‘Wees nieuwsgierig, niet oordelend.’ Dat is de boodschap van mijn favoriete serie Ted Lasso. Indachtig dat credo nam ik deze week deel aan de Asia Tech Summit in Singapore, volgde ik de lancering van de Apple Vision Pro, de magische bril der brillen en probeerde ik de procedure te doorgronden die de Amerikaanse autoriteiten hebben aangespannen tegen cryptobeurzen Binance en Coinbase. Helaas ging het al mis tijdens het eerste uur van de Asia Tech Summit, waarin staatssecretaris Van Huffelen werd overmand door een overdosis ongefundeerd zelfvertrouwen. 

De Asia Tech Summit is bijzonder interessant omdat er een ontmoeting plaatsvindt tussen het bedrijfsleven en overheidsinstellingen, met het idee dat beide partijen begrip ontwikkelen voor de uitdagingen waarmee de ander te maken heeft. De Singaporese minister van Financiën en aanstaande premier Lawrence Wong verzorgde de aftrap, waarna Kaja Kallas (eerste vrouwelijke premier van Estland) en Jacinda Ardern (de jongste Nieuw-Zeelandse premier ooit) het pad effenden voor het eerste inhoudelijke panel, over de kansen en bedreigingen van AI. Hieraan nam staatsssecretaris Van Huffelen deel, samen met de president van Microsoft Azië en het directielid van Nvidia die zich bezighoudt met AI.

Als enige andere Nederlandse spreker was ik bovengemiddeld geïnteresseerd in mevrouw Van Huffelen en Google leerde dat ze een typisch cv had voor een Nederlandse bestuurder: wethouder geweest (duurzaamheid in Rotterdam), directeur van een semi-overheidsorgaan (GVB in Amsterdam) en als staatssecretaris van Financiën had ze de Toeslagen-affaire geërfd, waarvan het van afstand lastig beoordelen is hoe adequaat ze dit pijnlijke dossier had afgehandeld.

Niets mis mee, dacht ik, in de geest van Ted Lasso, blijf positief! Want met de Toeslagen-affaire nog in het achterhoofd had ze hopelijk in Singapore een ritje gemaakt in de fenomenale metro (schoon, snel, goedkoop en veilig, lijkt alleen vanaf heel in de verte op de metro van de GVB omdat het ook vervoer op rails is) en zou ze toch zeker enige deemoedigheid en bescheidenheid betrachten? Zo had ik verwacht en gehoopt, maar niets bleek minder waar. De staats, die om onbegrijpelijke redenen in het buitenland wordt aangekondigd als Minister van Koninkrijksrelaties en Digitalisering, ging er vrijwel vanaf de aftrap in met gestrekt been.

Strategisch actieplan

Voor degenen met een sterke maag is de hele sessie hier terug te kijken, maar de kern is dat Van Huffelen vooral bedreigingen ziet in AI en al aan het begin teleurgesteld opmerkte dat er van het idee om zes maanden te stoppen met AI-ontwikkeling, niets meer is vernomen. Dat is vooral vreemd, omdat het Nederlandse kabinet al in 2019 onder staatssecretaris Keijzer van EZ een beleidsnota produceerde waarin vooral de zegeningen van AI werden bezongen. Aan dat kabinet werd deelgenomen door D66, de partij van Van Huffelen en ze trad er in 2020 zelfs tot toe als staatssecretaris. Er is een NL AI Coalitie (NL AIC), waarin overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen samen optrekken en er is een stichting AINed die 204,5 miljoen Euro overheidsgeld mag besteden aan de stimulering van AI in Nederland.

Van Huffelen zei hier geen woord over en deed voorkomen alsof er in Nederland uitsluitend met een kritische blik naar AI wordt gekeken. Haar inhoudelijke bijdrage kan worden samengevat als een serie clichés dat de burger voorop staat (goh) en niet mag worden vergeten (tjonge) en dat er meer is in het leven dan winst maken; dat laatste heeft ze vast geleerd van de tienduizenden slachtoffers van de Toeslagen-affaire.

Voor mij was het moment aan het begin al cruciaal, toen bleek dat Van Huffelen of bijzonder onwetend is, of bijzonder achterbaks. Een combinatie van beide sluit ik niet uit na haar optreden. Na 1 minuut 50 zei Van Huffelen letterlijk:

” We hebben veel problemen gezien met AI, ik heb dat in mijn land gezien, zelfs de AI die de overheid gebruikte, bleek erg bevooroordeeld te zijn.”

staatssecretaris Alexandra van Huffelen

Pardon? De Toeslagen-affaire, waardoor het leven van tienduizenden mensen is geruïneerd, waarbij ruim 2000 kinderen uit huis werden geplaatst en waarop het kabinet is gevallen waarin Van Huffelen notabene zelf verantwoordelijk was voor dit dossier, afdoen als een gevolg van AI, is ronduit schandelijk.

Daarom deze korte opfrisser voor mevrouw Van Huffelen, die geen actieve herinnering lijkt te hebben aan de Toeslagen-affaire:

• tot 2019 gold dubbele nationaliteit als selectieregel bij de Belastingdienst. Dat is een beleidsbeslissing die is genomen door *mensen*. Deze slachtoffers werden extra gecontroleerd, jarenlang, zonder het te weten, en konden niet in beroep gaan tegen de opname in deze groep extra gecontroleerden. Dit was Kafka voor iedereen met een buitenlandse achternaam.
• De Autoriteit Persoonsgegevens concludeerde dat de verwerkingen door de Belastingdienst ‘onrechtmatig, discriminerend en daarmee onbehoorlijk’ waren wat een zware overtreding van de AVG opleverde. De Nederlandse Belastingdienst overtrad zelf de Nederlandse wet! (Het is daarom ronduit bizar dat op 17 januari van dit jaar nog dit artikel werd gepubliceerd op de site van de Belastingdienst, waarin wordt gemeld dat alles prima volgens het boekje is verlopen.)
• De ambtelijke top van de Belastingdienst zette toeslagen stop van mensen hoewel ze wisten dat zij er wel recht op hadden. Tot op het hoogste niveau werd besloten om jarenlang door te gaan met deze onrechtmatige aanpak.
• Ambtenaren van de Belastingdienst eisten straf voor leidinggevenden, maar geen enkele leidinggevende is gestraft.

Kortom, de Toeslagen-affaire is een opeenstapeling van verkeerde en kwalijke beleidsinstructies. Het heeft niets, maar dan ook niets, te maken met AI. Want AI gaat juist over machine learning, computerprogramma’s die slimmer worden naarmate er meer gegevens aan worden toegevoegd. Of de Toeslagen-affaire deels te wijten was aan institutioneel racisme of racial profiling laat ik aan sociologen en activisten, maar het was in elk geval ‘gewoon’ het werk van incompetente en schofterige mensen.

Mevrouw Van Huffelen wilde blijkbaar scoren bij partijgenoten tienduizenden kilometers verderop. Misschien bevat de volgende nieuwsbrief van D66 een gloedvolle passage over hoe hun staats het grote boze Microsoft de les las. In elk geval zijn het in bepaalde kringen bonuspunten als Van Huffelen een baantje in Brussel ambieert en zich verder wil profileren als bevechter van burgerrechten tegen het tech-kapitalisme. Want profileren wilde ze zich zeker.

Klaarover bij de Avondvierdaagse

Elke spreker ontving vooraf een uitleg van de dresscode, ‘business casual (for gentlemen: suit, no tie).’ Ik weet niet wat in haar brief stond, maar vast niet ‘klaar-over bij de Avondvierdaagse.’ De gele jurk en het voor Aziatische begrippen bijzonder onbehouwen optreden van Van Huffelen vielen meer op dan haar inhoudelijke bijdrage.

Als iemand in Azië een opmerking maakt in een panel waarmee je het niet eens bent, zeg je niet, zeker niet als vertegenwoordiger van een land: ’that is not true.’ Dan zeg je bijvoorbeeld ‘I have a different viewpoint’. Of: ‘another way of looking at this, is xyz’. In de zaal vroegen mensen zich hardop af of Van Huffelen een strandjurk droeg en of ze haar eilanden had verward, want ’the yellow of Cory Aquino was in the Philippines, not Singapore.’ Een ongemanierde Dame Edna is niet wat je als Nederland wil uitdragen in één van de grootste wereldmarkten.

Het meest genânte moment, hoewel ik me afvraag of mevrouw Van Huffelen het heeft meegekregen, was toen een echte minister, Josephine Teo van het Singaporese ministerie van Communicatie en Informatie, de oprichting van de AI Verify Foundation aankondigde. Geen beleidsnota zonder duidelijke doelen, maar een stichting waarin bedrijfsleven en overheid gezamenlijk testen vaststellen waar bedrijven en overheden wereldwijd AI-toepassingen mee kunnen toetsen. Teo benadrukte dat AI juist voor kleine landen als Singapore zo belangrijk is, omdat het de efficientie en productie van een land kan vergroten zonder extra menselijke arbeid. Geen speld tussen te krijgen.

Quantum computing nabij, bedreigt cryptografie

Er waren meer interessante aankondigingen tijdens de Asian Tech Summit. Allereerst meldde vice-premier Heng Swee Keat de oprichting van het National Quantum-Safe Network Plus (NQSN+). Dat is een mond vol en vereist enige toelichting, dit meldt de site:

‘Het National Quantum-Safe Network (NQSN+) richt zich op het opzetten van een nationaal platform en een testbed voor een systematische opbouw van quantum-veilige communicatietechnologieën, door het evalueren van de veiligheid en het demonstreren van de integratie van quantum-veilige toepassingen, best practices en use cases.

Het belangrijkste doel is om commerciële quantum-veilige technologieën in te zetten voor proeven met overheidsinstellingen en particuliere bedrijven; om diepgaande evaluaties van beveiligingssystemen uit te voeren; en om richtlijnen te ontwikkelen om bedrijven te ondersteunen bij het invoeren van dergelijke technologieën.’

Singapore heeft als doel de cruciale banksector voor de lange termijn te beveiligen, vandaar de oprichting van dit quantum-veilige netwerk. Het belang van quantum computing zal de komende jaren immers snel toenemen. Het meest boeiende moment tijdens het panel waaraan ik deelnam, over de toekomst van Web 3.0, was toen IBM Fellow Ray Harishankar uitlegde (vanaf 25.30) waarom quantum computing het pad kruist van het moderne internet en de huidige cryptografie met terugwerkende kracht zal kunnen kraken.

Harishankar verwacht dat tussen 2030 en 2035 quantum computers beschikbaar zullen komen die voor specifieke toepassingen geschikt zijn. Zijn boodschap is even simpel als onheilspellend: om in 2030 klaar te zijn voor quantum computing, moet je als organisatie nu al je cryptografie op orde hebben want geen wachtwoord is straks meer veilig.

Singapore werkt op het gebied van beveiliging en standaardisering samen met Zuid-Korea, dat vorige maand aankondigde liefst $2.6 miljard dollar te investeren in onderzoek naar quantum-technologie. Ik kan nu al niet wachten om te horen wat staatssecretaris Van Huffelen tegen quantum-technologie heeft. 

Apple Vision Pro beter apparaat dan verwacht, maar waarvoor?

Apple kondigde eindelijk de Apple Vision Pro aan, de eerste stap naar een compleet nieuwe vorm van computergebruik. Marques Brownlee legde in deze bijzonder goede video uit waar de Vision Pro in uitblinkt en waar voor Apple de uitdagingen liggen. Ik was verbaasd dat de introductieprijs nog $500 hoger ligt dan verwacht: $3499 is niet de prijspakker van de maand. Daarvoor zit de Vision Pro wel boordevol hoog kwalitatieve sensoren.

Als Apple-fanboy was ik blij verrast door de geheel nieuwe interface: niks toetsenbord en muis, maar fijnzinnige eye-tracking. Kijk naar iets en de bril ziet het. Knipperen wordt het nieuwe kopen 😉 Ook al duurt het waarschijnlijk een decennium voor de Apple headsets een significant deel (meer dan 10%) van de omzet genereren, is het prachtig om te zien dat Apple eindelijk weer iets groots en moeilijks probeert en geen miljarden spendeert aan het terugkopen van aandelen.

Zuckerberg reageert

Mark Zuckerberg was zo slim om vlak na de aankondiging van Apple uitgebreid de tijd te nemen (bijna 3 uur!) om bij Lex Fridman te reageren. Hij had een sterk argument dat de Apple Vision Pro lijkt te zijn gemaakt voor solitair gebruik en niet voor communicatie met anderen. Dat lijkt voor de Apple Vision Pro en de opvolgers daarvan inderdaad een volgende stap, want gebruikers van de iPhone maar zelfs de Apple Watch gebruiken hun apparaten vooral om te communiceren, in het geval van de Apple Watch als ontvanger.

De complete integratie van het Apple ecosysteem tussen Mac, iPhone, Apple watch en Vision Pro wordt fascinerend om te volgen. De komende jaren wordt het interessant om te zien welke toepassingen Apple ontwikkelt om te proberen de Vision Pro een massaproduct te maken. Ik blijf ervan overtuigd dat het grootste obstakel zal zijn om vrouwen te enthousiasmeren een apparaat op te zetten dat hun haar en make-up in de war gooit. Dan moet het nut of de lol van een Apple Vision Pro wel enorm hoog worden.

Zuckerberg heeft intussen zelf de grootste mogelijke moeite om zijn mensen te motiveren en enthousiasmeren. De Washington Post berichtte dat al voor de laatste ontslagronde in mei, waarmee het totaal aantal ontslagen bij Meta op liefst 21.000 arbeidsplaatsen kwam, het vertrouwen in zijn leiderschap onder het personeel was gedaald tot 26%. Zelfs voor een Nederlandse politicus zou dat bedroevend laag zijn.

Opvallende links

Allereerst twee leestips voor elk in AI geïnteresseerd mens en voor ‘minister’ Van Huffelen:

• Waarom AI de wereld zal redden. Netscape oprichter Marc Andreessen, deze eeuw bijzonder succesvol als investeerder, legt in een helder betoog uit waarom AI vooral positieve kanten heeft.

• Yuval Noah Harari stelt dat AI het besturingssysteem van de menselijke beschaving heeft gehacked. AI zal daarom de loop van de menselijke geschiedenis veranderen, zegt de historicus en filosoof. Helaas alleen na registratie; zoals vaker weet ik niet of Harari helemaal gelijk heeft, maar zijn denkrichting is altijd origineel en zijn vertelstijl leest heerlijk.

Verder:

• Interessante video waarin Twitter oprichter Ev Williams vertelt hoe hij denkt over Twitter onder Elon Musk. Een interview waaruit de indruk ontstaat dat de teloorgang van zijn geesteskind hem werkelijk pijn doet.

• Ondernemer en investeerder Auren Hoffman ontdekte dat Midjourney een sterke gender- en raciale bias heeft. De door AI gegenereerde foto’s van vrijwel alle slimme mensen zijn man.

• Het is pas in 2028, zegt SAS, maar je kunt er beter snel bij zijn: boek de eerste elektrische vlucht.

Spotlight 9: de SEC gaat los op cryptobeurzen

Het was een slaapverwekkende week op de beurzen, waarbij de old school S&P 500 het beter deed dan de techfondsen. Alle negativiteit over Bitcoin was blijkbaar al ingeprijsd, want BTC daalde nauwelijks temidden van alle oproer over de aankondiging dat de Amerikaanse SEC een aanklacht heeft ingediend tegen Binance.

Vorig jaar schreef ik al dat Binance het niet zo nauw nam met de strijd tegen witwaspraktijken. Verrassender is de aanklacht tegen Coinbase dat het bedrijf aandelen verkocht zonder te beschikken over de benodigde vergunningen. De SEC stelt zich daarmee op het standpunt dat in elk geval een aantal cryptocurrencies moeten worden gezien als aandelen.

Tegelijkertijd staat niet onomstotelijk vast dat de SEC de bevoegdheid heeft om de aanklachten door te zetten, als er gekozen volksvertegenwoordigers wetgeving in voorbereiding hebben op het gebied waar de SEC zich net in roert. Voormalig Wall Street Journal verslaggever Michael Casey, tegenwoordig de redactionele eindbaas bij Coindesk, schreef een uitgebreide analyse over de juridische strijd die zich in de VS ontvouwt op het kruispunt van crypto en politiek.

De schaduw die het FTX-debacle over de crypto-sector wierp heeft wereldwijd gevolgen. Ook in Singapore, waar in tegenstelling tot Nederland, mislukkingen wel degelijk consequenties hebben. De medewerkers van staatsfonds Temasek die investeerden in FTX en daarmee $275 miljoen dollar verloren (nog altijd minder dan een procent van het belegd vermogen), zagen hun salarissen gekort.

Hoeveel werd niet bekend gemaakt, maar hoewel uit onderzoek bleek dat alle procedures waren gevolgd, werd de fraude en diefstal door Bankman-Fried en consorten, de Singaporese staatsfonds-beheerders zwaar aangerekend. Ik vind dit zwaar gestraft, want uiteindelijk heeft Bankman-Fried gewoon gestolen van zijn investeerders en klanten, maar misschien ben ik te Nederlands en gewend dat incompetente zielen van het ene kabinet in het andere kabinet rollen.