een praktische manier om op de hoogte te blijven is om dan een beetje te investeren in die sectoren, waarbij ik aanraad om dit alleen te doen met geld dat je niet nodig hebt voor de huur, hypotheek of andere dagelijkse beslommeringen. Ook binnen technologie en crypto loont het zeker om goed te kijken naar wat de beoogde beleggingen daadwerkelijk behelsen; wat doet Palantir eigenlijk, wordt Ethereum bedreigd door Solana en SUI; en is het niet grappig om toch een klein gokje op memecoins te wagen?

Wie er wat geld instopt, gaat zich vanzelf informeren. Het alternatief is een wekelijkse nieuwsbrief schrijven over tech en innovaties, maar dat vereist ook een enorm ego.

Hartelijke groet, dank voor de belangstelling en tot volgende week!

Categorieën
beleggen technologie

Goed en slecht akkoord in Bakoe, Bitcoin naar $100.000 en Nvidia boekt recordwinst

Een dystopisch wereldbeeld van tropische bomen en machines ter verwijdering van koolstof op de poolkap. Beeld gemaakt met Midjourney.

Terwijl Bitcoin de grens van honderdduizend dollar nadert en Nvidia recordwinsten behaalt, verdient een ander onderwerp deze week de aandacht: COP29, de VN-klimaatconferentie in Bakoe. In de technologie- en cryptowereld wordt de klimaatdiscussie vaak gezien als een onderwerp dat zich afspeelt in een alternatief universum van koppige schoolweigeraars en shagrokende hippies op leren sandalen in hennepbroeken. Toch speelt daar de grootste technologische uitdaging van onze tijd: hoe verwijdert de mensheid de reeds aanwezige CO₂ in de atmosfeer?

Daags nadat COP29 zou eindigen, zijn in de verlenging twee overeenkomsten gesloten: een akkoord over een veel te laag bedrag dat rijke landen gaan betalen aan arme landen voor compensatie van de geleden schade ($300 miljard lijkt veel, maar is veel te weinig voor dit probleem) en een akkoord over de algemene regels voor de lancering van koolstofhandelmarkten, beter bekend als carbon credits, bijna tien jaar nadat het idee voor het eerst werd voorgesteld.

Het akkoord maakt het landen en bedrijven mogelijk om credits te verhandelen voor het reduceren van koolstofemissies, om zo hun koolstofvoetafdruk te compenseren.

Het mechanisme voor koolstofhandel werd voor het eerst formeel beschreven in het COP21 klimaatakkoord van Parijs in 2015, als een manier voor vervuilers om andere landen te betalen voor het verminderen van emissies namens hen. Maar het is omstreden gebleken vanwege zorgen dat het niet zal resulteren in de beloofde verwijdering van koolstof uit de atmosfeer.

Rijke landen verantwoordelijk

Arme landen hebben gelijk wanneer zij rijke landen beschuldigen van het onvoldoende dragen van hun verantwoordelijkheid. Sinds de industriële revolutie hebben voornamelijk westerse economieën bijgedragen aan de uitstoot van ruim 2.200 gigaton CO₂, wat de opwarming van de aarde in gang heeft gezet.

Tegelijkertijd dragen armere landen, vaak gelegen rond de evenaar, de zwaarste lasten van de klimaatverandering. Extreme hittegolven, droogte, overstromingen en krachtigere orkanen veroorzaken sterfte, hongersnoden en verwoeste infrastructuur, vooral in kwetsbare landen. Het was daarom te verwachten dat een groep armere landen de klimaatconferentie woedend zou verlaten, zoals gisteren gebeurde.

Rijke landen zijn daarom verplicht om zowel de opwarming tegen te gaan als compensatie te bieden voor de schade die arme landen ondervinden. Dat leidt tot de vragen hoeveel moet worden betaald, enerzijds aan compensatie en anderzijds aan het investeren in oplossingen die klimaatopwarming verhinderen.

Klimaatactivisten hebben deels gelijk

Klimaatactivisten stellen dat de enige oplossing is om onmiddellijk te stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen, de grootste bron van CO₂-uitstoot, en dat het beperken hiervan cruciaal is om verdere opwarming te voorkomen.

Bovendien benadrukken ze dat investeren in hernieuwbare energie op de lange termijn goedkoper is dan het herstellen van de schade die klimaatverandering veroorzaakt. Stoppen met fossiele brandstoffen biedt daarnaast belangrijke gezondheidsvoordelen, zoals minder luchtvervuiling en lagere medische kosten. Volgens klimaatactivisten is onmiddelijke actie essentieel, omdat elke vermeden ton CO₂ de kans verkleint dat de temperatuurstijging boven de kritieke grens van 1,5 graden uitkomt.

Deze eisen zijn logisch en te billijken, maar gaan volledig voorbij aan het feit dat een onmiddellijke transitie naar een volledig fossielvrije wereld niet realistisch is. Uiteraard is het zo snel mogelijk stoppen van CO₂-uitstoot van eminent belang, net zoals het stoppen van de kraan handig is als je een zwembad wilt laten leeglopen.

Maar zelfs als de mensheid vanaf morgenochtend alle CO₂-uitstoot zou stoppen, betekent het ‘slechts’ dat er jaarlijks geen vijftig gigaton CO₂-uitstoot bijkomt; maar dan nog blijft de historische last van 2.200 gigaton in de atmosfeer onveranderd. Zonder verwijdering van die CO₂ blijft de opwarming de grens van 1,5 graden overschrijden, met alle gevolgen vandien.

De jaarlijkse CO2-uitstoot vergeleken met de reeds in de atmosfeer aanwezige CO2. Bron: Tracer

Ik ben nu bijna tien jaar actief op het kruispunt van duurzaamheid en technologie en zoek nog steeds naar het eerste zinvolle plan van een milieu- of klimaatactivist, waaruit een plan van aanpak blijkt voor de verwijdering van die 2200 Gigaton. Het enige repeterende geluid is: ‘stop met uitstoot en plant bossen.’ Maar dat is niet realistisch en het schiet niet genoeg op.

Fossiele brandstoffen nog noodzakelijk

Zowel economisch als technisch is het onmogelijk om binnen enkele jaren een volledig CO₂-neutrale wereld te realiseren. Fossiele brandstoffen vormen de ruggengraat van de wereldeconomie en zijn helaas nog onmisbaar.

Hernieuwbare energie groeit snel, maar kan de huidige wereldwijde energievraag nog niet volledig dekken. Daarnaast blijven transportmiddelen zoals vliegtuigen, schepen en vrachtwagens grotendeels afhankelijk van fossiele brandstoffen.

Lage-inkomenslanden steunen op op goedkope energiebronnen zoals steenkool om hun economische groei mogelijk te maken, waardoor een plotselinge overgang naar hernieuwbare energie voor hen extra complex is.

Bovendien is de infrastructuur voor hernieuwbare energie in veel regio’s nog niet voldoende ontwikkeld om op grote schaal ingezet te worden. Abrupt stoppen met fossiele brandstoffen zou daarom leiden tot economische instabiliteit, massale werkloosheid en energiearmoede, vooral in de kwetsbare landen die het meest onder druk staan.

In Azië wordt bijvoorbeeld met verbijstering gereageerd op argumenten van vooral Europeanen, die de trein heilig verklaren als mobiliteitsoplossing: uiteraard is dat een prima alternatief voor de luchtvaart binnen Europa, maar hoe neem je de trein tussen de duizenden eilanden in Indonesië en de Filippijnen? Om nog maar te zwijgen van een boemeltje tussen pakweg Sydney en Hong Kong.

Vijf miljard Aziaten willen geen bakfiets

Het wordt in het westen vaak vergeten, maar Azië telt bijna vijf miljard inwoners tegen ongeveer zevenhonderdvijftig miljoen Europeanen en nog geen vierhonderd miljoen inwoners van Noord-Amerika. Je gunt je grootste vijand toch nog geen rit per bakfiets over een glooiend rijstveld bij veertig graden en tachtig procent luchtvochtigheid?

Tijdens de eerste dag van COP29 werd een belangrijke doorbraak aangekondigd op het gebied van carbon credits, de gangbare term voor koolfstofkredieten waarbij een carbon credit gelijk staat aan een duizend kilo CO₂ -uitstoot. Dit systeem stelt bedrijven, maar ook landen, zoals Singapore en Peru, in staat om te betalen voor projecten die uitstoot vermijden, verminderen of verwijderen.

In Bakoe is voor het eerst overeenstemming bereikt over een zeer vage standaardisering van deze credits, door de Financial Times omschreven als een kick-start voor de carbon credit markt, waardoor transparantie en betrouwbaarheid worden vergroot. Maar er is nog jaren aan nadere detaillering (lees: onderhandeling) vereist voor er een wereldwijd goed werkend systeem kan ontstaan.

Verschillen tussen carbon credits cruciaal

Zonder betere standaardisering en kwaliteitscontrole van carbon credits blijven allerlei frauduleuze projecten en rommel-credits in omloop. Want er zijn drie totaal verschillende soorten carbon credits die goed van elkaar moeten worden onderscheiden:

  • Avoidance Credits: deze worden uitgegeven voor het voorkomen van CO₂ -emissies, zoals door ontbossing te stoppen of stenen oventjes in Afrika uit te delen. Vaak blijken deze projecten totaal nutteloos.
  • Reduction Credits: deze verminderen CO₂ -emissies, zoals door efficiëntere technologieën te implementeren. Denk aan zonnepanelen of windmolens. Prima om te doen, maar waarom verdient het uitstoten van minder CO₂ een bonus in de vorm van carbon credits?
  • Removal Credits: dit zijn credits die worden uitgegeven voor het daadwerkelijk verwijderen van CO₂ uit de atmosfeer. Dit is de noodzakelijke Heilige Graal.

Direct Air Capture gebruikt bijvoorbeeld machines om CO₂ rechtstreeks uit de lucht te halen en op te slaan. Deze oplossing is nog erg kapitaalintensief en de vraag is of het de meest efficiente techniek is, gemeten naar energieverbruik en benodigd kapitaal.

Herbebossing biedt natuurlijke opname van CO₂, hoewel dit gepaard gaat met risico’s zoals ontbossing. Zo is er nog al eens een bosbrand, juist door klimaatopwarming, en blijken niet alle bossen conform verwachting te worden geplant. Daarnaast blijken ze vaak minder effectief dan gehoopt en verwacht.

Met biochar wordt biomassa omgezet in stabiele koolstof die eeuwenlang kan worden opgeslagen, terwijl Ocean Alkalinity Enhancement oceanen behandelt zodat ze meer CO₂ kunnen absorberen. Het grootste potentieel zit hoogstwaarschijnlijk in dit soort methodes die de oceanen gebruiken, zoals die van het Nederlandse SEA02.

Overzicht van carbon dioxide removal (CDR)-technologie. Bron: Tracer

Carbon removal credits financieren cruciale technologie

Want hoewel klimaatactivisten alle carbon credits beschouwen als een vrijbrief voor bedrijven om hun uitstoot voort te zetten, is de rol van removal credits van onschatbare waarde. Deze credits maken het financieel mogelijk om bovengenoemde technologieën te ontwikkelen, zie het voorbeeld van Microsoft en Royal Bank of Canada, zodat die 2200 Gigaton CO₂ daadwerkelijk uit de atmosfeer kan worden verwijderd.

Milieubewegingen zijn gericht op ethiek en activisme en ontberen het vermogen om technologische innovaties te beoordelen, laat staan de economische schaalbaarheid van die oplossingen. Een treffend voorbeeld hiervan is de opkomst van Tesla en de wereldwijde transitie naar elektrische voertuigen die door het succes van Tesla werd ingezet.

Voorbeeld: Tesla

In 2010 zou geen enkele prominente milieu-activist hebben voorspeld dat Tesla de aanjager zou worden van een massale verschuiving naar elektrische mobiliteit. Tesla verkocht toen nog geen duizend auto’s per jaar.

Dan kijken we naar afgelopen maand: in oktober werden alleen al in China 1,43 miljoen zogeheten ‘nieuwe-energievoertuigen’ (NEV’s) verkocht, een stijging van 50% procent op jaarbasis, waarmee een nieuw verkooprecord voor één maand werd gevestigd. Dit jaar werden er in China al bijna tien miljoen NEV’s verkocht, een stijging van 34% procent ten opzichte van 2023.

Van deze tien miljoen voertuigen had ongeveer 60% volledig elektrische aandrijving, of een brandstofcel: het gaat om zes miljoen nieuwe auto’s die rondrijden zonder CO₂-uitstoot. Deze ongekende transitie werd gedreven door marktwerking, technologische innovatie en strategische overheidsinvesteringen (ja, ook Tesla) waaronder belastingvoordelen; niet door activistische voorspellingen.

De laatste vijf jaar steeg het aandeel Tesla bijna 1500%. Daaruit blijkt dat er een investeringsmodel is voor innovatieve technologie. De beoordeling van de mogelijke oplossingen om CO₂ uit de atmosfeer te verwijderen moet net zo min worden overgelaten aan klimaatactivisten, als aan politici die bezig zijn om stemmen te winnen of bestuurders van olie- en gasbedrijven die ’s nachts dromen van hun bonus, in plaats van een leefbare wereld.

In de academische wereld en de venture capital-sector, vooral het segment dat zich bezighoudt met de financiering van technologische innovaties, zijn de specialisten te vinden voor het maken van de juiste afwegingen. Maar waar moet het geld vandaan komen voor deze investeringen?

CO-belasting mogelijke oplossing

Invoer van een jaarlijks geleidelijk oplopende belasting op CO₂-uitstoot kan leiden tot een structurele oplossing, mits de opbrengsten van een ‘koolstof-tax’ kunnen worden gebruikt om in CO₂-verwijderingstechnologie te investeren en een compensatiefonds te financieren voor de armere, zwaarst getroffen landen.

De klimaatcrisis vereist actie op alle fronten. Het is tijd voor rijke landen, bedrijven en activisten om samen te werken aan een realistisch en allesomvattend plan dat zowel uitstoot stopt als historische schade herstelt.

Voor iedereen die interesse heeft in dit complexe onderwerp brengt Tracer een gratis wekelijkse nieuwsbrief uit op LinkedIn, waarbij de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik er ook aan meeschrijf.